به گزارش آی سی تی نیوز؛ جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، در سخنرانی خود در کنفرانس GTC برلین در ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶، نسل جدید رایانه‌های مبتنی بر پلتفرم RTX Spark را به نمایش گذاشت؛ محصولاتی که با ترکیب پردازنده گرافیکی Blackwell، پردازنده Grace، حافظه یکپارچه تا ۱۲۸ گیگابایت و توان پردازشی هوش مصنوعی تا یک پتافلاپ، برای اجرای مدل‌های هوش مصنوعی به‌صورت محلی، تولید محتوا و بازی طراحی شده‌اند.
این معرفی در ادامه همکاری انویدیا و مایکروسافت برای بازتعریف رایانه‌های شخصی در عصر عامل‌های هوش مصنوعی انجام شد. بااین‌حال، RTX Spark نخستین‌بار در این مراسم معرفی نشد؛ انویدیا در ۳۱ مه ۲۰۲۶ از این پلتفرم رونمایی کرده بود و عرضه لپ‌تاپ‌های مجهز به آن نیز از ۱۶ اکتبر آغاز شده بود.
RTX Spark چیست و چه تفاوتی با رایانه‌های معمولی دارد؟
RTX Spark نام پلتفرمی سخت‌افزاری و نرم‌افزاری است که فناوری‌های پردازشی و هوش مصنوعی انویدیا را در قالب رایانه‌های ویندوزی قابل‌حمل و رایانه‌های رومیزی جمع‌وجور ارائه می‌کند. هدف این پلتفرم، فراهم‌کردن امکان اجرای بخشی از پردازش‌های سنگین هوش مصنوعی روی دستگاه کاربر، بدون وابستگی دائمی به زیرساخت ابری است.
این رویکرد می‌تواند برای توسعه‌دهندگان نرم‌افزار، تولیدکنندگان محتوای تصویری، طراحان سه‌بعدی و کاربرانی که می‌خواهند عامل‌های هوش مصنوعی را به‌طور مستمر اجرا کنند، اهمیت داشته باشد. در چنین ساختاری، رایانه فقط محیطی برای اجرای نرم‌افزارها نیست؛ بلکه می‌تواند میزبان عامل‌هایی باشد که با دسترسی کنترل‌شده به ابزارها و داده‌های کاربر، وظایف چندمرحله‌ای را انجام می‌دهند.
مشخصات فنی RTX Spark؛ از پردازنده Blackwell تا حافظه ۱۲۸ گیگابایتی
در قلب این پلتفرم، یک تراشه ترکیبی قرار دارد که پردازنده گرافیکی مبتنی بر معماری Blackwell انویدیا را با پردازنده مرکزی Grace ادغام می‌کند. طراحی پردازنده مرکزی با مشارکت MediaTek انجام شده است.
مهم‌ترین مشخصات اعلام‌شده برای این پلتفرم عبارت‌اند از:
- توان پردازش هوش مصنوعی: تا یک پتافلاپ با دقت FP4؛
- حافظه یکپارچه: تا ۱۲۸ گیگابایت؛
- پردازنده گرافیکی: NVIDIA Blackwell RTX با حداکثر ۶۱۴۴ هسته CUDA در پیکربندی اعلام‌شده؛
- پردازنده مرکزی: NVIDIA Grace با حداکثر ۲۰ هسته؛
- ارتباط میان تراشه‌ها: فناوری NVLink-C2C؛
- نرم‌افزارها و فناوری‌های پشتیبانی‌شده: CUDA، TensorRT، OptiX، DLSS و فناوری‌های گرافیکی RTX.
باید توجه داشت که این ارقام به پیکربندی‌های اعلام‌شده برای پلتفرم مربوط‌اند و مشخصات همه رایانه‌های عرضه‌شده با RTX Spark الزاماً یکسان نیست.
اجرای مدل‌های هوش مصنوعی روی دستگاه کاربر
یکی از محورهای اصلی RTX Spark، اجرای مدل‌های زبانی بزرگ و عامل‌های هوش مصنوعی به‌صورت محلی است. انویدیا اعلام کرده است که ترکیب توان پردازشی و حافظه یکپارچه این پلتفرم امکان اجرای مدل‌هایی با حداکثر ۱۲۰ میلیارد پارامتر و پنجره زمینه‌ای تا یک میلیون توکن را در کاربردهای پشتیبانی‌شده فراهم می‌کند.
اجرای محلی می‌تواند هزینه وابستگی به برخی سرویس‌های ابری را کاهش دهد و کنترل بیشتری بر محل پردازش داده‌ها ایجاد کند. بااین‌حال، محلی‌بودن پردازش به‌تنهایی تضمین‌کننده امنیت نیست؛ نحوه تنظیم دسترسی عامل‌ها به فایل‌ها، شبکه و نرم‌افزارها نیز اهمیت دارد.
انویدیا و مایکروسافت برای پاسخ به این مسئله، روی قابلیت‌های امنیتی ویندوز و محیط اجرای NVIDIA OpenShell کار کرده‌اند تا دسترسی عامل‌های هوش مصنوعی محدودتر و قابل‌کنترل‌تر باشد.
همکاری انویدیا و مایکروسافت؛ فراتر از سخت‌افزار
به گفته هوانگ، RTX Spark حاصل همکاری چندساله با مایکروسافت و مجموعه‌ای از شرکای صنعت رایانه‌های شخصی است. تمرکز این همکاری صرفاً افزایش قدرت پردازشی نیست؛ هدف، فراهم‌کردن بستری است که عامل‌های هوش مصنوعی بتوانند در محیط ویندوز و در کنار برنامه‌های روزمره کاربران فعالیت کنند.
مایکروسافت نیز با توسعه زیرساخت‌های امنیتی اجرای عامل‌ها در ویندوز، در پی آن است که اجرای این ابزارها در پس‌زمینه با کنترل سیستم‌عامل همراه باشد. این موضوع در شرایطی اهمیت دارد که عامل‌های هوش مصنوعی ممکن است برای انجام وظایف خود به فایل‌ها، برنامه‌ها و سرویس‌های مختلف دسترسی پیدا کنند.
در نتیجه، RTX Spark را باید بخشی از رقابت گسترده‌تر شرکت‌های فناوری برای انتقال پردازش هوش مصنوعی از مراکز داده به رایانه‌های شخصی دانست؛ رقابتی که در آن، قدرت پردازشی به‌تنهایی کافی نیست و سازگاری نرم‌افزاری، امنیت و تجربه کاربری نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارند.
کاربرد RTX Spark در تولید محتوا و بازی
انویدیا RTX Spark را فقط برای توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی طراحی نکرده است. طبق اطلاعات منتشرشده از سوی این شرکت، این پلتفرم می‌تواند در پردازش پروژه‌های سه‌بعدی حجیم، تدوین ویدئو و اجرای بازی‌های رایانه‌ای نیز به کار گرفته شود.
این شرکت از امکان پردازش صحنه‌های سه‌بعدی با حجم بیش از ۹۰ گیگابایت و اجرای بازی‌های رده‌بالا با وضوح ۱۴۴۰ پیکسل و نرخ بیش از ۱۰۰ فریم بر ثانیه در شرایط و پیکربندی‌های پشتیبانی‌شده سخن گفته است. این ارقام ادعاهای عملکردی انویدیا هستند و نباید بدون آزمون مستقل، نتیجه‌ای یکسان برای تمام دستگاه‌ها و بازی‌ها از آن‌ها گرفت.
همچنین، انویدیا اعلام کرده است که شرکت‌هایی مانند Adobe در حال بهینه‌سازی نرم‌افزارهای خلاقانه خود برای این پلتفرم هستند؛ اقدامی که می‌تواند کاربرد RTX Spark را در تدوین ویدئو، ویرایش تصویر و پردازش‌های مبتنی بر هوش مصنوعی گسترش دهد.
چه شرکت‌هایی رایانه‌های مجهز به RTX Spark عرضه می‌کنند؟
بر اساس اعلام انویدیا، لپ‌تاپ‌های مجهز به RTX Spark از سوی شرکت‌هایی از جمله ASUS، Dell، HP، Lenovo، Microsoft و MSI عرضه شده‌اند و محصولات بیشتری نیز در برنامه این شرکت‌ها قرار دارند. نسخه‌های رومیزی جمع‌وجور نیز بخشی از برنامه توسعه این پلتفرم هستند.
زمان عرضه، طراحی، ظرفیت حافظه و سایر مشخصات به سازنده و مدل نهایی بستگی دارد. همچنین، قیمت باید برای هر محصول به‌صورت جداگانه بررسی شود؛ زیرا RTX Spark یک پلتفرم مشترک است و نه یک رایانه واحد با قیمت ثابت.
جمع‌بندی ICTNews
RTX Spark نشان‌دهنده تلاش انویدیا برای گسترش نقش هوش مصنوعی در رایانه‌های شخصی است؛ مسیری که در آن، پردازش محلی مدل‌های بزرگ، اجرای عامل‌های هوش مصنوعی و کاربردهای حرفه‌ای گرافیکی در یک دستگاه گرد هم می‌آیند.
با وجود این، ارزیابی جایگاه واقعی این پلتفرم به عملکرد محصولات نهایی، قیمت، میزان سازگاری نرم‌افزارها و تجربه کاربران وابسته است. نمایش قابلیت‌ها در مراسم معرفی، به‌تنهایی برای قضاوت درباره کارایی همه دستگاه‌ها کافی نیست.
برای بازار رایانه‌های شخصی، پرسش اصلی این است که آیا ترکیب سخت‌افزار اختصاصی و نرم‌افزارهای هوش مصنوعی می‌تواند مزیتی ملموس برای کاربران ایجاد کند و آن‌ها را به پرداخت هزینه بیشتر برای نسل تازه‌ای از رایانه‌ها ترغیب کند یا خیر.