گزارش آگهی/ فروشگاه آنلاین شما در شلوغترین ساعت روز، ناگهان از دسترس خارج میشود. مشکل میتواند از شبکه، دیتاسنتر، زیرساخت ابری، لایه نرمافزار یا حتی سرویسهای وابسته باشد؛ اما اگر تمام سرویس شما فقط در یک نقطه مستقر شده باشد، همان نقطه میتواند به گلوگاه اصلی کسبوکار تبدیل شود. از طرفی، چند دقیقه قطعی مساوی با از دست رفتن سفارشها، درآمد و اعتماد مشتری است.
اینجاست که معماری چندمنطقهای یا Multi Region بهعنوان یکی از مهمترین راهکارهای کاهش ریسک اختلالات زیرساختی مطرح میشود. در ادامه میبینیم مالتی رجیون دقیقا چیست، چگونه کار میکند و چه کسبوکارهایی به آن نیاز دارند.
Multi Region چیست؟
معماری چندمنطقهای یا Multi Region به معماری ابری گفته میشود که در آن یک برنامه یا سرویس در دو یا چند منطقه جغرافیایی مستقل اجرا میشود. در این مدل، زیرساخت سرور ابری فقط به یک موقعیت جغرافیایی یا یک نقطه استقرار وابسته نیست و نسخههای مختلف سرویس میتوانند در مناطق جداگانه اجرا شوند.
Multi Region چگونه کار میکند؟
در معماری مالتی رجیون، سرویس در چند منطقه مختلف اجرا میشود و کاربران بر اساس موقعیت یا شرایط شبکه به یکی از این مناطق هدایت میشوند. اگر یک Region دچار اختلال شود، سیستم میتواند ترافیک را به Region سالم منتقل کند؛ به این فرایند Failover گفته میشود. همزمان، دادهها نیز میان مناطق مختلف تکثیر میشوند تا در صورت بروز مشکل، اطلاعات و سرویس تا حد امکان در دسترس باقی بمانند.
بگذارید یک مثال بیاوریم:
«فرض کنید فروشگاه اینترنتی شما تمام سرورها و اطلاعات خود را در یک دیتاسنتر ابری داخل ایران قرار داده است؛ این دیتاسنتر ممکن است به دلیل قطعی برق یا اختلال گسترده از دسترس خارج شود. حالا اگر فروشگاه علاوه بر زیرساخت اصلی، سرویس خود را در منطقهای دیگر مانند آلمان نیز مستقر کرده باشد، در زمان بروز مشکل میتواند کاربران را به زیرساخت دوم هدایت کند.»
چرا معماری چندمنطقهای اهمیت دارد؟
فروشگاه اینترنتی، سامانه پرداخت، پلتفرم SaaS یا سرویسهای سازمانی نمیتوانند منتظر حل مشکل دیتاسنتر باشند. این موضوع میتواند هزینههای زیادی به کسبوکار تحمیل کند. مالتی رجیون در چنین شرایطی یک مسیر جایگزین برای ادامه سرویس در زیرساخت ابری ایجاد میکند. اگر Region اصلی دچار اختلال شود، ترافیک به منطقه سالم هدایت میشود و تاثیر قطعی برای کاربر کاهش پیدا میکند.
مهمترین دلایل استفاده از معماری چندمنطقهای عبارتند از:
-
زمان: کاهش مدت قطعی و بازیابی سریعتر سرویس
-
هزینه: کاهش خسارت مالی ناشی از توقف سرویس
-
ریسک: محافظت در برابر اختلال کامل یک Region
-
تداوم: ادامه فعالیت کسبوکار هنگام بحران
-
سرعت: کاهش تاخیر برای کاربران مناطق مختلف
-
دسترسی: ارائه پایدارتر خدمات به کاربران در نقاط مختلف
-
مقیاسپذیری: آمادگی بهتر برای رشد و توسعه در بازارهای مختلف
مزایای Multi Region
مالتی رجیون فقط برای مقابله با قطعی سرویس نیست، بلکه همزمان در افزایش پایداری سرویس، بهبود سرعت پاسخگویی و مدیریت بهتر زیرساخت سازمان اثر میگذارد.
افزایش Availability (دسترسیپذیری)
با قرار دادن سرویس در چند Region، از کار افتادن یک منطقه به معنی قطع کامل سرویس نیست. در صورت اختلال، ترافیک میتواند به منطقه سالم منتقل شود و کاربران همچنان به سرویس دسترسی داشته باشند. این معماری برای سرویسهای حساس که حتی چند دقیقه قطعی هم برایشان هزینهبر است، لایه محافظ مهمی ایجاد میکند.
طبق گفته Google Cloud:
«معماری چندمنطقهای میتواند به دسترسپذیری ۹۹.۹۹۹ درصد برسد؛ یعنی در یک ماه ۳۰ روزه، حداکثر حدود ۲۶ ثانیه قطعی قابل انتظار است.»
کاهش Latency (تاخیر)
زمانی که کاربران از نقاط مختلف دنیا به یک سرویس متصل میشوند، فاصله جغرافیایی مستقیما روی زمان پاسخ اثر میگذارد. Multi Region با نزدیک کردن سرورها و منابع پردازشی به کاربران، مسیر رفتوبرگشت داده را کوتاهتر میکند و پاسخگویی سرویس را بهبود میبخشد. این مزیت برای بسیاری از کسبوکارهای امروزی اهمیت دوچندانی دارد.
مدیریت بهتر ترافیک
ترافیک در معماری چندمنطقهای فقط روی یک نقطه متمرکز نمیماند. Load Balancer یا توزیعکننده بار میتوانند درخواستها را میان Regionهای مختلف توزیع کرده و در صورت اختلال یک Region، کاربران را به منطقه سالم هدایت کنند. نتیجه این موضوع، استفاده متعادلتر از منابع و جلوگیری از تبدیل شدن یک Region به گلوگاه اصلی سیستم است.
طراحی Disaster Recovery (بازیابی از حادثه)
مالتی رجیون امکان نگهداری نسخه پشتیبان یا محیط آماده در یک Region دیگر را فراهم میکند. اگر منطقه اصلی به دلیل خرابی زیرساخت، خطای فنی یا یک حادثه بزرگ از دسترس خارج شود، میتوان سرویس را به منطقه دوم منتقل کرد. Disaster Recovery باید متناسب با میزان حساسیت سرویس، زمان قابلقبول برای قطعی و مقدار دادهای که کسبوکار میتواند از دست بدهد انتخاب شود.
ایجاد زیرساخت مقیاسپذیر
اجرای سرویس در چند Region امکان رشد جغرافیایی کسبوکار را هم فراهم میکند. میتوان ظرفیت پردازشی را در مناطق مختلف افزایش داد و همزمان کاربران هر منطقه را به زیرساخت نزدیکتر نگه داشت. البته این مقیاسپذیری با افزایش هزینه زیرساخت، انتقال داده و پیچیدگی مدیریت همراه است و باید بر اساس نیاز واقعی کسبوکار طراحی شود.
برای اجرای Multi Region چه زیرساختی لازم است؟
برای اجرای معماری چند منطقهای به زیرساختهایی در چند منطقه، دیتاسنتر خوب، شبکه و مسیریابی هوشمند برای توزیع ترافیک و سازوکار مناسب برای همگامسازی دادهها و Failover نیاز است. در ادامه به دو زیرساخت مهم در اجرای مالتی رجیون اشاره میکنیم:
1- انتخاب منطقه مناسب
انتخاب Region باید بر اساس محل کاربران، میزان تاخیر قابلقبول، نیاز به دسترسپذیری، هزینه و الزامات محل نگهداری داده انجام شود. هرچه زیرساخت به کاربران نزدیکتر باشد، معمولا امکان کاهش Latency بیشتر است؛ از طرف دیگر، قرار دادن منابع در چند Region میتواند وابستگی به یک منطقه را کاهش دهد و تابآوری سرویس را بالا ببرد؛ بنابراین بهتر است قبل از استقرار مالتی رجیون، پراکندگی کاربران و نیازهای فنی سرویس بررسی شوند.
2- انتخاب دیتاسنتر مناسب
در معماری Multi Region، انتخاب دیتاسنترهای مناسب در مناطق مختلف اهمیت زیادی پیدا میکند، زیرا ارتباط میان Regionها و نحوه توزیع منابع مستقیما روی عملکرد و پایداری سرویس اثر میگذارد. یک دیتاسنتر خوب باید شبکه پایدار و پرظرفیت، امنیت بالا، افزونگی زیرساخت و امکان مقیاسپذیری داشته باشد. همچنین برای سرویسهایی که به منابع پردازشی اختصاصی و عملکرد پایدار نیاز دارند، استفاده از سرور اختصاصی نیز میتواند در کنار معماری چندمنطقهای مورد بررسی قرار گیرد.
3- زیرساخت ابری هاستایران
زمانی که کاربران در نقاط مختلف قرار دارند، انتخاب موقعیت مناسب برای استقرار سرویس میتواند روی Latency، پایداری و نحوه توزیع زیرساخت اثر بگذارد. ابر هاستایران با ارائه Regionهای تهران، مشهد و اهواز، امکان انتخاب موقعیت زیرساخت متناسب با نیاز سرویس و پراکندگی کاربران را فراهم میکند. البته پیادهسازی معماری Multi Region به طراحی سرویس، نحوه توزیع ترافیک، همگامسازی دادهها و تنظیمات Failover نیز وابسته است.
چه کسبوکارهایی به Multi Region نیاز دارند؟
معماری چندمنطقهای بیشتر برای کسبوکارهایی مناسب است که قطعی سرویس برای آنها هزینه زیادی به همراه دارد یا کاربران آنها در مناطق مختلف (ایران و سایر کشورها) قرار دارند.
-
فروشگاههای اینترنتی پرترافیک
-
پلتفرمهای مالی و پرداخت
-
بانکها و سامانههای حساس
-
سرویسهای SaaS با کاربران پراکنده
-
اپلیکیشنهای بلادرنگ و پرترافیک
-
پلتفرمهای بینالمللی
-
سامانههای سازمانی حیاتی
-
سرویسهایی با نیاز به RTO و RPO پایین
-
کسبوکارهای دارای الزامات محل نگهداری داده
-
سرویسهایی که قطعی آنها هزینه زیادی ایجاد میکند
برای این گروه، Multi Region فقط یک انتخاب فنی نیست؛ بلکه بخشی از برنامه تداوم و رشد کسبوکار است.
کلام آخر
آینده زیرساخت سرور مجازی ابری به سمت توزیع بیشتر منابع، اتوماسیون Failover و نزدیکتر شدن سرویسها به کاربران است. اما این به معنی آن نیست که هر کسبوکاری باید از روز اول چند Region راهاندازی کند. معماری درست باید از نیاز واقعی شروع شود. اگر یک منطقه نیازهای شما را برآورده کند، پیچیده کردن زیرساخت لزوما تصمیم بهتری نیست. اما اگر قطعی یک Region میتواند خسارت جدی ایجاد کند، Multi Region میتواند یک لایه مهم از تابآوری زیرساخت باشد.
انتهای پیام