گزارش ICTNews – دفاتر دولتی سوئد (Regeringskansliet) از روز دوشنبه ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ دسترسی کارمندان به دو چت‌بات عمومی ChatGPT و Claude را روی کامپیوترهای کاری مسدود کرد. بر اساس گزارش رادیو سوئد (Ekot) که به اطلاعات داخلی دفاتر دولتی استناد می‌کند، کارمندان در عوض به استفاده از Microsoft Copilot هدایت می‌شوند که پس از یک بازنگری امنیتی، تنظیمات حفاظتی آن تقویت شده و به‌عنوان تنها ابزار مجاز اعلام شده است . خبر مسدودسازی در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ (۳۰ مهر ۱۴۰۵) منتشر شد.
دلیل اعلام‌شده: نبود قرارداد رسمی و خطر امنیت اطلاعات
میکائیل وترکرانتس، مدیر دیجیتال‌سازی دفاتر دولتی، در یادداشتی روی اینترانت داخلی نوشت که استفاده از سرویس‌های هوش مصنوعی بدون قرارداد رسمی می‌تواند «پیامدهایی برای امنیت اطلاعات ما» داشته باشد . او در این یادداشت به «چندین نمونه از استفاده مشکل‌دار از سرویس‌های AI باز» اشاره کرد؛ نمونه‌هایی که به گفته او هم به حساسیت اطلاعات واردشده و هم به نحوه برخورد با پاسخ‌های تولیدشده مربوط می‌شود .
ابزارهای AI مصرف‌کننده ممکن است داده‌ها و پرسش‌های کاربران را به سرورهای ارائه‌دهنده ارسال کنند. در مورد شرکت‌های آمریکایی، قوانین این کشور می‌تواند در شرایط قانونی خاص به مقامات اجازه دسترسی به داده‌ها را بدهد؛ موضوعی که قراردادهای رسمی معمولاً دامنه استفاده و حفاظت از داده‌ها را مشخص می‌کنند .
تناقض کلیدی: Claude از طریق Copilot و پلتفرم داخلی همچنان در دسترس است
مسدودسازی مستقیم ChatGPT و Claude در حالی اجرا شده که مایکروسافت در اوایل ۲۰۲۶ مدل‌های Claude شرکت Anthropic را به Copilot اضافه کرده است. در اتحادیه اروپا این مدل‌ها به‌صورت پیش‌فرض خاموش هستند و باید توسط مدیران سیستم فعال شوند. دفاتر دولتی سوئد تأیید نکرده‌اند که آیا مدل‌های Claude در نسخه Copilot آن‌ها فعال است یا خیر .
همچنین بر اساس گزارش SVT، بخشی از کارمندان از طریق یک پلتفرم داخلی به نام Intric که توسط خود دفاتر دولتی توسعه یافته، همچنان به مدل‌های زبانی ChatGPT و Claude دسترسی دارند . دفاتر دولتی جزئیات مربوط به تعداد کاربران این پلتفرم و محدودیت‌های آن را اعلام نکرده‌اند .
گسترش محدودیت به سایر نهادهای سوئدی
این اقدام به دفاتر دولتی محدود نمانده است. بر اساس بررسی Ekot، سازمان مالیاتی سوئد (Skatteverket) و شورای ملی مراقبت‌های نهادی (Sis) محدودیت‌های مشابهی اعمال کرده‌اند و سازمان اجرای احکام (Kronofogden) نیز در حال بررسی تصمیم مشابه است . یک حسابرسی داخلی در سازمان حمل‌ونقل سوئد (Trafikverket) نیز استفاده گسترده و پرخطر از حدود ۱۰ سرویس هوش مصنوعی را کشف کرده است . پیش از این نیز استفاده از سرویس DeepSeek در دفاتر دولتی محدود شده بود .
در سطح اتحادیه اروپا، پارلمان اروپا در فوریه ۲۰۲۶ قابلیت‌های AI را روی همه دستگاه‌های کاری خود—شامل ChatGPT، Claude و Copilot—غیرفعال کرده بود، زیرا نتوانست امنیت داده‌های پردازش‌شده را تضمین کند .
تحلیل ICTNews
تصمیم سوئد را باید در چارچوب یک الگوی گسترده‌تر دید: دولت‌های اروپایی در حال عبور از مرحله «آزمایش آزادانه» ابزارهای AI به مرحله حکمرانی داده و قراردادمحوری هستند. مسدودسازی ChatGPT و Claude نه به دلیل ماهیت فناوری آن‌ها، بلکه به دلیل نبود قرارداد رسمی است که دامنه استفاده، مالکیت داده و مسئولیت حقوقی را مشخص کند.
اما تناقض اصلی این تصمیم در جای دیگری است: سوئد Claude را مسدود کرده، در حالی که همین Claude از طریق Copilot—تنها ابزار مجاز—قابل دسترسی است. این ابهام نشان می‌دهد که معیار اصلی، نه «مدل» بلکه چارچوب قراردادی است. اگر Claude از طریق Copilot و با قرارداد مایکروسافت ارائه شود، از نظر دفاتر دولتی سوئد مشکلی ندارد؛ حتی اگر همان مدل باشد که به‌صورت مستقیم مسدود شده است.
این رویکرد برای سایر دولت‌ها نیز درس عملی دارد: امنیت اطلاعات در استفاده از AI، بیش از انتخاب مدل یا شرکت سازنده، به وجود قرارداد شفاف و قابل پیگیری بستگی دارد. سوئد با این تصمیم، عملاً اعلام کرده که استفاده از AI بدون قرارداد را نمی‌پذیرد—حتی اگر آن ابزار محبوب‌ترین چت‌بات جهان باشد.