دبیر شورای عالی فضای مجازی گفت: توسعه هوش مصنوعی در کشور بسیار با اهمیت است و با توجه به این موضوع، ضرورت دارد که تنظیم‌گر این حوزه زودتر تعیین شود.
به گزارش آی سی تی نیوز، دکتر سید محمدامین آقامیری، دبیر شورای عالی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی، در نشست «تحلیلی بر روندهای فرهنگی-اجتماعی جامعه ایران» که بر اساس داده‌های چهار پیمایش «زیست مجازی ایرانیان» در مرکز ملی فضای مجازی برگزار شد، گفت: براساس پیمایش های زیست مجازی ایرانیان که صورت گرفته، یک موضوع که هم در کشور ما وجود دارد و هم مطالعات انجام‌شده در سایر کشورها تقریباً آن را تأیید می‌کند، تفاوت معنادار در رفتار گروه‌های سنی مختلف است و وقتی سن افراد تغییر می‌کند، میزان استفاده آنها از بازی، شبکه‌های اجتماعی و کسب‌وکارهای دیجیتال نیز تغییر می‌کند. برای مثال، استفاده از فروشگاه‌های اینترنتی، تاکسی‌های اینترنتی و سایر خدمات دیجیتال، به‌وضوح تفاوتی را میان گروه‌های سنی مختلف ایجاد می‌کند.
وی افزود: سؤال مهم برای ما این است که چرا چنین تفاوتی وجود دارد؟ طبیعی است که همه ما نسبت به این موضوع احساس و برداشت‌هایی داشته باشیم، اما مسئله مهم‌تر این است که ما در لایه تصمیم‌گیری کشور، از جمله در شورای عالی و مرکز ملی فضای مجازی، دستگاه‌ها و وزارتخانه‌های مختلف، معمولاً با میانگین سنی خاصی مواجه هستیم؛ در حالی که بخش دیگری از جامعه در سنین دیگری قرار دارد و رفتار متفاوتی از خود نشان می‌دهد.
دبیر شورای عالی فضای مجازی تصریح کرد: این فاصله و عدم شناخت متقابل میان این دو سطح، هم تصمیم‌گیری را دچار چالش می‌کند و هم نوع مواجهه با مسائل و نحوه پیاده‌سازی و اجرای تصمیمات را دشوار می‌کند.
**فاصله میان تصمیم‌گیران و نسل‌های جدید
**دکتر آقامیری با اشاره به برنامه‌ریزی برای کودکان و نوجوانان اظهار کرد: برای کودکان و نوجوانان برنامه‌ریزی می‌کنیم و درباره موضوعاتی مانند کنترل والدین و مدیریت استفاده از فضای مجازی تصمیم می‌گیریم، اما در عمل اتفاقات دیگری نیز در حال رخ دادن است و این فضا با سرعت در حال پیش رفتن و تغییر است.
وی با اشاره به حوزه تنظیم‌گری فضای مجازی گفت: وقتی وارد حوزه تنظیم‌گری می‌شوید، شاهد اقدامات زیادی در موضوعات مختلف همچون سریال و فیلم هستیم، اما با این حال، امروز فضای مجازی مملو از سریال‌هایی است که با هوش مصنوعی تولید شده‌اند؛ در حالی که نه پروانه تولید دارند و نه مجوز.
رئیس مرکز ملی فضای مجازی تاکید کرد: ابزارها و نظامات سنتی که بر اساس آنها مجوز، پروانه و الزامات مختلف تعریف کرده بودیم، تنها یک بخش از ماجراست و بخش دیگری از این فضا که در حال پیش رفتن است، اطلاع دقیقی از آن نداریم که البته صرفاً اطلاع داشتن از این اتفاقات مسئله اصلی نیست؛ مسئله این است که بتوانیم این صحنه را مدیریت کنیم.
**چالش نظام تنظیم‌گری و تعیین متولی هوش مصنوعی
دکتر آقامیری خاطرنشان کرد: ما در نظام تنظیم‌گری خود با یک چالش جدی مواجه هستیم؛ چالشی که بخشی از آن ناشی از عدم شناخت و بخشی نیز ناشی از کم‌اثر شدن یا از بین رفتن ابزارهای قبلی است و یک سؤال بسیار شفاف وجود دارد که باید در کشور خیلی سریع به آن پاسخ دهیم و یکی از محل‌های اختلاف نیز همین موضوع است؛ اینکه تنظیم‌گری هوش مصنوعی بر عهده چه کسی است؟
دبیر شورای عالی فضای مجازی گفت: امروز هوش مصنوعی در بسیاری از موارد می‌تواند امتحانات بچه‌ها را بهتر از خود آنها حل کند و در فرایندهای آموزشی نیز نقش بیشتری پیدا کرده است و طبیعتاً آموزش و پرورش، آموزش عالی، وزارت بهداشت، وزارت ارشاد و … به دلیل نفوذ هوش مصنوعی در همه این حوزه ها باید در تنظیم گری هوش مصنوعی نقش داشته باشند.
وی با بیان این که سؤال این است که اکنون چه کسی باید متولی هوش مصنوعی باشد و چه کسی را باید مسئول قرار دهیم تا این چارچوب‌ها و الزامات را کنترل کند؟ افزود: هوش مصنوعی می‌تواند یک جامعه را در مسیر خاصی قرار داده و مسیر آن را پیچیده و متحول کند و در عین حال می‌تواند بسیار مؤثر باشد.
دکترآقامیری افزود: هوش مصنوعی یک ابزار قدرتمند است که می‌تواند بسیاری از خلأهایی را که پیش از این برای پر کردن آنها حاکمیت هزینه زیادی صرف می‌کرد، پوشش دهد، بنابراین این موضوع نیز یک چالش و یک مسئله جدی است که باید درباره آن تصمیم‌گیری شود.
**تغییر ابزارهای فرهنگی و شکل‌گیری یک شکاف جدید
وی با اشاره به این که شاهد شکست و شکاف درحوزه های مختلف هستیم، تصریح کرد: در مصرف فضای مجازی، منابع خبری، میزان مشاهده فیلم و سریال، حوزه بازی‌ها شاهد ایجاد شکاف هستیم و جامعه، فرهنگ، مردم و به‌ویژه کودکان و نوجوانان ما،امروز با ابزارهایی در حال پرورش و تربیت هستند که ماهیت آنها با گذشته متفاوت است.
دکتر آقامیری اعلام کرد: ما سال‌های سال با زبان و ادبیات فارسی زندگی کرده‌ایم، از صداوسیما بهره گرفته‌ایم، روزنامه‌ها و مجلات را داشته‌ایم. تقریباً این چهار عنصر از ابزارهایی بودند که جامعه را تربیت می‌کردند و در شکل‌گیری اصول و بنیان‌های فرهنگی جامعه نقش داشتند اما امروز در شرایطی قرار گرفته‌ایم که مرز و دیوار زبانی شکسته شده است و این اتفاق در تمام دنیا رخ داده و فقط مختص ما نیست که البته این وضعیت برای ما، هم فرصت است و هم تهدید.
**ضرورت پاسخ به مسئله حکمرانی فرهنگی در فضای مجازی
وی گفت: سؤال مهمی که امروز با آن مواجه هستیم و به نظر من یکی از چالش‌های جدی روز ماست، این است که اگر ابزارهای قبلی ما به هر دلیلی کم‌اثر شده‌اند و در مقابل، ابزارهای جدیدی در کشور و جامعه شکل گرفته‌اند، مداخله حاکمیت در این ابزارهای جدید برای پاسداشت هویت خود چیست و چگونه باید انجام شود؟
دبیر شورای عالی فضای مجازی ادامه داد: آقای مکرون در این زمینه صحبتی دارد که من مفهوم آن را بیان می‌کنم. او می‌گوید ما برای جوانان خود در کشورمان مدرسه می‌سازیم، جاده می‌سازیم و امکانات فراهم می‌کنیم، اما آنها در چارچوب ابزارهای فرهنگی آمریکا رشد می‌کنند و به نوعی شهروند آمریکا می‌شوند.
وی تصریح کرد: ما به دلیل تمدن، هویت و بنیان خانواده قوی که در ایران داریم، شرایط بسیار بهتری داریم اما سؤال این است که اگر این ابزارها را نداشته باشیم، چند سال دیگر چه اتفاقی خواهد افتاد؟ در نسل‌های بعدی، جامعه‌پذیری با این اصول و با استفاده از ابزارهای فضای مجازی، هر روز بیشتر، پررنگ‌تر و اثرگذارتر می‌شود بنابراین اگر نتوانیم به این سؤال پاسخ درست، شفاف و صریحی بدهیم، ممکن است چند سال دیگر برای پاسخ دادن به آن بسیار دیر شده باشد.
دکتر آقامیری ادامه داد: روندهای فرهنگی و اجتماعی، به‌ویژه از منظر فضای مجازی، یک صورت‌مسئله باز و جدی است که باید آن را حل کنیم و اساتید و بزرگان این حوزه باید درحل این مساله کمک کنند که البته پاسخ ندادن به این سؤال نیز خودش یک پاسخ است؛ یعنی اینکه اجازه دهیم همان عرف جهانی مسیر خود را ادامه دهد.
دبیر شورای عالی فضای مجازی در پایان گفت: پیمایش‌هایی که انجام شده، کمک کرده تا حداقل شناخت دقیق‌تری از میزان تأثیر و تأثر این موضوع داشته باشیم و بتوانیم ابعاد مسئله را بهتر بشناسیم.