گاهی بدن با نشانه هایی مانند درد، تب یا ضعف به ما هشدار می دهد که مشکلی وجود دارد. بسیاری از این علائم با استراحت و مراقبت های ساده بهتر می شوند؛ اما بعضی نشانه ها را نباید نادیده گرفت یا منتظر ماند تا خودبه خود برطرف شوند. درد شدید قفسه سینه، تنگی نفس ناگهانی، اختلال در تکلم، کاهش هوشیاری و خونریزی شدید از جمله علائمی هستند که به بررسی فوری نیاز دارند.
در ادامه با ترنجی همراه باشید تا مهم ترین علائم هشداردهنده و بهترین اقدام در زمان مشاهده آن ها را بررسی کنیم.
این مطلب برای افزایش آگاهی نوشته شده است و جایگزین معاینه و تشخیص پزشک نیست. اگر علائم شدید، ناگهانی یا رو به وخامت هستند، با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
درد یا فشار ناگهانی در قفسه سینه
احساس درد، فشار، سنگینی یا فشردگی در وسط قفسه سینه ممکن است یکی از نشانه های حمله قلبی باشد؛ به خصوص اگر درد بیش از چند دقیقه طول بکشد، از بین برود و دوباره برگردد یا به بازو، شانه، پشت، گردن و فک انتشار پیدا کند.
تعریق سرد، حالت تهوع، سرگیجه و تنگی نفس نیز ممکن است همراه این درد ظاهر شوند. البته علائم مشکلات قلبی همیشه شدید و واضح نیستند. در زنان، سالمندان و افراد مبتلا به دیابت ممکن است خستگی غیرعادی، تهوع یا درد فک و پشت تنها نشانه موجود باشد. در چنین شرایطی منتظر شدیدتر شدن درد نمانید و با اورژانس تماس بگیرید.
تنگی نفس شدید یا ناگهانی
تنگی نفس پس از فعالیت سنگین همیشه به معنای وجود یک بیماری خطرناک نیست؛ اما اگر فرد در حالت استراحت به سختی نفس می کشد، نمی تواند یک جمله را کامل بیان کند، احساس خفگی دارد یا رنگ لب ها و صورت او متمایل به آبی یا خاکستری شده است، باید فوراً کمک پزشکی دریافت کند.
تنگی نفس ناگهانی می تواند با مشکلات قلبی، حمله شدید آسم، عفونت ریه، واکنش آلرژیک یا لخته خون ارتباط داشته باشد. در این وضعیت فرد را تنها نگذارید و از مصرف خودسرانه دارو خودداری کنید.
افتادگی صورت، ضعف یک طرفه بدن و اختلال در تکلم
نشانه های سکته مغزی معمولاً به صورت ناگهانی ظاهر می شوند. مهم ترین آن ها عبارت اند از:
- افتادگی یا بی حسی یک سمت صورت
- ضعف یا بی حسی یک دست یا پا
- بریده بریده یا نامفهوم صحبت کردن
- مشکل ناگهانی در درک صحبت دیگران
- اختلال در تعادل، دید یا راه رفتن
- سردرد بسیار شدید و ناگهانی بدون علت مشخص
اگر از فرد بخواهید لبخند بزند، هر دو دست خود را بالا ببرد و یک جمله ساده را تکرار کند، ممکن است عدم تقارن صورت، پایین افتادن یک دست یا اختلال گفتار مشخص شود. حتی اگر این علائم بعد از چند دقیقه برطرف شدند، باز هم باید با اورژانس تماس گرفت؛ زیرا سلول های مغزی تنها در چند دقیقه پس از قطع خون رسانی آسیب می بینند.
سردردی که با سردردهای همیشگی فرق دارد
همه سردردها خطرناک نیستند؛ اما سردردی که ناگهان و با شدت بسیار زیاد آغاز می شود، فرد آن را بدترین سردرد عمر خود توصیف می کند یا همراه با اختلال بینایی، ضعف بدن، استفراغ شدید، گیجی، تب و سفتی گردن است، باید جدی گرفته شود.
سردرد پس از ضربه به سر، سردرد جدید در دوران بارداری یا سردردی که فرد را از خواب بیدار می کند نیز به بررسی پزشکی نیاز دارد. مصرف مکرر مسکن بدون مشخص شدن علت سردرد می تواند تشخیص بیماری اصلی را به تأخیر بیندازد.
غش، تشنج یا کاهش سطح هوشیاری
از دست دادن هوشیاری، حتی برای مدت کوتاه، ممکن است در اثر افت فشار، کاهش قند خون، مشکلات قلبی یا بیماری های عصبی رخ دهد. اگر فرد پس از غش به سرعت هوشیار نمی شود، تنفس طبیعی ندارد، دچار درد قفسه سینه شده یا هنگام افتادن آسیب دیده است، با اورژانس تماس بگیرید.
تشنج برای نخستین بار، تشنجی که بیش از پنج دقیقه طول بکشد یا حملات تشنجی پشت سر هم نیز یک وضعیت اورژانسی محسوب می شود. هنگام تشنج چیزی داخل دهان فرد قرار ندهید؛ فقط اشیای خطرناک را از اطراف او دور کرده و پس از پایان حرکات، او را به پهلو بخوابانید.
واکنش آلرژیک شدید
تورم ناگهانی لب، زبان یا گلو، خس خس سینه، مشکل در تنفس و بلع، احساس خفگی، گیجی و انتشار سریع کهیر روی بدن می تواند نشانه واکنش آلرژیک شدید یا آنافیلاکسی باشد.
این واکنش ممکن است پس از مصرف دارو، خوردن بعضی مواد غذایی یا نیش حشرات ایجاد شود و در مدت کوتاهی شدت پیدا کند. بنابراین نباید منتظر ماند تا علائم خودبه خود بهتر شوند. تورم گلو و اختلال تنفس نیازمند تماس فوری با اورژانس است.
خونریزی شدید یا استفراغ خونی
خونریزی ای که با چند دقیقه فشار مستقیم متوقف نمی شود، خروج مقدار زیاد خون، استفراغ خونی، مدفوع سیاه رنگ یا مشاهده خون قابل توجه در مدفوع نیازمند بررسی فوری است. سرگیجه، رنگ پریدگی، تعریق سرد و ضعف شدید در کنار خونریزی می تواند نشانه کاهش قابل توجه حجم خون باشد.
در صورت خونریزی خارجی، یک پارچه تمیز را روی محل قرار دهید و فشار مستقیم و مداوم وارد کنید. اگر جسمی وارد بدن شده است، آن را بیرون نکشید و منتظر رسیدن نیروهای اورژانس بمانید.
درد شدید و ناگهانی شکم
درد شکم دلایل بسیار متفاوتی دارد؛ اما دردی که ناگهان شروع می شود، به سرعت شدت می گیرد یا همراه با سفت شدن شکم، استفراغ مداوم، تب بالا، غش، خونریزی یا ناتوانی در دفع مدفوع و گاز است، باید توسط پزشک بررسی شود.
درد شکم در زنان باردار، به خصوص اگر با خونریزی، سرگیجه، ضعف یا درد شانه همراه باشد، اهمیت بیشتری دارد و مراجعه فوری را ضروری می کند.
تب چه زمانی نگران کننده است؟
تب به تنهایی معمولاً یک بیماری نیست و اغلب نشان دهنده واکنش بدن به عفونت است. بااین حال، تب بالا همراه با گیجی، خواب آلودگی غیرعادی، سفتی گردن، دشواری تنفس، تشنج، بثورات پوستی گسترده یا کم آبی شدید باید جدی گرفته شود.
تب در نوزادان، سالمندان، زنان باردار و افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند به بررسی دقیق تری نیاز دارد. همچنین اگر تب چند روز ادامه پیدا کند یا وضعیت بیمار به جای بهتر شدن رو به وخامت باشد، لازم است با پزشک مشورت شود.
برای چه علائمی می توان سریع با پزشک مشورت کرد؟
همه مشکلات به مراجعه به اورژانس نیاز ندارند. علائمی مانند تب خفیف، گلودرد، سرماخوردگی، مشکلات گوارشی خفیف یا ادامه دار شدن یک درد معمولی را می توان در اولین فرصت با پزشک در میان گذاشت. اگر بیمار توان مراجعه به مرکز درمانی را ندارد، استفاده از خدمات ویزیت پزشک در منزل تهران می تواند امکان معاینه و بررسی شرایط او را فراهم کند.
برای علائم خفیف تر یا پرسیدن درباره مصرف دارو، نتیجه آزمایش و مراقبت های اولیه نیز ویزیت آنلاین پزشک می تواند مفید باشد؛ اما این روش جای تماس با اورژانس را در مواردی مانند درد قفسه سینه، سکته مغزی، تنگی نفس شدید یا کاهش هوشیاری نمی گیرد.
هنگام مشاهده علائم خطر چه کار کنیم؟
در شرایط مشکوک به بیماری جدی، این اقدامات را انجام دهید:
- خونسردی خود را حفظ کرده و با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
- زمان دقیق شروع علائم را یادداشت کنید؛ این موضوع به خصوص در سکته مغزی اهمیت دارد.
- فرد بی هوش را تنها نگذارید و تنفس او را بررسی کنید.
- به فردی که هوشیاری کامل ندارد، آب، غذا یا دارو ندهید.
- داروی جدید یا درمان خانگی را بدون توصیه متخصص امتحان نکنید.
- فهرست داروهای مصرفی و سوابق بیماری فرد را برای نیروهای درمانی آماده کنید.
- در صورت احتمال حمله قلبی یا سکته، اجازه ندهید بیمار خودش رانندگی کند.
چه افرادی باید علائم را جدی تر بگیرند؟
افراد مبتلا به بیماری های قلبی، دیابت، فشارخون بالا، بیماری های ریوی یا ضعف سیستم ایمنی باید تغییرات ناگهانی وضعیت خود را جدی تر بگیرند. سالمندان، زنان باردار و کودکان خردسال نیز ممکن است علائم متفاوت یا کم رنگ تری داشته باشند و شرایط آن ها سریع تر تغییر کند.
برای مراجعه سریع به پزشک لازم نیست همیشه منتظر یک درد غیرقابل تحمل بمانیم. گاهی تغییر ناگهانی در تنفس، هوشیاری، تکلم، حرکت یا وضعیت عمومی بدن مهم تر از شدت درد است. به طور کلی، اگر یک علامت ناگهانی، شدید، غیرعادی یا رو به بدتر شدن است، آن را نادیده نگیرید. در شرایط اورژانسی، چند دقیقه تأخیر ممکن است روند درمان و احتمال بهبودی را تحت تأثیر قرار دهد.
نوشته چه علائمی نشان می دهد باید سریع به پزشک مراجعه کنیم؟ اولین بار در ترنجی پدیدار شد.