رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی با اشاره به رشد مصرف و توسعه‌نیافتن متناسب زیرساخت‌ها، عقب‌ماندگی سرمایه‌گذاری، فرسودگی شبکه ثابت، ناترازی برق و اختلالات فرکانسی را از عوامل افت کیفیت ارتباطات دانست. او همچنین از بازنگری در تعهدات اپراتورها، اصلاح مشوق‌های توسعه فیبر نوری و حرکت به سمت نسل پنجم تنظیم‌گری خبر داد.
به گزارش آی سی تی نیوز؛ حمید فتاحی، قائم‌مقام وزیر ارتباطات در امور ارتباطات و رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، روز یکشنبه ۲۶ مهرماه ۱۴۰۵ در نشست خبری با رسانه‌ها، مهم‌ترین چالش‌های صنعت ارتباطات کشور را تشریح کرد. بخش مهمی از سخنان او به فاصله میان رشد تقاضای اینترنت و توسعه زیرساخت‌ها، موانع گسترش فیبر نوری و ضرورت تغییر شیوه تنظیم‌گری اختصاص داشت.
افت کیفیت اینترنت؛ نتیجه رشد مصرف و عقب‌ماندگی زیرساخت
فتاحی، عدم سرمایه‌گذاری به‌موقع در توسعه زیرساخت‌های ارتباطی را یکی از مهم‌ترین عوامل وضعیت فعلی شبکه دانست. به گفته او، رشد مصرف و افزایش تقاضا زمانی به افت کیفیت منجر می‌شود که توسعه زیرساخت‌ها با این روند همگام نباشد. او همچنین ناترازی برق، فرسودگی شبکه ثابت و اختلالات فرکانسی را از دیگر عوامل مؤثر بر کیفیت ارتباطات عنوان کرد.
رئیس رگولاتوری با اشاره به اینکه تعهدات پروانه‌ای و مصوبات قدیمی لزوماً با نیازهای امروز کاربران تناسب ندارند، از بازنگری در مصوبه اصلی تعیین‌کننده تعهدات اپراتورها خبر داد. هدف این اقدام، به‌روزرسانی الزامات اپراتورها متناسب با شرایط جدید بازار و مصرف ارتباطات است.
فتاحی در عین حال گفت درخواست اپراتورها برای افزایش تعرفه اینترنت در حال بررسی است. با این حال، محور اصلی سخنان او این بود که افزایش ظرفیت و کیفیت شبکه نیازمند سرمایه‌گذاری متناسب با رشد تقاضاست؛ موضوعی که هم به منابع مالی اپراتورها و هم به چارچوب تعهدات و نظارت رگولاتوری وابسته است.
توسعه فیبر نوری؛ از موانع حفاری تا اصلاح مشوق‌ها
یکی از محورهای مهم نشست، کندی و پیچیدگی توسعه شبکه فیبر نوری، به‌ویژه در کلان‌شهرها بود. فتاحی، صدور مجوزهای حفاری و اختلاف میان تعرفه‌های اعلامی برخی شهرداری‌ها و مصوبات رگولاتوری را از موانع توسعه این زیرساخت دانست.
به گفته او، هرچند در بخش دسترسی می‌توان از مسیرهای هوایی استفاده کرد، توسعه لایه‌های میانی و تجمیع شبکه به بسترهای زیرزمینی نیاز دارد. فتاحی با اشاره به ماده ۶۵ قانون برنامه هفتم پیشرفت و احکام قوانین بودجه سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳، بر تکلیف دستگاه‌ها و نهادهای عمومی برای فراهم‌کردن امکانات و مسیرهای مورد نیاز این پروژه تأکید کرد.
رئیس رگولاتوری همچنین از اصلاح مشوق‌های مالی، تقویت حمایت از اتصال کاربران و راه‌اندازی سامانه جامع کنترل پروژه فیبر نوری خبر داد؛ سامانه‌ای که قرار است روند اجرای پروژه را از ایجاد نقطه حضور شبکه تا برقراری اتصال و پرداخت مشوق‌ها در یک زنجیره شفاف ثبت و پایش کند.
بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی فتاحی در روزهای اخیر، تعداد اتصالات فیبر نوری کشور از دو میلیون اتصال عبور کرده است. با این حال، توسعه پوشش به‌تنهایی کافی نیست و میزان تبدیل پوشش به اتصال واقعی، به صرفه اقتصادی، نیاز کاربران، کیفیت سرویس و رقابت میان اپراتورها نیز بستگی دارد.
حقوق کاربران و عذرخواهی بابت اختلال‌ها
در بخش پرسش و پاسخ، موضوع فاصله میان شاخص‌های فنی و تجربه واقعی کاربران مطرح شد. فتاحی گفت رگولاتوری به سمت پایش جمعی کیفیت شبکه حرکت کرده است تا ارزیابی‌ها به شرایط واقعی کاربران نزدیک‌تر شود و تنها به تعداد محدودی نقطه آزمایش متکی نباشد.
او با اشاره به ثبت بیش از ۴۰۰ هزار شکایت در سامانه مربوط طی دو سال گذشته، گفت بخشی از مشکلات را می‌توان با پیشگیری و اطلاع‌رسانی بهتر کاهش داد. فتاحی همچنین بابت اختلال‌های زیرساختی، ضعف در کانال‌های ارتباطی و عقب‌ماندگی توسعه از مردم عذرخواهی کرد و گفت شاخص‌های توافق‌نامه سطح خدمات یا SLA در حوزه زیرساخت مشخص است و پایش شبکه به‌صورت مستمر انجام می‌شود.
پرسش آی سی تی نیوز درباره مجوز اینترنت ماهواره‌ای بابک زنجانی
خبرنگار آی سی تی نیوز با اشاره به اظهارات بابک زنجانی درباره راه‌اندازی اینترنت بی‌سیم و اینترنت ماهواره‌ای پرسید آیا او برای فعالیت در این حوزه از رگولاتوری مجوز دارد. فتاحی در پاسخ گفت هر سرویس ارتباطی که قرار است در کشور ارائه شود، باید پشتوانه یک مجموعه دارای مجوز از سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی را داشته باشد.
این پاسخ، قاعده کلی مورد تأکید رگولاتوری را روشن می‌کند، اما وضعیت مجوز احتمالی زنجانی را مشخص نمی‌کند. از این رو، نمی‌توان آن را تأیید یا رد قطعی مجوز او دانست و تعیین تکلیف این موضوع به اعلام صریح سازمان درباره درخواست یا مجوز احتمالی نیاز دارد.
حرکت به سمت نسل پنجم تنظیم‌گری
فتاحی در جمع‌بندی رویکردهای جدید سازمان، از حرکت به سمت نسل پنجم تنظیم‌گری و بازنگری در مقررات متناسب با تحولات بازار ارتباطات خبر داد. او همچنین به اصلاح سازوکارهای مرتبط با مهاجرت از شبکه مسی به فیبر نوری، حفظ امکان رقابت میان دارندگان پروانه و پایش میدانی پیشرفت پروژه اشاره کرد.
محور مشترک سخنان رئیس رگولاتوری، ضرورت هم‌زمانی توسعه زیرساخت، سرمایه‌گذاری و اصلاح مقررات بود. با این حال، معیار نهایی موفقیت این برنامه‌ها، نه صرفاً تعداد پوشش‌های ایجادشده یا سامانه‌های نظارتی، بلکه بهبود محسوس کیفیت و پایداری اینترنت برای کاربران و پاسخ‌گویی مؤثر به مشکلات آنها خواهد بود.