خوردگی و فرسایش سطوح فلزی از چالش‌های مهم صنایع نفت و گاز، زیرساخت‌های عمرانی و تجهیزات دریایی به شمار می‌روند. قرارگرفتن سازه‌ها در معرض رطوبت، آب شور و شرایط محیطی سخت می‌تواند عمر مفید تجهیزات را کاهش دهد و هزینه‌های تعمیر و نگهداری را افزایش دهد. در چنین شرایطی، توسعه پوشش‌های محافظ پیشرفته که بتوانند مقاومت سطوح را بهبود دهند، از اهمیت اقتصادی و صنعتی برخوردار است.
اکنون دو شرکت فعال در حوزه فناوری گرافن، با هدف توسعه راهکارهایی برای بازار پوشش‌های صنعتی خاورمیانه، همکاری تازه‌ای را آغاز کرده‌اند. براساس تفاهم‌نامه امضاشده، اسپارک تکنولوژیز مسئول توسعه فرمولاسیون‌های افزودنی گرافنی اکواسپارک با استفاده از گرافن تأمین‌شده از سوی لویدیان خواهد بود. این محصولات در آزمایشگاه‌های دارای اعتبارنامه استاندارد بین‌المللی ایزو (ISO) آزمایش می‌شوند و سپس، در همکاری با تولیدکنندگان پوشش و مصرف‌کنندگان صنعتی، مراحل ارزیابی و آزمون‌های میدانی را پشت سر خواهند گذاشت.
از توسعه فرمولاسیون تا آزمون در محیط صنعتی
در چارچوب این همکاری، اسپارک فرمولاسیون‌های مختلف اکواسپارک را توسعه می‌دهد و عملکرد آن‌ها را در شرایط آزمایشگاهی بررسی می‌کند. این شرکت همچنین با تولیدکنندگان پوشش‌های صنعتی و مصرف‌کنندگان نهایی همکاری خواهد کرد تا آزمون‌های تأیید صلاحیت، آزمایش‌های میدانی و تدوین مشخصات فنی محصولات انجام شود.
این مراحل برای ورود یک افزودنی جدید به بازار صنعتی اهمیت زیادی دارند؛ زیرا عملکرد مواد در محیط آزمایشگاه لزوماً با شرایط واقعی بهره‌برداری یکسان نیست. پوشش‌های مورد استفاده در تأسیسات دریایی و صنایع نفت و گاز باید متناسب با شرایط محیطی، نوع سطح، الزامات اجرایی و استانداردهای موردنیاز ارزیابی شوند.
در سوی دیگر، لویدیان تأمین گرافن موردنیاز، پشتیبانی فنی و ایجاد ارتباط با مشتریان بزرگ منطقه را بر عهده خواهد داشت. این شرکت تلاش می‌کند زمینه دسترسی به مالکان عمده زیرساخت‌ها و شرکت‌های ملی فعال در صنعت نفت را فراهم کند؛ گروه‌هایی که می‌توانند در صورت تأیید عملکرد محصول، از مشتریان بالقوه این فناوری باشند.
دو طرف همچنین توافق کرده‌اند که بازاریابی محصولات را به‌صورت مشترک انجام دهند. به این ترتیب، همکاری تنها به تأمین ماده اولیه یا توسعه فرمولاسیون محدود نمی‌شود و فعالیت‌هایی مانند ارزیابی محصول، ارتباط با مشتریان صنعتی و برنامه‌ریزی برای عرضه تجاری را نیز در بر می‌گیرد.
هدف‌گذاری برای توافق تجاری و تولید در امارات
براساس مفاد تفاهم‌نامه، دو شرکت قصد دارند طی ۱۲ ماه، توافق‌نامه‌ای الزام‌آور برای توسعه مشترک یا تأمین تجاری محصول امضا کنند. این هدف‌گذاری به معنای نهایی‌شدن قرارداد تجاری نیست، بلکه گام بعدی موردنظر طرفین در صورت پیشرفت همکاری و دستیابی به توافق بر سر شرایط تجاری خواهد بود.
همچنین دو شرکت بررسی خواهند کرد که آیا امکان تولید افزودنی‌های اکواسپارک در امارات متحده عربی طی ۲۴ ماه آینده وجود دارد یا خیر. تحقق این برنامه به ارزیابی توجیه اقتصادی و توافق طرفین درباره مدل کسب‌وکار وابسته است.
برای هماهنگی فعالیت‌ها، یک کمیته فنی مشترک تشکیل خواهد شد که جلسات آن به‌صورت ماهانه برگزار می‌شود. برنامه‌ریزی درباره حجم تولید و عرضه، شبکه توزیع، الزامات کیفی و قیمت‌گذاری هدف نیز از موضوعات مورد بررسی دو شرکت خواهد بود.
این تفاهم‌نامه انحصاری نیست؛ بنابراین، مفاد آن به‌خودی‌خود مانع همکاری طرفین با سایر شرکت‌ها نخواهد شد. بااین‌حال، چارچوب همکاری فعلی می‌تواند زمینه لازم را برای توسعه بازار منطقه‌ای و ارزیابی امکان شکل‌گیری زنجیره تأمین محلی فراهم کند.
بازاری بزرگ برای پوشش‌های محافظ صنعتی و دریایی
اسپارک اعلام کرده است که بازار پوشش‌های محافظ و دریایی در خاورمیانه تا سال ۲۰۳۰ بیش از ۲۰۰ میلیون لیتر برآورد می‌شود؛ حجمی که به گفته این شرکت، از بازار آمریکای شمالی بزرگ‌تر است. این برآورد، ظرفیت بالقوه قابل‌توجهی را برای عرضه محصولات جدید در منطقه نشان می‌دهد، هرچند دستیابی به سهمی از این بازار به عملکرد فنی، قیمت رقابتی، تأییدیه‌های موردنیاز و پذیرش مشتریان صنعتی وابسته خواهد بود.
نیک اولافلین (Nick O’Loughlin)، مدیرعامل اسپارک تکنولوژیز، با ابراز خرسندی از گسترش همکاری با لویدیان، اعلام کرده است که دو شرکت به‌دنبال بازاریابی و بررسی امکان تولید اکواسپارک در خاورمیانه هستند.
الکس هولدن (Alex Holden)، مدیرعامل لویدیان، نیز این همکاری را فرصتی برای ایجاد زنجیره ارزش منطقه‌ای دانسته است؛ زنجیره‌ای که می‌تواند از تولید گرافن آغاز شود، به توسعه محصولات فرمول‌بندی‌شده برسد و در نهایت، تولید محلی را در بر گیرد.
گرافن؛ از تولید ماده اولیه تا کاربرد صنعتی
گرافن ساختاری از کربن با ضخامت اتمی است که به‌دلیل ویژگی‌های مکانیکی، الکتریکی و حرارتی خود در حوزه‌های مختلف فناوری مورد توجه قرار گرفته است. افزودن گرافن به فرمولاسیون برخی پوشش‌ها می‌تواند ویژگی‌های عملکردی آن‌ها را تغییر دهد؛ بااین‌حال، میزان بهبود مقاومت در برابر خوردگی و دوام پوشش به نوع گرافن، کیفیت پراکنش آن در ماده پایه، ترکیب پوشش و شرایط کاربرد وابسته است. ازاین‌رو، آزمون‌های فنی و میدانی برای تعیین عملکرد واقعی محصول اهمیت اساسی دارند.
لویدیان گرافن را از متان تولید می‌کند. این شرکت اخیراً تولید گرافن از متان را با همکاری شرکت دانا گاز (Dana Gas) در شارجه امارات آغاز کرده است. این روش، متان را به مواد کربنی و هیدروژن تبدیل می‌کند و می‌تواند مسیر متفاوتی برای تأمین گرافن موردنیاز صنایع فراهم آورد.
از سوی دیگر، اسپارک تکنولوژیز نیز به‌تازگی نخستین محموله تجاری اکواسپارک را به یکی از مشتریان خود در رده نخست صنعت پوشش تحویل داده است. این رویداد نشان می‌دهد که محصول از مرحله توسعه صرف فراتر رفته و وارد مرحله عرضه تجاری اولیه شده است؛ هرچند گسترش فروش در بازار خاورمیانه همچنان به نتایج همکاری جدید و پذیرش محصول از سوی مشتریان منطقه بستگی دارد.
در مجموع، همکاری اسپارک و لویدیان نمونه‌ای از تلاش برای پیوند تولید مواد پیشرفته با کاربردهای صنعتی و توسعه بازار منطقه‌ای است. در صورت موفقیت آزمون‌های فنی و دستیابی به توافق تجاری، این همکاری می‌تواند به گسترش استفاده از افزودنی‌های گرافنی در پوشش‌های محافظ و شکل‌گیری بخشی از زنجیره ارزش این ماده در خاورمیانه کمک کند.