متن خبر

به گزارش سیتنا، بر اساس ارزیابی جدید کمیسیون تهدیدهای جهانی سلامت در قرن بیست‌ویکم، سوءاستفاده از هوش مصنوعی و وقوع جنگ هسته‌ای می‌تواند در دهه‌های آینده، بقای بشر و شرایط زندگی انسان‌ها را با خطرهای جدی مواجه کند.

این دو تهدید در کنار ۱۵ عامل دیگر، از جمله مقاومت میکروبی در برابر داروها، تغییرات اقلیمی، همه‌گیری‌ها، نابرابری درآمدی و مشکلاتی مانند مصرف دخانیات، چاقی و اختلالات سلامت روان، در پژوهشی با هدف ترغیب دولت‌ها به اقدام برای مقابله با خطرهای جهانی بررسی شده‌اند.

این تحقیق را کمیسیونی متشکل از ۳۷ متخصص در حوزه‌های سلامت، اقتصاد، امنیت و فناوری انجام داده است.

هوش مصنوعی مخرب و خطر گسترش سلاح‌های زیستی

بر اساس این گزارش، خطر ناشی از جنگ هسته‌ای تنها به تخریب مستقیم حاصل از انفجار سلاح‌ها محدود نمی‌شود، بلکه پیامدهایی مانند قحطی هسته‌ای را نیز در بر می‌گیرد.

در سوی دیگر، استفاده مخرب از هوش مصنوعی می‌تواند شامل توسعه و به‌کارگیری سلاح‌های زیستی علیه انسان‌ها باشد؛ موضوعی که در کنار سایر تهدیدهای جهانی، نگرانی‌هایی درباره آینده سلامت و بقای انسان ایجاد کرده است.

کارشناسان این کمیسیون تأکید دارند که تهدیدهای جهانی به یکدیگر وابسته‌اند و مقابله با آن‌ها به رویکردی جامع، مبتنی بر شواهد علمی، حقوق بشر و همبستگی بین‌المللی نیاز دارد.

ارزیابی ۱۷ تهدید جهانی در ۲۰۴ کشور و قلمرو

پژوهشگران برای مقایسه پیامدهای ۱۷ تهدید شناسایی‌شده در فاصله سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۱۰۰، وضعیت ۲۰۴ کشور و قلمرو را بر اساس سن، جنسیت و علت آسیب بررسی کرده‌اند.

در این مطالعه از شاخص «سال‌های از دست‌رفته عمر سالم» یا DALY استفاده شده است؛ شاخصی که میزان سال‌های ازدست‌رفته زندگی سالم بر اثر بیماری، آسیب یا مرگ زودرس را اندازه‌گیری می‌کند.

این ارزیابی با در نظر گرفتن سناریوهای خوش‌بینانه و بدبینانه، برآورد می‌کند که هر تهدید چه میزان از سال‌های سالم زندگی انسان‌ها را از بین می‌برد و تفاوت میان اقدام فوری و بی‌عملی در برابر این خطرها چه پیامدهایی خواهد داشت.

بر اساس نتایج گزارش، بار قابل پیشگیری ناشی از ۱۷ تهدید بررسی‌شده، در سناریوهای مختلف از ۱.۰۲ میلیارد تا ۲۳.۱ میلیارد سال از دست‌رفته عمر سالم متغیر است. برای مقایسه، همه‌گیری کووید ۱۹ حدود ۵۰۰ میلیون سال از عمر سالم را از بین برده است.

این مطالعه همچنین چاقی را عامل ایجادکننده بیشترین بار قابل پیشگیری در میان تهدیدهای بررسی‌شده معرفی می‌کند.

هدف پژوهش، رتبه‌بندی تهدیدها نیست

کمیسیون تأکید کرده است که هدف این ارزیابی، صرفاً رتبه‌بندی تهدیدها یا تعیین اولویت‌های سیاستی نیست؛ بلکه این پژوهش بخشی از فرایندی مستمر برای شناسایی، پایش و تحلیل خطرهای جهانی به شمار می‌رود که با انتشار داده‌ها و شواهد تازه، به‌روزرسانی خواهد شد.

پژوهشگران معتقدند رویکردهای پراکنده و رقابتی که هر تهدید را به‌صورت جداگانه بررسی می‌کنند، ممکن است توانایی بشر برای مقابله با چالش‌های بزرگ را کاهش دهند. از این رو، آن‌ها بر ضرورت اتخاذ راهبردی هماهنگ برای مقابله با خطرهای به‌هم‌پیوسته تأکید دارند.

توصیه به دولت‌ها برای آمادگی در برابر تهدیدهای آینده

این کمیسیون از دولت‌های ملی خواسته است در ایجاد نظام‌های سلامت آماده مقابله با تهدیدها سرمایه‌گذاری کنند تا کشورها بتوانند در مواجهه با بحران‌های جهانی، از جمله همه‌گیری‌ها، واکنش مؤثرتری داشته باشند.

افزایش سرمایه‌گذاری در راهکارهای تحول‌آفرین، از جمله همجوشی هسته‌ای، فناوری‌های حذف کربن و واکسن‌ها، از دیگر پیشنهادهای مطرح‌شده در این گزارش است. به اعتقاد پژوهشگران، چنین فناوری‌هایی می‌توانند مسیر مقابله با تغییرات اقلیمی و دیگر چالش‌های جهانی را به‌طور اساسی تغییر دهند.

همچنین، کمیسیون خواستار پایش منظم تهدیدها و ارائه ارزیابی‌های به‌روز به نهادهای بین‌المللی مانند گروه ۲۰ و سازمان ملل متحد شده است تا زمینه برای اقدام جمعی پیش از تبدیل شدن خطرها به بحران فراهم شود.

یافته‌های این کمیسیون روز یکشنبه در نشست جهانی سلامت در برلین آلمان ارائه شده است. بر اساس برنامه اعلام‌شده، این ارزیابی قرار است هر سال به‌روزرسانی شود تا تهدیدهای شناسایی‌شده دوباره بررسی و داده‌های تازه و خطرهای نوظهور به آن اضافه شوند.

انتهای پیام