بسیاری از شرکت‌ها هنوز از نرم‌افزارهایی استفاده می‌کنند که فقط روی سیستم‌عامل ویندوز اجرا می‌شوند. نرم‌افزارهای حسابداری، مالی، انبارداری، اتوماسیون، فروش، مدیریت تولید و برخی برنامه‌های تخصصی سازمانی معمولاً برای محیط ویندوز طراحی شده‌اند و جایگزین کردن آنها با نسخه‌های تحت وب همیشه ساده یا اقتصادی نیست.
از طرف دیگر، مدل کاری شرکت‌ها در سال‌های اخیر تغییر کرده است. دورکاری، فعالیت کارکنان خارج از دفتر، داشتن شعب مختلف و نیاز مدیران به دسترسی به اطلاعات شرکت باعث شده دسترسی از راه دور به نرم‌افزارهای سازمانی اهمیت بیشتری پیدا کند.
در چنین شرایطی، یک راهکار کاربردی این است که نرم‌افزار ویندوزی روی یک سرور یا کامپیوتر مرکزی اجرا شود و کاربر بتواند از طریق مرورگر به آن دسترسی داشته باشد.
منظور از اجرای نرم‌افزار ویندوزی تحت وب چیست؟
در این روش، خود نرم‌افزار لزوماً به یک برنامه واقعی HTML یا JavaScript تبدیل نمی‌شود. برنامه همچنان روی یک سیستم‌عامل ویندوز اجرا می‌شود، اما تصویر محیط برنامه و ورودی‌های کاربر از طریق یک بستر دسترسی از راه دور منتقل می‌شود.
کاربر در سمت خود می‌تواند یک مرورگر مانند Chrome، Edge یا Firefox را باز کند، وارد آدرس سامانه شود و پس از احراز هویت، نرم‌افزار موردنظر را اجرا کند.
در نتیجه، لازم نیست نرم‌افزار به شکل سنتی روی تمام کامپیوترهای کارکنان نصب شود.
مایکروسافت نیز برای Remote Desktop Services امکان دسترسی به برنامه‌ها و دسکتاپ‌های منتشرشده را از طریق Web Client ارائه کرده است. طبق مستندات این شرکت، کاربر می‌تواند با یک مرورگر سازگار به منابعی که مدیر سیستم در اختیار او قرار داده دسترسی داشته باشد.
چرا این روش برای شرکت‌ها جذاب است؟
فرض کنید یک شرکت نرم‌افزار حسابداری قدیمی دارد که فقط روی ویندوز اجرا می‌شود. اگر ۲۰ کارمند نیاز به استفاده از آن داشته باشند، روش سنتی این است که نرم‌افزار روی سیستم‌های مختلف نصب و پیکربندی شود.
هر بار که نسخه نرم‌افزار تغییر کند یا مشکلی در تنظیمات ایجاد شود، ممکن است مدیر فناوری اطلاعات مجبور شود چندین سیستم را بررسی کند.
اما در معماری متمرکز، برنامه روی یک سرور یا محیط مشخص اجرا می‌شود و کاربران از طریق یک درگاه به آن متصل می‌شوند. در نتیجه مدیریت نسخه نرم‌افزار، فایل‌ها و دسترسی کاربران ساده‌تر خواهد بود.
این روش برای نرم‌افزارهایی که اطلاعات آنها باید در یک محل مرکزی نگهداری شود، می‌تواند مزیت بیشتری داشته باشد.
دورکاری با نرم‌افزارهای ویندوزی چگونه انجام می‌شود؟
یکی از مهم‌ترین کاربردهای این فناوری، فراهم کردن امکان دورکاری است.
کارمندی که در خانه، شعبه دیگر یا حتی خارج از شهر فعالیت می‌کند، می‌تواند با استفاده از یک کامپیوتر و مرورگر به محیط کاری خود متصل شود. در این حالت، پردازش اصلی نرم‌افزار روی سیستم شرکت انجام می‌شود و کاربر از راه دور با آن کار می‌کند.
مایکروسافت نیز Remote Desktop را روشی برای دسترسی از راه دور به برنامه‌ها، فایل‌ها و محیط یک کامپیوتر معرفی می‌کند.
این مدل می‌تواند برای شرکت‌هایی که قصد دارند بخشی از کارکنان را به شکل ترکیبی یا دورکار مدیریت کنند، کاربرد زیادی داشته باشد.
آیا کاربر باید ویندوز داشته باشد؟
یکی از مزایای مهم دسترسی مبتنی بر مرورگر این است که دستگاه کاربر الزاماً نباید همان سیستم‌عاملی را داشته باشد که نرم‌افزار روی آن اجرا می‌شود.
برای مثال، برنامه اصلی می‌تواند روی Windows Server اجرا شود اما کاربر از یک سیستم دیگر و با مرورگر به آن دسترسی پیدا کند. Microsoft نیز برای Web Client خود امکان دسترسی از سیستم‌عامل‌هایی مانند Windows، macOS، ChromeOS و Linux را ذکر کرده است.
البته امکانات دقیق به راهکار انتخاب‌شده، نوع نرم‌افزار و تجهیزات سازمان بستگی دارد.
Apache Guacamole چیست؟
یکی از راهکارهای شناخته‌شده برای ایجاد دسترسی مرورگری به دسکتاپ‌ها و سیستم‌های راه دور، Apache Guacamole است.
Guacamole یک Remote Desktop Gateway بدون نیاز به نصب نرم‌افزار اختصاصی روی دستگاه کاربر است و از پروتکل‌هایی مانند RDP، VNC و SSH پشتیبانی می‌کند. رابط کاربری آن نیز بر پایه HTML5 است و بنابراین کاربر می‌تواند از طریق مرورگر به سیستم راه دور دسترسی داشته باشد.
این قابلیت باعث می‌شود شرکت بتواند یک درگاه متمرکز برای دسترسی کارکنان به سیستم‌های مختلف ایجاد کند.
آیا می‌توان فقط خود نرم‌افزار را در اختیار کاربر قرار داد؟
در برخی معماری‌ها لازم نیست کاربر تمام دسکتاپ ویندوز را ببیند. می‌توان برنامه مشخصی را به عنوان RemoteApp منتشر کرد تا کاربر مستقیماً همان نرم‌افزار را اجرا کند.
مستندات رسمی Apache Guacamole نیز قابلیت RemoteApp ویندوز را توضیح می‌دهد که امکان نمایش یک برنامه مشخص به جای کل دسکتاپ را فراهم می‌کند.
این مدل برای شرکت‌هایی که می‌خواهند کاربران فقط به نرم‌افزارهای موردنیاز خود دسترسی داشته باشند، می‌تواند انتخاب مناسبی باشد.
امنیت در دسترسی به نرم‌افزارهای سازمانی
باز کردن یک نرم‌افزار سازمانی روی اینترنت بدون طراحی امنیتی مناسب تصمیم درستی نیست. اطلاعات حسابداری، مالی، مشتریان و اسناد شرکت می‌توانند حساس باشند و دسترسی از راه دور باید با کنترل‌های امنیتی مناسب انجام شود.
احراز هویت کاربران، استفاده از ارتباط رمزنگاری‌شده، محدود کردن دسترسی‌ها، ثبت رویدادهای ورود و خروج و استفاده از فایروال از جمله مواردی هستند که باید در معماری سیستم در نظر گرفته شوند.
همچنین بهتر است هر کاربر فقط به نرم‌افزارها و منابعی دسترسی داشته باشد که برای انجام وظایف خود نیاز دارد.
شبکه چه نقشی در این راهکار دارد؟
اجرای برنامه در سرور به این معنی نیست که شبکه دیگر اهمیت ندارد. برعکس، کیفیت ارتباط میان کاربر و سرور روی تجربه کار با نرم‌افزار تأثیر مستقیم دارد.
تأخیر زیاد، قطعی اینترنت، ضعف زیرساخت داخلی یا مشکلات سرور می‌تواند باعث کند شدن محیط برنامه شود.
به همین دلیل، پیش از اجرای چنین پروژه‌ای باید وضعیت سرورها، شبکه، پهنای باند، فایروال، دسترسی اینترنت و مسیرهای ارتباطی بررسی شود.
برای شرکت‌هایی که کاربران زیادی دارند، پشتیبانی شبکه می‌تواند در پایش و نگهداری زیرساختی که این سرویس روی آن اجرا می‌شود اهمیت زیادی داشته باشد.
اجرای نرم‌افزار تحت وب چه تفاوتی با نصب روی کامپیوتر دارد؟
در روش سنتی، نرم‌افزار روی کامپیوتر هر کاربر نصب می‌شود و بخشی از اطلاعات نیز ممکن است روی همان سیستم قرار داشته باشد.
در معماری متمرکز، نرم‌افزار روی یک یا چند سیستم مرکزی اجرا می‌شود و کاربران از راه دور به آن متصل می‌شوند.
این تفاوت باعث می‌شود مدیریت نرم‌افزار، پشتیبان‌گیری، کنترل دسترسی و به‌روزرسانی متمرکزتر شود. از طرف دیگر، سرور باید منابع کافی داشته باشد تا بتواند پاسخگوی کاربران هم‌زمان باشد.
بنابراین این روش برای همه نرم‌افزارها و همه شرکت‌ها یکسان نیست و باید قبل از اجرا، نیازهای فنی برنامه بررسی شود.
آیا اطلاعات روی کامپیوتر کاربر ذخیره می‌شود؟
در معماری متمرکز، هدف این است که پردازش و اطلاعات اصلی روی سرور باقی بماند. البته بسته به تنظیمات سیستم، امکاناتی مانند انتقال فایل، چاپگر، Clipboard یا دسترسی به برخی منابع محلی می‌تواند فعال یا غیرفعال شود.
برای نمونه، Web Client مایکروسافت امکاناتی برای استفاده از برخی منابع محلی مانند Clipboard و Printer در جلسه از راه دور ارائه می‌کند.
این قابلیت‌ها باید بر اساس سیاست امنیتی شرکت تنظیم شوند و بهتر است دسترسی‌های غیرضروری برای کاربران فعال نشوند.
چه نرم‌افزارهایی برای این روش مناسب هستند؟
نرم‌افزارهای حسابداری، مالی، انبارداری، اتوماسیون اداری، ERP، نرم‌افزارهای فروش و برخی برنامه‌های تخصصی می‌توانند گزینه‌های مناسبی برای اجرای متمرکز باشند.
البته هر نرم‌افزار باید جداگانه بررسی شود. بعضی برنامه‌ها به سخت‌افزار خاص، دانگل، چاپگر محلی یا دسترسی مستقیم به منابع سیستم نیاز دارند و ممکن است برای اجرای از راه دور به تنظیمات بیشتری احتیاج داشته باشند.
بنابراین قبل از انتخاب راهکار باید خود نرم‌افزار، تعداد کاربران و نحوه استفاده آنها بررسی شود.
اجرای تحت وب برای چه شرکت‌هایی مناسب است؟
این مدل برای شرکت‌هایی که دارای چند شعبه هستند، کارکنان دورکار دارند یا می‌خواهند دسترسی به نرم‌افزارهای سازمانی را متمرکز کنند، می‌تواند بسیار کاربردی باشد.
همچنین شرکت‌هایی که از نرم‌افزارهای قدیمی ویندوزی استفاده می‌کنند اما امکان تعویض آنها با نسخه جدید را ندارند، می‌توانند از این معماری برای افزایش دسترسی‌پذیری استفاده کنند.
در چنین حالتی، به جای اینکه نرم‌افزار قدیمی کنار گذاشته شود، یک زیرساخت مناسب برای دسترسی کاربران به آن ایجاد می‌شود.
مزایای اصلی این معماری چیست؟
مهم‌ترین مزیت، متمرکز شدن اجرای نرم‌افزار است. در کنار آن، موارد دیگری نیز اهمیت دارند:
- نصب و مدیریت نرم‌افزار در یک محل
- مناسب برای کارکنان دورکار
- امکان دسترسی از شعب مختلف
- کاهش نیاز به نصب برنامه روی تمام سیستم‌ها
- مدیریت متمرکز کاربران
- امکان کنترل سطح دسترسی
- ساده‌تر شدن برخی فرآیندهای پشتیبان‌گیری
- امکان استفاده از مرورگر به عنوان ابزار دسترسی
البته این مزایا زمانی حاصل می‌شوند که سرور، شبکه و سیستم امنیتی به شکل صحیح طراحی شده باشند.
جمع‌بندی
اجرای نرم‌افزارهای ویندوزی به صورت تحت وب می‌تواند راهکاری مناسب برای شرکت‌هایی باشد که از برنامه‌های قدیمی یا تخصصی ویندوزی استفاده می‌کنند و در عین حال به دورکاری، دسترسی از شعب مختلف یا مدیریت متمرکز نیاز دارند.
در این مدل، نرم‌افزار همچنان روی محیط ویندوز اجرا می‌شود، اما کاربر می‌تواند از طریق مرورگر به آن دسترسی پیدا کند. فناوری‌هایی مانند Remote Desktop Services و Apache Guacamole امکان ایجاد چنین معماری‌هایی را فراهم می‌کنند.
البته موفقیت پروژه فقط به انتخاب نرم‌افزار دسترسی از راه دور وابسته نیست. سرور مناسب، شبکه پایدار، امنیت، کنترل دسترسی و نگهداری مستمر نیز باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند.
برای شرکت‌هایی که قصد دارند بدون تغییر نرم‌افزارهای ویندوزی موجود، امکان دسترسی متمرکز و دورکاری را فراهم کنند، اجرای نرم‌افزارهای ویندوزی به صورت تحت وب می‌تواند یکی از راهکارهای قابل بررسی باشد.
توجه! این مطلب یک رپورتاژ آگهی است و محتوای آن توسط تبلیغ دهنده نگارش شده است.
آی تی جو مسئولیتی در قبال صحت و سقم محتوای تبلیغاتی ندارد.