به گزارش سیتنا، شرکت ژاپنی رپیدوس که از حمایت ۱۵ میلیارد دلاری دولت برخوردار است، با شرکتهای طراحی تراشه همکاری میکند تا به یکی از پرسشهای مهم پیش روی جاهطلبیهای فناوری ژاپن پاسخ دهد: آیا شرکتی که سابقهای در تولید انبوه تراشه ندارد، میتواند ظرف یک سال تولید تراشههای پیشرفته را آغاز کند؟
تنها تعداد محدودی از شرکتها در جهان قادر به تولید تراشههای ۲ نانومتری هستند؛ تراشههایی که تولید آنها به پیشرفتهترین فناوریهای ساخت نیمهرسانا نیاز دارد. تراشههای ساختهشده با فناوریهای پیشرفتهتر، در مقایسه با نسلهای قبلی، عملکرد سریعتر و مصرف انرژی پایینتری دارند.
شرکتهایی مانند TSMC تایوان، سامسونگ کره جنوبی و اینتل در حال حاضر از بازیگران اصلی تولید تراشههای پیشرفته در جهان هستند. TSMC چندین دهه برای توسعه فرایندهای تولید خود زمان صرف کرده و در بازار تراشههای پیشرفته پیشتاز است. سامسونگ نیز تولید تراشههای ۲ نانومتری را از سال گذشته آغاز کرده است.
رپیدوس که در سال ۲۰۲۲ تأسیس شد، باید پیش از آغاز برنامهریزیشده تولید تراشههای ۲ نانومتری در نیمه دوم سال مالی آینده، مشتریان خود را جذب کند؛ پروژهای که سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، برای احیای صنعت نیمهرسانای این کشور روی آن حساب ویژهای باز کرده است.
رپیدوس روز دوشنبه اعلام کرد با ۱۷ شرکت از جمله شرکت آمریکایی نرمافزار طراحی تراشه «سینوپس» و شرکت هندی «اینفوسیس» همکاری خواهد کرد. هدف از این همکاریها کمک به مشتریان برای طراحی تراشه و در نهایت جذب قراردادهای تولید است.
«نوری چیو»، مدیر سرمایهگذاری شرکت وایت اوک کپیتال، گفت: «بزرگترین پرسش درباره رپیدوس همچنان این است که چه شرکتی قرار است ظرفیت کارخانه آن را پر کند.» کارخانه رپیدوس در هوکایدو ژاپن قرار دارد.
او افزود که اعلام همکاری با ۱۷ شرکت هنوز نشانهای از موفقیت تجاری رپیدوس نیست، اما میتوان آن را گامی رو به جلو دانست.
شکست این پروژه میتواند ضربه بزرگی به راهبرد صنعتی ژاپن وارد کند و بر صنعت تراشه این کشور نیز اثر بگذارد؛ صنعتی که در شرایط افزایش تنشهای منطقهای و نگرانیها درباره احتمال اقدام چین علیه تایوان، تلاش میکند زنجیره تأمین نیمهرساناها را مقاومتر کند.
رقابت سنگین در بازار تراشهرونق بیسابقه سرمایهگذاری در حوزه هوش مصنوعی، تقاضا برای نیمهرساناها و زیرساختهای محاسباتی را افزایش داده و رپیدوس امیدوار است از این روند بهره ببرد.
«آکیرا مینمیکاوا»، تحلیلگر شرکت اومدیا، گفت TSMC همچنان بخش عمده بازار را در اختیار خواهد داشت، اما مشتریانی نیز وجود دارند که به دلیل اولویت پایینتر یا حجم سفارشهای کم، نمیتوانند ظرفیت مورد نیاز خود را از TSMC دریافت کنند.
«آتسویوشی کوئیکه»، مدیرعامل رپیدوس، نیز معتقد است بازار به اندازهای بزرگ است که بتواند از یک تولیدکننده دیگر تراشههای پیشرفته نیز حمایت کند.
او به رویترز گفت: «یک یا دو شرکت بههیچوجه کافی نیستند.»
با این حال، برخی مشتریان بالقوه همچنان محتاط هستند. یکی از مدیران شرکتهایی که خواست نامش فاش نشود، گفت: «ما در حال حاضر تراشههایمان را به TSMC میسپاریم، بنابراین نمیتوانیم همه تولید خود را به رپیدوس منتقل کنیم. اگر این پروژه موفق نشود، بازگشت به TSMC ممکن نخواهد بود و به همین دلیل باید محتاط باشیم.»
به گفته کارشناسان، مشتریان ممکن است از رپیدوس برای تنوعبخشی به زنجیره تأمین خود استفاده کنند. همچنین حضور یک تولیدکننده تراشههای پیشرفته میتواند به شرکتهای ژاپنی فعال در حوزه مواد اولیه و تجهیزات نیمهرسانا نیز کمک کند.
سهم ژاپن از بازار جهانی نیمهرساناها از حدود ۵۰ درصد در دهه ۱۹۸۰ به کمتر از ۱۰ درصد در حال حاضر کاهش یافته است. شرکتهایی مانند کیوکسیا در حوزه تولید تراشههای حافظه در ژاپن فعالیت میکنند و TSMC نیز از طریق همکاری با شرکت سونی در این کشور حضور دارد.
دولت ژاپن علاوه بر رپیدوس، از طرحهای دیگری نیز حمایت میکند؛ از جمله شرکت «نوئِترا» که در حال توسعه یک مدل پایه برای هوش مصنوعی فیزیکی و رباتیک است.
وزارت صنعت ژاپن نیز در ماه آوریل اعلام کرد ۴ میلیارد دلار حمایت مالی اضافی برای رپیدوس تصویب کرده است. با این کمک، مجموع حمایتهای دولت ژاپن از تحقیق و توسعه این شرکت به ۱۵ میلیارد دلار رسیده است.
چالشهای فناوری همچنان پابرجاستمدیرعامل رپیدوس میگوید آمادهسازی برای تولید انبوه طبق برنامه پیش میرود و شرایط فعلی حتی از زمان تأسیس شرکت در سال ۲۰۲۲ بهتر از پیشبینیهاست.
با این حال، چالشهای فناوری قابل توجهی همچنان وجود دارد. رپیدوس همکاری خود با شرکت آیبیام را ادامه داده و عملیات آزمایشی را نیز آغاز کرده است، اما کارشناسان میگویند موفقیت تجاری این شرکت هنوز به هیچ وجه تضمینشده نیست.
«کازویوشی سایتو»، تحلیلگر شرکت ایوایکوسمو سکیوریتیز، گفت راهاندازی یک کارخانه تراشه بهصورت شبانهروزی، حفظ بازدهی و کیفیت ثابت و ادامه تولید به شکلی که از نظر اقتصادی مقرونبهصرفه باشد، بسیار دشوار است.
او افزود حتی سامسونگ نیز در این زمینه با چالشهایی مواجه شده است.
رپیدوس علاوه بر اثبات توانایی فناورانه خود، با چالش بلندمدت دیگری یعنی ایجاد یک کسبوکار سودآور مواجه است. این شرکت برای حدود سال مالی منتهی به مارس ۲۰۳۲، عرضه اولیه سهام خود در بازار سرمایه را هدفگذاری کرده است.
یکی از مقامهای دولت ژاپن نیز گفت موفقیت یا شکست این پروژه ممکن است تا ۱۰ سال مشخص نشود.
با وجود این، حامیان رپیدوس برنامههای بلندپروازانهای برای این شرکت دارند. «دایشیرو یاماگیوا»، نماینده پارلمان ژاپن و رئیس گروه راهبردی حزب حاکم برای سیاستگذاری تراشه، گفته است عرضه اولیه سهام و حتی راهاندازی عملیات تولید در آمریکا از گزینههای پیش روی این شرکت هستند.
انتهای پیام