به گزارش آی سی تی نیوز؛ آشا شارما، مدیرعامل ایکس‌باکس، در یک جلسه داخلی که جزئیات آن به رسانه‌ها درز کرده، اعتراف کرد که این برند در ابتدای سال ۲۰۲۶ در وضعیتی قرار داشته که خودش آن را «سقوط آزاد» توصیف کرده است. به گفته او، شاخص‌هایی مانند ساعات استفاده کاربران، تعداد بازیکنان جدید و فعال و درآمد کلی در آن دوره با کاهش مواجه شده بودند. شارما اکنون می‌گوید که این بخش پس از یک پایین‌ترین نقطه تاریخی، به رشد بازگشته است.
از «سقوط آزاد» تا بازگشت به رشد
شارما در این جلسه اعلام کرد که بخش بازی‌های فرست‌پارتی ایکس‌باکس پس از کاهش سالانه، به رشد بازگشته و «بیش از ۲ تا ۳ برابر» شده است. او گفت: «ما در حال اتخاذ تصمیم‌های درست برای سرمایه‌گذاری دوباره در کسب‌وکار هستیم. پس از یک پایین‌ترین نقطه تاریخی، ما شروع به بازگشت به رشد کرده‌ایم و انتظار داریم این روند ادامه یابد.»
این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که ایکس‌باکس در ماه‌های اخیر چند موج تعدیل نیرو و بازسازی گسترده را تجربه کرده است. مایکروسافت در ژوئیه ۲۰۲۶ اعلام کرد که ۳,۲۰۰ نفر از کارکنان ایکس‌باکس را در طول سال مالی ۲۰۲۷ کاهش می‌دهد که شامل ۱,۶۰۰ حذف شغل در همان روز و خروج چهار استودیو از مدیریت ایکس‌باکس بود.
Game Pass؛ عامل اصلی بحران
بر اساس مذکره داخلی که به دست Windows Central رسیده، شارما استراتژی Game Pass را یکی از عوامل اصلی تضعیف وضعیت مالی ایکس‌باکس عنوان کرده است. تصمیم مایکروسافت برای اضافه کردن Call of Duty به Game Pass از روز اول عرضه، پس از خرید ۶۹ میلیارد دلاری Activision Blizzard، هزینه‌های اشتراک را به‌شدت افزایش داد و همزمان فروش نسخه‌های کامل بازی را کاهش داد.
داده‌ها نشان می‌دهد که Black Ops 6 باعث ۷۱ درصد افزایش در کاربران فعال ماهانه ایکس‌باکس شد، اما درآمد در همان دوره ثابت یا منفی بود. با عرضه Black Ops 7، کاربران فعال ماهانه ۵۲ درصد کاهش یافتند. شارما پیش‌تر نیز اعلام کرده بود: «کسب‌وکار ما امروز در وضعیت سالمی قرار ندارد. ما با حاشیه‌های سودی کار می‌کنیم که بین ۳ تا ۱۰ برابر کمتر از شرکت‌های مشابه در حوزه پلتفرم و نشر است.»
با این حال، او تأکید کرده که Game Pass پس از هشت ماه کاهش، دوباره به مسیر رشد بازگشته و نرخ حفظ مشترکان نیز بهبود یافته است.
XP؛ گسترش ایکس‌باکس فراتر از بازی‌های ویدیویی
مایکروسافت در تاریخ ۸ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۶ مهر ۱۴۰۵) به‌طور رسمی از راه‌اندازی بخش جدیدی با نام XP در مجموعه ایکس‌باکس خبر داد. این بخش با هدف گسترش مجموعه‌های محبوب ایکس‌باکس به حوزه‌هایی فراتر از بازی‌های ویدیویی تأسیس شده و ریاست آن بر عهده کیلین والترز خواهد بود که پیش‌تر به‌عنوان رئیس استودیو Mojang فعالیت می‌کرد.
چهار حوزه اصلی فعالیت XP عبارتند از:
XBOX PICTURES: ساخت فیلم، سریال و سایر آثار داستانی بر اساس مجموعه‌های ایکس‌باکس.
XBOX PRODUCTS: تولید محصولات تجاری، کلکسیونی و کالاهای مرتبط با بازی‌ها.
XBOX PLACES: برگزاری رویدادهای حضوری، ساخت جاذبه‌های تفریحی و تجربه‌های تعاملی برای طرفداران.
XBOX PARTNERSHIPS: همکاری با برندها، تولیدکنندگان محتوا و سایر شرکت‌ها برای توسعه تجربه‌های جدید.
کیلین والترز پیش از این ۱۳ سال در Lucasfilm فعالیت کرده و مدیریت برند Minecraft در Mojang را بر عهده داشته است. در دوران فعالیت او، فروش Minecraft از ۳۵۰ میلیون نسخه به بیش از ۴۲۵ میلیون نسخه رسید و فیلم A Minecraft Movie نیز به موفقیت بزرگی در گیشه دست یافت و موفق‌ترین افتتاحیه تاریخ اقتباس‌های بازی‌های ویدیویی را ثبت کرد. ماریا آنجلیو-اسمیت، که پیش‌تر مدیر ارشد محصول Reddit بود، جانشین او به‌عنوان مدیرعامل Mojang شده است.
لازم به ذکر است که XP یک شرکت تولیدی نیست، بنابراین ایکس‌باکس اقتباس‌های خود را با استودیوها و سرویس‌های استریمینگ خارجی ادامه خواهد داد. سریال Fallout فصل سوم خود را تأیید کرده و سریال انیمیشن Diablo در نتفلیکس و فیلم Call of Duty در پارامونت در حال ساخت هستند.
هدف‌گذاری برای یک میلیارد کاربر ویندوز
شارما در بخش دیگری از این جلسه داخلی، از برنامه‌های بلندپروازانه مایکروسافت برای گسترش حضور ایکس‌باکس در بازار بازی‌های رایانه‌ای خبر داد. او گفت: «در ویندوز یک میلیارد کامپیوتر وجود دارد. هیچ دلیلی وجود ندارد که ما نتوانیم به مخاطبان خود در آنجا خدمت کنیم.»
شارما استراتژی پیشین ایکس‌باکس در حوزه PC را «یک‌باره» توصیف کرد و گفت: «ما یک اپلیکیشن داشتیم و روی همان تمرکز کرده بودیم. وقتی بیشتر کاوش کردیم، متوجه شدیم که چیزهای زیادی روی میز مانده است.»
او همچنین اشاره کرد که Battle.net نرخ حفظ کاربران تقریباً برابر با Steam دارد، در حالی که مایکروسافت تاکنون سرمایه‌گ ذاری گسترده‌ای روی این پلتفرم انجام نداده است. به همین دلیل، این شرکت قصد دارد پشتیبانی از Battle.net را افزایش دهد و بازی‌های انحصاری خود و تعدادی از عناوین شرکت‌های دیگر را از طریق آن عرضه کند. The Witcher 3 نخستین بازی شخص ثالثی است که در چارچوب این رویکرد جدید به Battle.net اضافه شده است.
شارما همچنین مدعی شد که Microsoft Store در چین بزرگ‌ترین فروشگاه این حوزه است و مایکروسافت با همکاری سازندگان رایانه، برنامه‌هایی برای گسترش دسترسی کاربران به بازی‌های خود دارد.
اعتراف به دشواری همکاری با توسعه‌دهندگان
مدیرعامل ایکس‌باکس در بخش دیگری از صحبت‌هایش اعتراف کرد که همکاری توسعه‌دهندگان با ایکس‌باکس در شرایط فعلی دشوار است. به گفته او، مایکروسافت قصد دارد با ساده‌سازی ابزارهای توسعه، بهبود APIها و ماشین‌خوان کردن فرآیندها، شرایط بهتری برای استودیوها فراهم کند. این شرکت همچنین به پشتیبانی از Steam ادامه خواهد داد و قصد ندارد از این پلتفرم فاصله بگیرد.
بازطراحی کامل اپلیکیشن ایکس‌باکس برای PC
مایکروسافت در حال توسعه نسخه‌ای کاملاً جدید از اپلیکیشن Xbox برای رایانه‌های شخصی است که با بازنویسی کامل کدهای زیرساختی، عملکرد سریع‌تر و تجربه کاربری نزدیک‌تر به کنسول‌های Xbox Series X|S را ارائه می‌دهد. رابط جدید سرویس Xbox Cloud Gaming نیز با اسم رمز Bastion در دست توسعه است، در حالی که Garrison نام رمز خود اپلیکیشن جدید Xbox برای PC محسوب می‌شود. این تغییرات احتمالاً تا پایان سال جاری در اختیار کاربران آزمایشی Xbox Insider قرار می‌گیرد.
در نسخه جدید، جابه‌جایی میان بازی‌ها سریع‌تر و روان‌تر شده و صفحات فروشگاه و اطلاعات بازی در یک رابط واحد ادغام شده‌اند. همچنین دو حالت نمایش دسکتاپ و تمام‌صفحه، امکان تنظیم پارامترهای اختصاصی اجرای هر بازی و تصاویر پس‌زمینه بهبودیافته از دیگر ویژگی‌های این بازطراحی هستند. یک بررسی اولیه نشان می‌دهد که بارگذاری کتابخانه‌های بزرگ بسیار سریع‌تر از نسخه قبلی است و این اپلیکیشن می‌تواند به‌عنوان صفحه اصلی پیش‌فرض در Game Mode جدید ویندوز ۱۱ تنظیم شود.
چهار محور استراتژیک شارما
شارما استراتژی جدید را حول چهار محور Core، Content، Creation و Connection سازمان‌دهی کرده است. او تأکید کرد که ایکس‌باکس «حق رشد فراتر از کنسول» را ندارد اگر نتواند از پایگاه اصلی خود به‌درستی حمایت کند. همچنین تأیید کرد که مایکروسافت در حال توسعه خانواده‌ای از دستگاه‌ها برای نسل دهم با اسم رمز Xbox Helix است و گفت: «ما به سمت خانواده‌ای از دستگاه‌ها برای نسل ۱۰ می‌رویم. یک دستگاه وجود ندارد که برای همه مناسب باشد.»
نقل قول کلیدی شارما
شارما در این جلسه پرسید: چرا وجود داریم؟ ما وجود داریم تا جایی باشیم که جهان بازی می‌کند. ما زمانی که به یک میلیارد کاربر فعال روزانه برسیم، خواهیم دانست که موفق شده‌ایم و حق پیروزی داریم زیرا اکنون بر طرفداران و فرنچایزهای خود متمرکز شده‌ایم.
او همچنین اعلام کرد که نگاه مثبت کاربران به برند ایکس‌باکس طی یک سال گذشته حدود ۳۰ درصد افزایش یافته است؛ موضوعی که در شرایطی مطرح می‌شود که این شرکت در ماه‌های اخیر چند موج تعدیل نیرو و بازسازی گسترده در استودیوها و ساختار مدیریتی خود داشته است.
تحلیل ICTNews
بازگشت ایکس‌باکس از «سقوط آزاد» به مسیر رشد، نشان‌دهنده یک تغییر استراتژیک عمیق در رویکرد مایکروسافت به صنعت بازی است. این شرکت پس از سال‌ها سرمایه‌گذاری سنگین روی Game Pass و خریدهای پرهزینه، اکنون به این نتیجه رسیده که باید به اصول اولیه بازگردد: تمرکز بر بازی‌های باکیفیت، تقویت پلتفرم PC و گسترش برند فراتر از بازی‌های ویدیویی.
راه‌اندازی بخش XP نیز نشان‌دهنده درک مایکروسافت از این واقعیت است که فرنچایزهای قدرتمند مانند Minecraft، Halo و Gears of War پتانسیل تبدیل شدن به برندهای سرگرمی فراگیرتر را دارند. موفقیت فیلم A Minecraft Movie ثابت کرده که این استراتژی می‌تواند در گیشه نیز ثمربخش باشد.
با این حال، چالش اصلی ایکس‌باکس همچنان جلب اعتماد توسعه‌دهندگان و بازیکنان PC است. اعتراف شارما به دشواری همکاری با ایکس‌باکس نشان می‌دهد که این شرکت از مشکلات خود آگاه است. اگر مایکروسافت بتواند وعده‌های خود را در زمینه ساده‌سازی ابزارهای توسعه و بهبود عملکرد اپلیکیشن PC محقق کند، می‌تواند سهم قابل‌توجهی از بازار یک میلیاردی ویندوز را به دست آورد.