گزارش ICTNews – دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در تاریخ ۲ و ۳ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۰ و ۱۱ مهر ۱۴۰۵) جی کلیتون، رئیس اطلاعات ملی آمریکا، را به‌عنوان مسئول جدید امور هوش مصنوعی کاخ سفید منصوب کرد. کلیتون ریاست کارگروه جدیدی با نام «نیروی ابرهوش» (Super Intelligence Force) را بر عهده خواهد گرفت که وظیفه آن بررسی فرصت‌ها و خطرات ناشی از هوش مصنوعی است. این انتصاب نیازی به تأیید سنا ندارد، زیرا کلیتون این مسئولیت را در کنار سمت فعلی خود بر عهده می‌گیرد.

وظایف کارگروه «نیروی ابرهوش»

این کارگروه موظف است طی ۱۲۰ روز گزارشی درباره فرصت‌ها و خطرات ناشی از هوش مصنوعی ارائه کند. همچنین بررسی مکانیزم‌های فعلی گزارش‌دهی فدرال درباره حوادث مرتبط با هوش مصنوعی، از جمله نقض قوانین، حملات هکری و رفتارهای خارج از چارچوب، در دستور کار آن قرار دارد.
جی‌دی ونس (معاون رئیس‌جمهور)، پیت هگست (وزیر دفاع) و اسکات بسنت (وزیر خزانه‌داری) از اعضای این کارگروه خواهند بود.

نقل قول کلیدی از جی کلیتون

کلیتون در مصاحبه با وال‌استریت ژورنال درباره این انتصاب گفت: «ابرهوش یک مسئله امنیت ملی است.» این اظهارنظر نشان‌دهنده تغییر رویکرد دولت ترامپ از تمرکز صرف بر توسعه صنعتی هوش مصنوعی به سمت ملاحظات امنیت ملی است.

پیشینه انتصاب و تغییر رویکرد دولت

پیش از این، دیوید ساکس، سرمایه‌گذار خطرپذیر، در دوره اول دولت ترامپ به‌عنوان «تزار هوش مصنوعی» فعالیت می‌کرد و در مارس ۲۰۲۶ از این سمت کنار رفت. ساکس به‌عنوان یک سرمایه‌گذار سیلیکون‌ولی، عمدتاً بر تسریع توسعه هوش مصنوعی تمرکز داشت. اما انتصاب کلیتون که سابقه ریاست SEC و دادستانی فدرال نیویورک را در کارنامه دارد، نشان‌دهنده چرخش دولت به سمت رویکرد امنیتی‌تر است.
ترامپ همچنین در تاریخ ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ با مدیران شرکت‌های OpenAI، Meta، Anthropic، Google، Nvidia و Microsoft دیدار کرد و آنها توافقنامه‌ای برای خودتنظیم‌گری امضا کردند. ترامپ در این باره گفت: «من شاهد خودتنظیمی فوق‌العاده هستم. آنها می‌دانند که باید خودشان را نظارت کنند.»

دولت ترامپ به دنبال سهام‌داری در OpenAI و Anthropic

در تحولی مرتبط، دونالد ترامپ در مصاحبه با مجله تایم اعلام کرد که دولت آمریکا در حال بررسی طرحی برای کسب سهام مستقیم در استارتاپ‌های پیشروی هوش مصنوعی مانند OpenAI و Anthropic است. او این اقدام را «کاملاً محتمل» خواند و تأکید کرد که ملی‌سازی کامل در دستور کار نیست.
ترامپ در این باره گفت: «من فکر می‌کنم این کار خوبی است. اگر این اتفاق بیفتد، خوب است. اگر نیفتد، اشکالی ندارد. اما فکر می‌کنم اگر اتفاق بیفتد، مفید خواهد بود.»

الگوبرداری از توافق اینتل و مذاکره با انویدیا

ترامپ با اشاره به بازدهی ۶۰ تا ۷۰ میلیارد دلاری توافق دولت با اینتل، از رویکردی مشابه برای غول‌های هوش مصنوعی خبر داد. بر اساس این مدل، دولت در ازای اعطای مشوق‌ها یا مجوزها، سهام دریافت می‌کند.
او همچنین اعلام کرد با جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، مذاکره کرده و اجازه فروش برخی تراشه‌های خاص را تنها در صورت اختصاص سهمی برای آمریکا صادر می‌کند. پیش‌تر گزارش شده بود که OpenAI گزینه اعطای سهم ۵ درصدی به دولت فدرال را بررسی کرده است.

انتقادات از طرح سهام‌داری دولت

منتقدان معتقدند این رویکرد می‌تواند به politization صنعت هوش مصنوعی منجر شود و استقلال شرکت‌های خصوصی را تضعیف کند. همچنین پرسش‌هایی درباره تعارض منافع مطرح شده است، به‌ویژه با توجه به اینکه دولت همزمان نقش تنظیم‌گر و سهام‌دار را ایفا خواهد کرد.

تحلیل ICTNews

انتصاب جی کلیتون به‌عنوان مسئول جدید هوش مصنوعی کاخ سفید و طرح دولت ترامپ برای کسب سهام در OpenAI و Anthropic، نشان‌دهنده یک تغییر پارادایم مهم در رویکرد دولت آمریکا به هوش مصنوعی است. تا پیش از این، دولت ترامپ عمدتاً بر تسریع توسعه هوش مصنوعی و کاهش مقررات تمرکز داشت. اما اکنون، با انتصاب کلیتون و تأکید او بر «ابرهوش به‌عنوان مسئله امنیت ملی»، رویکرد دولت به سمت امنیتی‌تر و مداخله‌جویانه‌تر حرکت کرده است.
طرح کسب سهام دولت در شرکت‌های هوش مصنوعی نیز یک اقدام بی‌سابقه محسوب می‌شود. دولت آمریکا تا پیش از این، هرگز در استارتاپ‌های فناوری سرمایه‌گذاری مستقیم نکرده بود. اگر این طرح عملی شود، می‌تواند الگویی برای سایر کشورها باشد و رابطه میان دولت و صنعت فناوری را برای همیشه تغییر دهد.
با این حال، این رویکرد چالش‌های جدی نیز به همراه دارد. اگر دولت همزمان نقش تنظیم‌گر و سهام‌دار را ایفا کند، تعارض منافع اجتناب‌ناپذیر خواهد بود. همچنین، politization صنعت هوش مصنوعی می‌تواند به کاهش نوآوری و جذب استعدادها منجر شود. در نهایت، موفقیت این طرح به این بستگی دارد که آیا دولت می‌تواند تعادل بین منافع مالی خود و استقلال شرکت‌های خصوصی را برقرار کند یا خیر.