تأمین هوای پاک و سیالات بدون آلودگی، یکی از شریانهای حیاتی در عملکرد مطلوب تجهیزات صنعتی، نیروگاهها و خودروها به شمار میرود. وجود ذرات معلق، افت کارایی فیلترهای قدیمی و هزینههای هنگفت تعویض و نگهداری تجهیزات، همواره از چالشهای اصلی صنایع مادر در کشور بوده است. در این میان، بهرهگیری از فناوریهای نوین در ساخت فیلترها توانسته است استانداردهای این صنعت را به شکل چشمگیری ارتقا دهد.
شرکت دانشبنیان «ستاره پالایه» (ستاره فیلتر) که سابقه بیش از چهار دهه فعالیت تخصصی در تولید انواع فیلترهای صنعتی و خودرویی را در کارنامه خود دارد، با دستیابی به فناوری نانوالیاف به روش الکتروریسی، توانسته است راهحلهای جامعی برای ارتقای کیفی فیلترها ارائه کند.
الناز براتی، کارشناس فنی و مهندسی شرکت ستاره پالایه، با تشریح نقش فناوری الکتروریسی و دستاوردهای پژوهشی و صنعتی این مجموعه، به تبیین جزئیات علمی و عملیاتی محصولات نانویی پرداخت.
سابقه ۴۰ ساله، تجهیزات پیشرفته و رعایت استانداردهای خودروسازی
مهندس براتی با تاکید بر رویکرد مشتریمداری و بهرهگیری از مواد اولیه باکیفیت در خطوط تولید شرکت گفت: «شرکت ستاره پالایه با بیش از ۴۰ سال سابقه در صنعت فیلترسازی، همواره به دنبال ارتقای کیفیت و دریافت گواهینامههای معتبر بینالمللی بوده است. ما با در اختیار داشتن خطوط تولید نیمهخودکار و تجهیزات بهروز، انواع فیلترهای فلزی، اکوفیلترها و فیلترهای صنعتی را تولید میکنیم.»
وی با اشاره به اهمیت کنترل محیطی در فرآیند ساخت افزود: «یکی از توانمندیهای مهم مجموعه ما، بهرهگیری از خطوط تولید اختصاصی و اتاق تمیز (Cleanroom) برای فیلترهای صنعتی حساس و فیلترهای نانویی است. کارکرد در اتاق تمیز باعث میشود که لایهنشانی نانو و مونتاژ فیلترها با بالاترین میزان دقت و بدون ورود آلایندههای جانبی انجام شود.»
براتی درباره استانداردهای حوزه خودروسازی تصریح کرد: «شرکت ستاره پالایه با دریافت گواهینامه بینالمللی IATF 16949 و عضویت در انجمن و تعاونی صنعتی فیلترسازان، توانسته است صلاحیت فنی خود را به اثبات برساند. در همین راستا، این شرکت به عنوان تأمینکننده معتبر در وندور لیست شرکتهای بزرگ خودروسازی از جمله ساپکو و مگاموتور قرار گرفته و فیلترهای هوا، روغن، هیدرولیک و کابین خودروها را تأمین میکند.»
فیلترهای توربین نانویی؛ محصول استراتژیک صنایع نیروگاهی
بخش مهمی از فعالیتهای ستاره پالایه به تولید فیلترهای تخصصی برای نیروگاهها و توربینهای بزرگ اختصاص دارد. به گفته براتی، فیلترهای توربین نانویی که گواهینامه نانومقیاس را نیز دریافت کردهاند، یکی از ویژه ترین و حیاتیترین محصولات این شرکت محسوب میشوند.
کارشناس فنی ستاره پالایه درباره تفاوت فیلترهای معمولی و نانویی بر اساس آزمونهای عملیاتی توضیح داد: «آزمایشهای میدانی و بررسیهای آزمایشگاهی متعدد، از جمله تستهای انجامشده در آزمایشگاههای ثالث خارجی و تحلیلهای میکروسکوپی FESEM در دانشگاه صنعتی اصفهان، برتری قاطع فیلترهای نانویی را نشان میدهد. این فیلترها دارای راندمان جداسازی بسیار بالاتر، افت فشار اولیه کمتر، افت فشار ثانویه منطقیتر و طول عمر بهمراتب بیشتری نسبت به فیلترهای سلولزی و معمولی هستند.»
وی افزود: «افت فشار اولیه کمتر مستقیماً موجب کاهش مصرف انرژی در سیستمهای هوارسان و توربینها میشود و طول عمر بالا نیز هزینههای تعویض دورهای را کاهش میدهد. خوشبختانه این فیلترها در نیروگاههای بزرگ کشور از جمله نیروگاههای بندرعباس و خراسان نصب و عملیاتی شده و رضایت کامل مدیران فنی این نیروگاهها را جلب کرده است.»
تنوع سبد محصولات؛ از اکوفیلترهای زیستی تا سیستمهای هیدروکربنی و هپا
شرکت ستاره پالایه در کنار فیلترهای نیروگاهی، طیف گستردهای از تجهیزات فیلتراسیون را برای صنایع گوناگون طراحی و تولید میکند. براتی در تشریح این تنوع محصولی گفت: «ما توانایی ساخت انواع سیستمهای هیدرولیک، المنتهای گازی، فیلترهای جداکننده (سپراتور)، فیلترهای هپا (HEPA) و فیلترهای مورد نیاز در صنایع سنگین مانند فولاد، آهن و آلومینیوم را دارا هستیم.»
وی با اشاره به نگاه ویژه شرکت به مسائل زیستمحیطی اظهار داشت: «یکی از نوآوریهای ما، پروژه تولید انبوه “اکوفیلترها” است. در ساخت این فیلترها از هیچگونه پوسته و اجزای فلزی استفاده نشده و تماماً از پایه سلولزی زیستتخریبپذیر ساخته شدهاند. این محصولات پس از پایان عمر مفید، به راحتی در طبیعت تجزیه شده و هیچ آسیبی به محیطزیست وارد نمیکنند.»
بومیسازی دستگاههای الکتروریسی صنعتی و خدمات تخصصی
نقطه عطف دانشبنیان شرکت ستاره پالایه، عدم وابستگی به ماشینآلات خارجی برای تولید نانوالیاف است. براتی با اشاره به این دستاورد فنی بیان کرد: «طراحی و ساخت دستگاههای الکتروریسی در مقیاس صنعتی تماماً توسط متخصصان داخلی شرکت خودمان انجام شده است. این بومیسازی به ما قدرت مانور بالایی میدهد تا بتوانیم فرآیند الکتروریسی و ساختار نانوالیاف را دقیقاً مطابق با نیازهای خاص هر صنعت یا سفارش مشتری بهینهسازی و تنظیم کنیم.»
وی در پایان خاطرنشان کرد: «علاوه بر فعالیت در دو بخش ساخت و تحقیقوتوسعه (R&D)، ما آماده پذیرش سفارشهای خارجی و داخلی جهت انجام فرآیندهای الکتروریسی سفارشی و تستهای تخصصی FESEM هستیم. همچنین با توجه به زیرساختهای موجود، وارد حوزه تولید ماسکهای نانویی نیز شدهایم و به زودی گواهینامه نانومقیاس این حوزه را دریافت خواهیم کرد تا سبد خدمات و محصولات شرکت بیش از پیش گسترش یابد.»