پلتفرم داریک در نشست خبری برنامههای خود برای تغییر هویت برند و توسعه زیرساخت معاملات طلای آنلاین، از مدل «انبار هوشمند فلزات گرانبها» و نقش بانک کارگشایی در نگهداری طلای کاربران را تشریح کرد. در این نشست اما موضوع تعدد مجوزها، سندباکس و ریسک فعالیت پلتفرمهای طلا نیز به یکی از محورهای جدی پرسش خبرنگاران تبدیل شد.
به گزارش آیسیتینیوز، داریک قرار است ۱۵ شهریورماه از هویت بصری و استراتژی جدید خود رونمایی کند؛ رویدادی که به گفته مدیران این پلتفرم، بخشی از برنامهای گستردهتر برای حرکت از یک سکوی خرید و فروش طلا و نقره به سمت یک اکوسیستم جامع خدمات مرتبط با فلزات گرانبها است.
در نشست خبری این رویداد که با حضور بیش از ۵۰ رسانه تخصصی حوزه مالی و فینتک برگزار شد، عبدالرضا عسگرخانی، مدیرعامل داریک، محمد زرین، مشاور برندینگ و استراتژی، فربد داعی، مدیر بازاریابی و طوفان قربانزاد، مدیر روابط عمومی این مجموعه، درباره مسیر فعالیت داریک، زیرساخت نگهداری طلای کاربران، برنامههای توسعهای و تغییر هویت برند توضیح دادند و به پرسشهای خبرنگاران پاسخ دادند.
از فروش آنلاین طلا تا «انبار هوشمند فلزات گرانبها»
عسگرخانی در تشریح مسیر شکلگیری داریک گفت فعالیت این مجموعه سابقهای حدود ۱۵ ساله دارد و ورود آن به فروش آنلاین طلا پس از شیوع کرونا جدی شد؛ مسیری که به دلیل ماهیت متفاوت طلا با کالاهای معمولی، از ابتدا با چالشهای نظارتی و رگولاتوری همراه بود.
به گفته مدیرعامل داریک، این مجموعه برای حل مسئله محل نگهداری طلای معاملهشده در پلتفرمهای آنلاین، طرح «انبار هوشمند فلزات گرانبها» را به دولت ارائه کرده و در فاصله سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ بیش از ۸۰ جلسه با نهادهای مرتبط داشته است.
در مدل مورد اشاره داریک، طلای فیزیکی نباید در اختیار پلتفرم باشد، بلکه میان پلتفرم، کاربر و ناظر یک ساختار سهجانبه شکل میگیرد و بانک کارگشایی بهعنوان ناظر و محل نگهداری طلای فیزیکی وارد این چرخه میشود.
این مدل به گفته مدیرعامل داریک از سال ۱۴۰۳ اجرایی شده و مبنای یکی از مهمترین ادعاهای این پلتفرم درباره کاهش ریسک معاملات آنلاین طلا است. منابع دیگری نیز در ماههای اخیر به نگهداری طلای پشتوانه معاملات برخی پلتفرمها در بانک کارگشایی و تلاش برای ایجاد سازوکار نظارتی منسجمتر در این بازار اشاره کردهاند .
عسگرخانی در این نشست تأکید کرد که داریک خود را مالک طلای کاربران نمیداند و کاربر میتواند طلای خود را مستقیماً از بانک کارگشایی تحویل بگیرد. به گفته او، همین تفکیک میان پلتفرم معاملاتی و محل نگهداری دارایی، یکی از پایههای اعتماد در مدل کسبوکار داریک است.
چرا محل نگهداری طلا به مسئله اصلی بازار تبدیل شده است؟
موضوع محل نگهداری طلای کاربران، در ماههای اخیر به یکی از جدیترین بحثهای بازار طلای آنلاین تبدیل شده است؛ چراکه رشد تعداد پلتفرمهای فعال، پرسش درباره میزان واقعی طلای موجود در برابر تعهدات پلتفرمها و احتمال «خالیفروشی» را به مسئلهای مهم برای رگولاتور و کاربران تبدیل کرده است.
حتی در گزارشهای اخیر رسانهای نیز تأکید شده که صرف داشتن مجوز برای فعالیت در بازار طلا کافی نیست و کاربر باید بتواند پشتوانه واقعی معاملات و سازوکار نظارت بر آن را راستیآزمایی کند.
از همین زاویه، تأکید داریک بر نگهداری طلای فیزیکی در بانک کارگشایی را باید بخشی از استراتژی اعتمادسازی این برند دانست؛ هرچند ارزیابی نهایی امنیت و کفایت این مدل، نیازمند شفافیت بیشتر درباره سازوکارهای نظارت، میزان ذخایر، تطبیق تعهدات با موجودی و نحوه گزارشدهی به کاربران است.
داریک: «صرف مجوز برای فعالیت در بازار طلا کافی نیست»
یکی از صریحترین بخشهای نشست به موضوع رگولاتوری اختصاص داشت.
عسگرخانی با اشاره به افزایش تعداد مجوزهای صادرشده برای فعالان حوزه طلا گفت در سال ۱۴۰۲ بیش از ۴۵۰ مجوز در این حوزه صادر شده است. او معتقد است تعدد بازیگران در بازاری که دارایی واقعی مردم در آن معامله میشود، بدون ایجاد زیرساخت نظارتی مناسب میتواند به چالش تبدیل شود.
مدیرعامل داریک همچنین درباره زیرساخت بانکی مورد نیاز این بازار گفت در حال حاضر بانک کارگشایی زیرساخت لجستیکی لازم برای نگهداری و انتقال طلا را در اختیار دارد و صرف داشتن مجوز برای ورود بانکها به این حوزه کافی نیست؛ بلکه زیرساخت سختافزاری و نرمافزاری لازم نیز باید ایجاد شود.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که موضوع ساماندهی پلتفرمهای طلای آنلاین همچنان یکی از مسائل مورد بحث میان نهادهای مختلف است و در ماههای اخیر نیز درباره ادامه فعالیت برخی سکوها تا زمان تعیین تکلیف فرآیند مجوزدهی تصمیمهایی اتخاذ شده است.
سندباکس؛ مزیت نظارتی یا مانع توسعه؟
یکی دیگر از پرسشهای جدی خبرنگاران، به مجوز سندباکس داریک و تأثیر آن بر سرعت فعالیت این پلتفرم مربوط بود.
عسگرخانی با تأیید اینکه قرار گرفتن در سندباکس در مقاطعی سرعت فعالیت داریک را کاهش داده، وضعیت این پلتفرم را در مقایسه با رقبا به «حرکت در مسیر خاکی در برابر اتوبان ششبانده» تشبیه کرد.
با این حال، او تأکید کرد که هدف داریک صرفاً ایجاد مزیت برای خود شرکت نبوده و خواسته اصلی این مجموعه، ورود تمام فعالان بازار به چارچوب انبار هوشمند بوده است.
این بخش از صحبتهای مدیرعامل داریک را میتوان یکی از مهمترین نکات نشست دانست؛ زیرا اختلاف میان سرعت توسعه کسبوکارهای دیجیتال و سرعت تنظیمگری یکی از چالشهای جدی اقتصاد دیجیتال ایران است.
از یک سو، رگولاتور برای حفاظت از سرمایه مردم به کنترل و نظارت نیاز دارد و از سوی دیگر، طولانی شدن فرآیندهای مجوزدهی میتواند فاصله میان بازیگران مختلف بازار را افزایش دهد.
در چنین شرایطی، سندباکس زمانی میتواند کارکرد واقعی خود را نشان دهد که از یک مسیر آزمایشی طولانی به بستری برای تدوین مقررات روشن، قابل اجرا و یکسان برای تمام بازیگران تبدیل شود.
داریک به دنبال ساخت اکوسیستم است، نه صرفاً یک اپلیکیشن خرید طلا
مدیرعامل داریک در بخش دیگری از نشست گفت هدف این مجموعه آن نیست که کاربر صرفاً برای انجام معامله وارد پلتفرم شود. به گفته او، داریک به دنبال ساخت زنجیرهای از خدمات است که در نهایت بتواند به بخشی از سبک زندگی کاربر تبدیل شود.
فربد داعی، مدیر بازاریابی داریک نیز گفت رشد بازار طلای آنلاین طی سه سال گذشته تا حد زیادی تحت تأثیر افزایش قیمت طلا و نقره و همچنین تقاضای کاربران برای حفظ ارزش دارایی در برابر تورم بوده است.
بر همین اساس، استراتژی جدید داریک قرار است فراتر از خرید و فروش طلا و نقره باشد.
داعی گفت این مجموعه قصد دارد یک اکوسیستم جامع ایجاد کند و در گام نخست، تمرکز خود را بر توسعه و تقویت زیرساختها گذاشته است.
این رویکرد با آنچه داریک در معرفی خود نیز اعلام کرده همخوانی دارد؛ این پلتفرم علاوه بر معاملات طلا و امکان تحویل فیزیکی، در حال توسعه خدمات مرتبط دیگری از جمله ابزارهای پرداخت، اعتبار معاملاتی و خدمات مالی مبتنی بر پشتوانه طلا است.
ریبرندینگ داریک برای سه تا پنج سال آینده
محمد زرین، مشاور برندینگ و استراتژی داریک، تغییرات جدید را صرفاً یک تغییر لوگو یا ظاهر برند ندانست و از آن بهعنوان یک ریبرندینگ کامل یاد کرد.
به گفته او، داریک برای چشماندازهای سه و پنج سال آینده به هویت بصری جدیدی نیاز داشته و قرار است این تغییر در قالب یک کمپین ۳۶۰ درجه به مخاطبان معرفی شود.
زرین همچنین گفت در بازارهای مالی ساخت مزیت رقابتی دشوار است و یکی از مهمترین اهداف استراتژی جدید، ایجاد تصویری از داریک بهعنوان برندی قابل اعتماد و قابل اتکا در ذهن مخاطب است.
بنابراین، آنچه در ۱۵ شهریور رونمایی خواهد شد، به نظر میرسد صرفاً یک تغییر گرافیکی نباشد؛ بلکه قرار است ظاهر جدید، بخشی از روایت تازه داریک برای ورود به مرحله بعدی فعالیت خود باشد.
چرا داریک روی اعتماد تأکید میکند؟
یکی از کلیدواژههای پرتکرار در این نشست، اعتماد بود.
از نگاه داریک، بازار طلای آنلاین برخلاف بسیاری از خدمات دیجیتال، مستقیماً با دارایی فیزیکی مردم سروکار دارد. بنابراین کاربر باید مطمئن باشد طلایی که در حساب خود میبیند، در دنیای واقعی نیز پشتوانه داشته باشد.
مدیرعامل داریک برای توضیح این موضوع به تجربه یکی از کاربران در زمان جنگ اشاره کرد که برای اطمینان از وجود طلای خود، به بانک کارگشایی مراجعه کرده و طلای فیزیکی خود را تحویل گرفته بود. سپس با بازگرداندن طلا، فرآیند سپردهگذاری مجدد آن انجام شده است.
عسگرخانی همچنین گفت داریک در مواقعی که طلای کافی در بانک نداشته، معامله را متوقف کرده است. به گفته او، در سه سال گذشته دو یا سه بار چنین اتفاقی رخ داده و تا زمان تأمین طلا، قیمت فروش روی سایت نمایش داده نشده است.
این سیاست اگرچه از نگاه کسبوکاری میتواند به معنای از دست دادن بخشی از معاملات باشد، اما از منظر مدیریت ریسک اهمیت دارد؛ زیرا فروش دارایی بدون پشتوانه واقعی، یکی از مهمترین ریسکهای مدل پلتفرمهای طلای آنلاین محسوب میشود.
یک عدد مهم از جنگ؛ ۲۵۰۰ تحویل فیزیکی در چهار روز
در بخش دیگری از نشست، مدیرعامل داریک درباره عملکرد بانک کارگشایی در شرایط جنگی گفت طی چهار روز ابتدایی «جنگ رمضان»، ۲۵۰۰ نفر با مراجعه به بانک کارگشایی طلای فیزیکی خود را دریافت کردهاند.
او البته ظرفیت خدمتدهی آینده را وابسته به توان عملیاتی بانک دانست و ابراز امیدواری کرد زیرساخت لازم برای پاسخگویی به تعداد بسیار بیشتری از درخواستها ایجاد شود.
این آمار، فارغ از اینکه چه تعداد کاربر در آینده درخواست تحویل فیزیکی خواهند داشت، یک واقعیت مهم را نشان میدهد: آزمون واقعی مدل طلای آنلاین، زمانی رخ میدهد که تعداد زیادی از کاربران همزمان تصمیم به دریافت دارایی فیزیکی خود بگیرند.
بنابراین ظرفیت لجستیکی بانک، سرعت احراز درخواستها، تطبیق موجودی، فرآیند انتقال و امکان پاسخگویی در شرایط بحرانی، به اندازه خود سامانه معاملاتی اهمیت پیدا میکند.
کاهش ریسک؛ استراتژی داریک در بازار پرنوسان طلا
در پاسخ به پرسشی درباره نوسانات شدید بازار طلا، عسگرخانی گفت داریک تلاش میکند تا حد امکان ریسک معاملات خود را کاهش دهد و خرید طلا را بر اساس تحلیل دادههای بازار انجام میدهد.
او همچنین هشدار داد روند صعودی قیمت طلا در سالهای اخیر نباید دائمی فرض شود و به تجربه تاریخی بازار اشاره کرد که در برخی مقاطع قیمت طلا در یک شب افتهای بسیار سنگینی داشته است.
این نگاه از یک جهت مهم است: بازار طلای آنلاین نباید صرفاً با روایت «حفظ ارزش پول» یا «سودآوری طلا» معرفی شود. خود طلا نیز یک دارایی پرریسک است و امکان کاهش ارزش آن وجود دارد.
به همین دلیل، تأکید بر مدیریت ریسک و جلوگیری از فروش بدون پشتوانه، میتواند در بلندمدت برای پلتفرمها اهمیت بیشتری از تبلیغات و جذب سریع کاربر داشته باشد.
تحلیل ICT News؛ آینده طلای آنلاین در گرو «اعتماد قابل راستیآزمایی» است
نشست داریک در ظاهر برای معرفی هویت بصری جدید این برند برگزار شد، اما بخش مهمتر آن به مسئلهای مربوط بود که کل بازار طلای آنلاین ایران با آن مواجه است: چگونه میتوان اعتماد به دارایی دیجیتالشدهای را که پشتوانه فیزیکی دارد، قابل سنجش و قابل راستیآزمایی کرد؟
بازار طلای آنلاین در سالهای اخیر به سرعت رشد کرده و افزایش قیمت طلا نیز به این روند شتاب داده است. اما هرچه ارزش معاملات بیشتر شود، ریسک نیز بزرگتر خواهد شد.
در این بازار، داشتن یک اپلیکیشن زیبا، تبلیغات گسترده یا حتی چند مجوز نمیتواند بهتنهایی پاسخگوی نگرانی کاربر باشد.
کاربر باید بتواند بداند:
- طلای خریداریشده دقیقاً کجا نگهداری میشود؟
- چه نهادی موجودی را کنترل میکند؟
- موجودی فیزیکی چگونه با تعهدات پلتفرم تطبیق داده میشود؟
- در صورت هجوم همزمان کاربران برای دریافت فیزیکی چه اتفاقی میافتد؟
- اگر پلتفرم دچار مشکل مالی یا فنی شود، مالکیت کاربر چگونه تضمین میشود؟
- نقش بانک، رگولاتور و پلتفرم در این زنجیره دقیقاً چیست؟
- و مهمتر از همه، چه نهادی در نهایت مسئول پاسخگویی خواهد بود؟
مدل انبار هوشمند میتواند بخشی از این نگرانیها را کاهش دهد، اما اعتماد واقعی زمانی شکل میگیرد که کاربر بتواند بخشی از این اطلاعات را بدون اتکا به ادعاهای خود پلتفرم راستیآزمایی کند.
از این منظر، شاید مهمترین چالش مرحله بعدی بازار طلای آنلاین نه جذب میلیونها کاربر، بلکه ایجاد استاندارد واحد برای شفافیت، ذخیرهسازی، حسابرسی و نظارت بر پشتوانه معاملات باشد.
داریک در نشست خود تلاش کرد نشان دهد مسیر انتخابشده این شرکت بر همین پایه استوار است؛ اما موفقیت استراتژی جدید آن در نهایت نه با تغییر هویت بصری و کمپین ۳۶۰ درجه، بلکه با میزان اعتمادی سنجیده خواهد شد که کاربر در زمان بحران بتواند به آن تکیه کند.
و شاید همینجا تفاوت میان یک پلتفرم خرید طلا و یک زیرساخت مالی مبتنی بر طلا مشخص شود.