نخستین رویداد سالانه تأمین مالی جمعی ایران عصر دوشنبه ۲۷ مهرماه ۱۴۰۵ در سالن همایش‌های دانشگاه خاتم تهران با راهبری آرش سروری برگزار شد؛ رویدادی که در آن مدیرسرزمین هوشمند پاد، شش راهکار برای توسعه این صنعت ارائه کرد و فعالان بازار سرمایه و نمایندگان بخش سیاست‌گذاری درباره وضعیت بازار، چالش‌های تأمین مالی ارزی و ضرورت اصلاح برخی مقررات سخن گفتند. در بخش دیگری از این رویداد، گزارش عملکرد صنعت تأمین مالی جمعی و شاخص‌های رشد آن بررسی شد.
به گزارش آی سی تی نیوز، این رویداد به همت انجمن صنفی کارفرمایی عاملین تأمین مالی جمعی ایران برگزار شد. مدیران بازار سرمایه، فعالان سکوهای تأمین مالی جمعی، مدیران اقتصادی و نمایندگان مجلس در این گردهمایی حضور داشتند.
پاد شش راهکار برای توسعه تأمین مالی جمعی ارائه کرد
حمیدرضا رضاپناه، مدیرعامل سرزمین هوشمند پاد، در سخنرانی آغازین بر ظرفیت‌های توسعه صنعت تأمین مالی جمعی و نقش راهکارهای دیجیتال در گسترش این ابزار تأمین مالی تمرکز کرد.
مدیرعامل سرزمین هوشمند پاد در سخنرانی خود به معرفی شش محور خدماتی متناسب با نیازهای صنعت تأمین مالی جمعی پرداخت . گفت: خدمات شناسایی و احراز هویت اشخاص حقیقی و حقوقی، امکان بررسی هویت سرمایه‌گذاران و شرکت‌های سرمایه‌پذیر را فراهم می‌کند.
رضاپناه افزود: راهکارهای مدیریت قرارداد و امضای الکترونیکی از طریق سامانه‌هایی مانند «مداد» و «پاراف» نیز به سکوهای تأمین مالی جمعی کمک می‌کند فرآیند تنظیم، ارسال و امضای قراردادها را به‌صورت دیجیتال انجام دهند.
وی با اشاره به خدمات پرداخت هوشمند تصریح کرد: مدیریت دریافت و پرداخت وجوه، استفاده از شناسه واریز و انجام خودکار تراکنش‌ها از دیگر قابلیت‌هایی است که می‌تواند نیاز به مداخلات دستی را کاهش دهد.
مدیرعامل سرزمین هوشمند پاد همچنین از ارائه راهکارهایی برای بازگشت وجوه سرمایه‌گذاران در طرح‌هایی که موفق به تکمیل تأمین مالی نمی‌شوند، خبر داد و گفت: این خدمات می‌تواند مدیریت فرآیندهای مالی سکوها را تسهیل کند.
وی حساب‌های دیجیتال و امکان انجام پرداخت‌های پرتعداد و دوره‌ای، از جمله پرداخت سود سرمایه‌گذاران را از دیگر ظرفیت‌های قابل استفاده برای فعالان این صنعت عنوان کرد.
رضاپناه همچنین به خدمات مدیریت تنخواه برای سکوها و شرکت‌های سرمایه‌پذیر اشاره کرد و افزود: تلاش شده است این خدمات با هزینه مناسب و شرایط مشخص در اختیار کسب‌وکارها قرار گیرد.
وی تأکید کرد: مجموعه پادیوم با تجمیع خدمات بانکی، مالی، استعلامی، احراز هویت و اعتبارسنجی در قالب بازارچه API و راهکارهای دیجیتال، امکان دسترسی یکپارچه کسب‌وکارها به زیرساخت‌های مورد نیازشان را فراهم می‌کند.
در کنار ارائه راهکارهای توسعه‌ای، موضوع اعتماد نیز در این سخنرانی مورد توجه قرار گرفت. اعتماد سرمایه‌گذاران به سکوها، طرح‌های متقاضی منابع مالی و سازوکارهای اجرایی، از موضوعات کلیدی برای تداوم مشارکت در تأمین مالی جمعی است؛ زیرا توسعه این بازار صرفاً به افزایش تعداد سکوها محدود نمی‌شود و کیفیت اجرای طرح‌ها و اطمینان از ایفای تعهدات نیز در آن اهمیت دارد.
رضاپناه در پایان با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد گزارش‌دهی در صنعت تأمین مالی جمعی گفت: امیدوارم در دوره‌های آینده این رویداد، علاوه بر اعلام میزان سرمایه‌های جذب‌شده و تعداد طرح‌های تأمین مالی، گزارشی از آثار واقعی این سرمایه‌ها بر اقتصاد کشور ارائه شود.
وی افزود: باید مشخص شود منابع جذب‌شده از طریق تأمین مالی جمعی تا چه اندازه به رشد اقتصادی، توسعه کسب‌وکارها و ایجاد فرصت‌های شغلی کمک کرده است.
مدیرعامل سرزمین هوشمند پاد خاطرنشان کرد: اگر تأمین مالی جمعی را تجمیع سرمایه‌های خرد بدانیم، پلتفرم اقتصاد دیجیتال نیز با تجمیع ظرفیت‌های کسب‌وکارها و زیرساخت‌های فناوری، می‌تواند زمینه ایجاد ارزش افزوده و اثرگذاری بیشتر در اقتصاد کشور را فراهم کند.
پنل تأمین مالی ارزی؛ بررسی چالش‌ها و مسیر توسعه
بخش تخصصی رویداد به پنل «تأمین مالی ارزی» اختصاص داشت. این پنل با مدیریت روح‌الله ابوجعفری، عضو هیئت‌مدیره فرابورس ایران و عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات فناوری، برگزار شد و مجید الماسی، مدیرکل سرمایه‌گذاری خارجی سازمان سرمایه‌گذاری و کمک‌های اقتصادی و فنی ایران، و پوریا ناگهی، رئیس هیئت‌مدیره انجمن صنفی تأمین مالی جمعی، در آن حضور داشتند.
محور این نشست، بررسی وضعیت تأمین مالی جمعی ارزی در کشور، موانع پیش‌روی آن و چشم‌انداز توسعه این روش بود. تأمین مالی ارزی می‌تواند مسیر متفاوتی برای تأمین منابع طرح‌هایی فراهم کند که نیازهای مالی آنها با ارز تعریف می‌شود؛ با این حال، توسعه آن به سازوکارهای اجرایی، مقرراتی و بانکی مرتبط با ورود و تخصیص منابع ارزی وابسته است.
در این پنل، موضوع ورود سرمایه‌گذاران داخلی به تأمین مالی جمعی ارزی و نیاز به طی شدن مراحل تأیید نهایی از سوی بانک مرکزی نیز مطرح شده است. این موضوع نشان می‌دهد که توسعه این مدل، علاوه بر ظرفیت سکوها و متقاضیان تأمین مالی، به هماهنگی نهادهای مرتبط با سرمایه‌گذاری خارجی و نظام بانکی نیاز دارد.
در ادامه این پنل، ناگهی، رئیس هیات مدیره انجمن به ایراد سخنرانی پرداخت و ضمن ارائه تاریخچه‌ای مختصر از شکل گیری تامین مالی جمعی در ایران، به چرایی شکل‌گیری انجمن صنفی و اهداف این تشکل نوپا پرداخت. انجمنی که توانسته در بازه کوتاه شکل‌گیری، گام‌های قابل توجهی در مسیر خود تنظیم‌گری و وحدت رویه در این حوزه بردارد و با همراهی فرابورس ایران و همچنین مجلس شورای اسلامی، رفع موانع پیش‌روی این اکوسیستم را در دستور کار قرار داده و توفیقاتی کسب نماید.برگزاری این رویداد در شرایطی صورت گرفت که تأمین مالی بنگاه‌های اقتصادی و دسترسی به منابع موردنیاز برای سرمایه در گردش و توسعه فعالیت‌ها، از موضوعات مهم اقتصاد کشور به شمار می‌رود. نیازی که به گواه آمارها و ارقام، تامین مالی جمعی ثابت کرده در برآورده کردنش، آن هم در بازه زمانی کوتاه، بسیار توانمند است.تأمین مالی جمعی با فراهم‌کردن امکان مشارکت سرمایه‌گذاران در طرح‌های کسب‌وکارهای متنوع و تولید، می‌تواند در کنار سایر ابزارهای تأمین مالی، به متنوع‌تر شدن مسیرهای تأمین منابع و هدایت سرمایه‌ها به فعالیت‌های مولد کمک کند و نقش موثری در گردآوری سرمایه‌های سرگردان در جامعه، جلوگیری از تزریق آنها به بازارهای تورم‌زا و هدایت به سمت تولید و اشتغال ایفا نماید.ارائه گزارش عملکرد صنعت و گردهمایی فعالان و سیاست‌گذاران این حوزه، فرصتی برای مرور تجربه‌های اجرایی، طرح چالش‌های توسعه بازار و بررسی زمینه‌های گسترش استفاده از این ابزار در اقتصاد ایران فراهم کرد؛ فرصتی که امید می‌رود با این رویداد، بیش از پیش مغتنم شمرده شود و به آینده‌ای روشن‌تر برای کشورمان گره بخورد.
فرابورس: تأمین مالی جمعی به یکی از مسیرهای مهم تأمین منابع بنگاه‌ها تبدیل شده است
محمدعلی شیرازی، مدیرعامل شرکت فرابورس ایران، از دیگر سخنرانان رویداد بود. اهمیت این بخش با توجه به رشد تأمین مالی جمعی در بازار سرمایه و افزایش سهم آن در تأمین مالی بنگاه‌ها برجسته است.
محمدعلی شیرازی، مدیرعامل فرابورس ایران، با مقایسه وضعیت فعلی بازار با چهار سال قبل گفت تعداد سکوهای دارای مجوز فعالیت از هفت سکو به ۸۲ سکو رسیده و ۱۰۸ سکو نیز موافقت اصولی دریافت کرده‌اند. به گفته او، حجم تأمین مالی جمعی در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ به ۲۱.۵ همت برای ۸۱۹ طرح رسیده است؛ درحالی‌که در دوره مشابه سال قبل، حدود ۸.۵ همت برای ۴۵۰ طرح تأمین مالی شده بود. شیرازی سهم تأمین مالی جمعی از تأمین مالی شرکتی بازار سرمایه را ۳۲ درصد اعلام کرد و گفت این سهم در بازار فرابورس به ۵۱ درصد رسیده و از سهم ۴۹ درصدی اوراق بدهی شرکتی پیشی گرفته است.
شیرازی نرخ نکول این بازار را کمتر از یک درصد اعلام کرد و گفت با کنارگذاشتن اثر برخی سکوهای لغو مجوزشده، این نرخ به حدود ۰.۲ درصد می‌رسد. او در عین حال هشدار داد که تخلف یک سکو می‌تواند اعتماد سرمایه‌گذاران به کل بازار را تحت تأثیر قرار دهد و از همین رو، نظارت مؤثر و خودتنظیم‌گری صنفی اهمیت دارد.
مدیرعامل فرابورس همچنین از پیگیری بازنگری سقف کارمزد سکوها، ایجاد بازار ثانویه برای گواهی‌های مشارکت از طریق سامانه معاملات یا توکن‌سازی، توسعه تأمین مالی مبتنی بر سهام و اهدا، اصلاح محدودیت‌های تراکنش و پذیرش هزینه‌های تأمین مالی به‌عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی خبر داد. او ابراز امیدواری کرد سهم تأمین مالی جمعی از تأمین مالی شرکتی تا پایان سال به ۴۰ درصد برسد.
سرعت انجام فرایند تأمین مالی، کاهش تشریفات در مقایسه با برخی روش‌های دیگر و امکان استفاده مستقیم از منابع سرمایه‌گذاران، از عواملی است که شیرازی برای رشد استقبال از این ابزار مطرح کرده است.
نماینده مجلس: اصلاح موانع و مقررات در دستور کار است
مهدی طغیانی، نایب‌رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، نیز در این رویداد سخنرانی کرد. حضور نماینده مجلس در این گردهمایی در شرایطی صورت گرفت که فعالان صنعت تأمین مالی جمعی با موضوعاتی همچون محدودیت تراکنش‌ها، مسائل مالیاتی و توسعه ابزارهای تأمین مالی روبه‌رو هستند.
پیگیری اصلاح مقررات مرتبط با تأمین مالی جمعی و رفع برخی محدودیت‌های اجرایی از جمله موضوعات مطرح‌شده در بخش سیاست‌گذاری بوده است. از جمله موضوعات قابل پیگیری این نماینده مجلس؛ پیگیری حذف سقف تراکنش‌ها، اصلاح مسائل مالیاتی و توسعه ابزارهای جدید تأمین مالی است.
طغیانی تأمین مالی را یکی از مسائل اصلی بنگاه‌های اقتصادی دانست و گفت رشد تأمین مالی جمعی نشان می‌دهد اقتصاد ایران به مسیرهای متنوع‌تری برای تأمین منابع نیاز دارد. او با اشاره به چالش مالیاتی این بازار توضیح داد که از نظر فعالان این حوزه، هزینه تأمین مالی نباید صرفاً تا سقف نرخ سود مورد قبول بانک مرکزی پذیرفته شود؛ زیرا هزینه واقعی تأمین منابع از این مسیر ممکن است بیشتر باشد. طغیانی گفت پیگیری به‌رسمیت‌شناختن هزینه‌های تأمین مالی جمعی در محاسبات مالیاتی می‌تواند به افزایش جذابیت این ابزار برای کسب‌وکارها کمک کند.
با توجه به اهمیت چارچوب‌های قانونی در فعالیت سکوها و مشارکت سرمایه‌گذاران، تصمیم‌گیری درباره این موضوعات می‌تواند بر نحوه فعالیت و ظرفیت رشد بازار تأثیر بگذارد، به گفته طغیانی، توسعه این بازار باید در چارچوب بازار سرمایه و با حفظ اعتماد عمومی دنبال شود؛ زیرا تداوم رشد آن به دسترسی مناسب سرمایه‌گذاران و اطمینان از سازوکارهای نظارتی وابسته است.
رونمایی از گزارش صنعت و امضای تفاهم‌نامه پاد و انجمن تأمین مالی جمعی
در بخش پایانی نخستین رویداد سالانه تأمین مالی جمعی ایران، از گزارش سالانه صنعت تا پایان سال ۱۴۰۴ و گزارش عملکرد شش‌ماهه این بازار رونمایی شد. پوریا ناگهی، رئیس هیئت‌مدیره انجمن تأمین مالی جمعی، اعلام کرد این گزارش‌ها با هدف ارائه تصویری یکپارچه از عملکرد صنعت، وضعیت سکوها، حجم تأمین مالی و تعداد طرح‌ها تهیه شده‌اند. در ادامه مراسم، تفاهم‌نامه همکاری میان پاد و انجمن تأمین مالی جمعی به امضا رسید.