به گزارش سیتنا، در ایران نیز کاربران مرورگرها بهدلیل محدودیت دسترسی به برخی سرویسها و اهمیت حریم خصوصی، بهدنبال گزینههای متنباز و سبک هستند و مرورگرهای مبتنی بر فایرفاکس در سالهای اخیر محبوبیت بیشتری پیدا کردهاند. Arc که سال گذشته توسط Atlassian خریداری شد، تمرکز خود را به Dia معطوف کرد و بهزودی پشتیبانی از آن متوقف میشود. Zen Browser که مدتی پیش جایگزین Arc شد، اکنون به بلوغ رسیده و تجربهای مشابه اما بدون هوش مصنوعی ارائه میدهد. در ادامه ویژگیها و محدودیتهای این مرورگر بررسی میشود.
شباهتهای Zen با Arc
Zen از نظر بصری تقریباً غیرقابل تفکیک از Arc است و بهترین ویژگیهای آن را بدون بخشهای اضافی ارائه میدهد. این مرورگر بر پایه فایرفاکس ساخته شده و از افزونههای فایرفاکس پشتیبانی میکند.
- تبهای پینشده به سبک لانچر.
- نوار تب در سمت چپ.
- فضاهای جداگانه برای سازماندهی تبها.
- Zen Mods برای شخصیسازی رابط کاربری.
- پشتیبانی از افزونههای فایرفاکس.
- رابط کاربری تمیز و مشابه Arc.
- نمای Glance برای باز کردن موقت لینکها.
- نوار شناور با Command+T یا Ctrl+T برای تب جدید، جستجو و اجرای افزونه.
حریم خصوصی و نبود هوش مصنوعی
مهمترین تفاوت Zen با Arc، نبود هوش مصنوعی و تمرکز بر حریم خصوصی است. این مرورگر رایگان و متنباز است و از طریق کمکهای داوطلبانه اداره میشود.
- بدون عامل هوش مصنوعی در نوار کناری.
- بدون نگرانی از آموزش مدل زبانی با فعالیت مرور.
- شعار حریم خصوصی: «طراحی زیبا، تمرکز بر حریم خصوصی و پر از امکانات».
- مدل درآمدی: رایگان و متنباز با کمکهای داوطلبانه.
- تفاوت با Arc: در Arc داده کاربر بخشی از مدل کسبوکار به نظر میرسید.
محدودیتهای Zen
Zen با وجود مزایای فراوان، هنوز محدودیتهایی دارد که ممکن است برای برخی کاربران مهم باشد. مهمترین محدودیت، نبود پشتیبانی از محتوای DRM است.
- نبود پشتیبانی DRM: نتفلیکس، اسپاتیفای، HBO و دیزنی پلاس در Zen کار نمیکنند.
- علت: تیم Zen در حال دریافت مجوز Widevine از گوگل است.
- راهحل موقت: استفاده از کروم برای تماشای فیلم.
- پشتیبانی ضعیف Web MIDI: نیاز به استفاده متناوب از کروم.
- نبود معادل کامل Boosts: قابلیت مشابه در مه ۲۰۲۶ اضافه شد، اما مخزن قابل مرور برای آن وجود ندارد.
- تنظیم ظاهر سایتها: باید دستی انجام شود.
- نسخههای اولیه: در گذشته باگهای زیادی داشت که اکنون برطرف شده است.
Zen Browser جایگزینی مناسب برای Arc است که بهترین ویژگیهای رابط کاربری آن را حفظ کرده و هوش مصنوعی و بخشهای اضافی را حذف کرده است. این مرورگر متنباز، رایگان و متمرکز بر حریم خصوصی است و از افزونههای فایرفاکس پشتیبانی میکند. اما نبود پشتیبانی از DRM، تماشای نتفلیکس و اسپاتیفای را غیرممکن میکند و کاربران باید برای این موارد از کروم استفاده کنند. برای کاربران ایرانی که بهدنبال مرورگر سبک و امن هستند، Zen گزینه جذابی است، هرچند نبود DRM و محدودیت دسترسی به برخی سرویسها در ایران، تأثیر آن را کاهش میدهد.
جدول اطلاعات کلیدی
| شاخص | Zen Browser | Arc |
|---|---|---|
| موتور | فایرفاکس | کرومیوم |
| هوش مصنوعی | ندارد | دارد |
| حریم خصوصی | تمرکز اصلی | بخشی از مدل کسبوکار |
| متنباز | بله | خیر |
| مدل درآمدی | کمک داوطلبانه | تجاری |
| افزونهها | فایرفاکس | کروم |
| DRM | ندارد | دارد |
| نمای Glance | دارد | دارد |
| تبهای پینشده | دارد | دارد |
| نوار شناور | دارد | دارد |
انتهای پیام