به گزارش آی سی تی نیوز؛ در نشستی که در تاریخ ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ (۷ مهر ۱۴۰۵) در کاخ سفید برگزار شد، شش چهره کلیدی صنعت فناوری سندی را امضا کردند که بر خودتنظیمگری و توسعه ایمن هوش مصنوعی بدون قوانین الزامآور فدرال تأکید دارد. این توافق که «توافق کاخ سفید درباره ابرهوش» نام گرفته، توسط سوندار پیچای، داریو آمودی، مارک زاکربرگ، گرگ براکمن، ایلان ماسک و جنسن هوانگ امضا شده است. دونالد ترامپ پیش از این نشست، نگرانیهای پیشین درباره خطرات هوش مصنوعی را بیپایه خواند و با رد مداخله مستقیم دولت، پیشتازی شرکتهای آمریکایی بر رقبای چینی را دلیلی برای کاهش مقررات دانست.
ماهیت توافق؛ اخلاقاً الزامآور، نه قانوناً
ترامپ این توافق را «اخلاقاً الزامآور» توصیف کرد، اما تأکید کرد که از نظر قانونی الزامآور نیست. سند تصریح کرده که «در طول زمان، ممکن است منطقی باشد که این اقدامات در قوانین یا مقررات تدوین شوند.» به بیان دیگر، شرکتها خودشان استانداردهای خود را تعیین میکنند و یک حسابرس خارجی بررسی میکند که آیا آن استانداردهای خودتعیینشده بهدرستی اجرا میشوند.
چهار لایه کنترل و حسابرسی
سند امضاشده چهار لایه کنترل و حسابرسی را تعریف کرده است:
لایه اول، کنترلهای داخلی قوی: نظارت بر قابلیتها و همراستایی مدلها در حوزههای امنیت سایبری، امنیت زیستی و تهدیدات شیمیایی، و اطمینان از اینکه مدلها بهطور ناخواسته به سیستمهای فنی دسترسی پیدا نکنند.
لایه دوم، تیم داخلی: تضمین اینکه همه کنترلها، نظارتها و تشخیصها بهدرستی کار میکنند و مشکلات برطرف میشوند.
لایه سوم، حسابرس مستقل خارجی: ارزیابی مستقل از اینکه کنترلها و نظارتها بهدرستی عمل میکنند.
لایه چهارم، کمیته مستقل در هیئتمدیره: نظارت و دریافت گزارشها از تیمهای داخلی و حسابرسان خارجی و اطمینان از رفع مشکلات.
نقل قولهای کلیدی حاضران
دونالد ترامپ: من شاهد خودتنظیمی فوقالعاده هستم. آنها میدانند که باید خودشان را نظارت کنند. او این توافق را «تقریباً مانند یک قانون اساسی» توصیف کرد.
مارک زاکربرگ: هدف اساسی این است که به مردم اطمینان دهیم فناوری به همان شکلی که در نظر داریم کار میکند.
ایلان ماسک: این یعنی نمرهدهی به تکالیف یکدیگر، که به دلایل واضح بسیار بهتر از این است که افراد فقط تکالیف خودشان را نمره دهند.
جنسن هوانگ: هیچ تضادی بین نوآوری، فناوری و امنیت وجود ندارد.
داریو آمودی: او پس از نشست گفت: فناوری ریسکهای بسیار واقعی دارد و سازوکار رویارویی با این ریسکها همچنان در حال بررسی است.
فرمان اجرایی تغییر نام
ترامپ همزمان فرمان اجرایی امضا کرد که بر اساس آن، دولت فدرال از اصطلاح «ابرهوش» (Super Intelligence) یا «SI» بهجای «هوش مصنوعی» استفاده کند، زیرا به گفته او «مصنوعی نیست».
حاضران و غایبان
حدود ۳۱ مهمان در این نشست حضور داشتند. جف بزوس (بنیانگذار آمازون)، ساتیا نادلا (مدیرعامل مایکروسافت)، الکس کارپ (مدیرعامل Palantir)، لیزا سو (مدیرعامل AMD)، جیدی ونس (معاون رئیسجمهور)، اسکات بسنت (وزیر خزانهداری) و مایک جانسون (رئیس مجلس نمایندگان) نیز در این نشست حاضر بودند.
پیشینه حوادث و زمینه برگزاری
این نشست پس از مجموعهای از حوادث در زمینه ایجنتهای خودمختار هوش مصنوعی برگزار شد، از جمله نقض امنیتی Hugging Face در ژوئیه ۲۰۲۶. OpenAI نیز در ۲۸ سپتامبر اعلام کرد که انتشار مدل Astra 6.1 را پس از آزمایشهای داخلی که نشان داد استانداردهای ایمنی را برآورده نمیکند، لغو کرده است.
نگرانیهای مربوط به مراکز داده
ترامپ گفت که مدیران اجرایی توافق کردهاند تا با حمایت مالی بیشتر از مدارس محلی یا کاهش هزینههای انرژی، مخالفت دوحزبی با مراکز داده را کاهش دهند. او هشدار داد که اگر مخالفت ادامه یابد، شرکتها «مجبور خواهند شد به خارج از کشور بروند.»
انتقادات کارشناسان
جفری هینتون، پیشگام هوش مصنوعی، در مصاحبه با CBC گفت: فکر میکنم دونالد ترامپ واقعاً هوش مصنوعی را نمیفهمد و درباره آن بد مشورت شده است. الکس پاسکال از مرکز برکمن کلاین گفت: تنها راه کاهش خطرات هوش مصنوعی برای آمریکاییها، مسئولیت حقوقی قوی، مقررات و تغییر بنیادین پویایی رقابتی است.
کمیته ۱۰ نفره و تزار هوش مصنوعی
ترامپ اعلام کرد که در نظر دارد یک کمیته حدود ۱۰ نفره برای نظارت بر کل صنعت هوش مصنوعی تشکیل دهد و ظرف چند روز آینده یک «تزار هوش مصنوعی» منصوب کند.
زمینه رقابت با چین
ترامپ این رقابت را عمدتاً بهعنوان یک رقابت جهانی بین آمریکا و چین توصیف کرد و گفت که آمریکا پیشتاز است. او تأکید کرد که خواهان همکاری بیشازحد با چین نیست:من نمیخواستم کاری انجام دهم، چون ما پیشتاز هستیم. چرا باید کاری انجام دهم؟
تحلیل ICTNews :
توافق خودتنظیمگری کاخ سفید، یک نقطه عطف مهم در رویکرد دولت آمریکا به هوش مصنوعی محسوب میشود. ترامپ با رد قوانین الزامآور فدرال، مسئولیت نظارت بر ایمنی هوش مصنوعی را به خود شرکتها سپرده است. این رویکرد که با استدلال حفظ پیشتازی آمریکا در رقابت با چین توجیه میشود، میتواند پیامدهای متفاوتی داشته باشد.
از یک سو، خودتنظیمگری میتواند به نوآوری سریعتر و کاهش بار مقرراتی کمک کند. شرکتها میتوانند بدون انتظار برای تصویب قوانین جدید، استانداردهای خود را تعیین و اجرا کنند.
از سوی دیگر، نبود ضمانت اجرایی حقوقی، اثربخشی این توافق را زیر سوال میبرد. اگر شرکتی استانداردهای خودتعیینشده را نقض کند، چه اتفاقی میافتد؟ هیچ مجازات قانونی وجود ندارد. منتقدان معتقدند خودتنظیمگری در صنایعی که ریسکهای وجودی دارند، سابقه موفقی نداشته است.
نکته قابل توجه، حضور همزمان رقبای سرسختی مانند ایلان ماسک و سوندار پیچای در یک نشست است. این نشان میدهد که دولت ترامپ توانسته اجماعی حداقلی بین بازیگران اصلی صنعت هوش مصنوعی ایجاد کند. اما دوام این اجماع در بلندمدت مشخص نیست، بهویژه اگر یکی از شرکتها بهدلیل رعایت نکردن استانداردها، مزیت رقابتی به دست آورد.