محمدهادی زاهدی، رئیس انجمن ملی هوش مصنوعی ایران، با اشاره به افزایش اخیر تعرفه خدمات ارتباطی، تأکید کرد که پایداری اقتصادی اپراتورها و تأمین منابع لازم برای توسعه شبکه، از الزامات حفظ و ارتقای زیرساخت‌های ارتباطی کشور است؛ در عین حال، توجه به قدرت خرید مردم، بهبود کیفیت خدمات و تقویت رقابت‌پذیری اقتصاد دیجیتال نیز باید در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با تعرفه‌ها مورد توجه قرار گیرد.
زاهدی گفت: «توسعه و نگهداری زیرساخت‌های ارتباطی، به‌ویژه در شرایط افزایش هزینه‌های تجهیزات، نوسانات نرخ ارز و نیاز به نوسازی شبکه، مستلزم منابع مالی پایدار است. تأمین این منابع به اپراتورها کمک می‌کند سرمایه‌گذاری‌های مورد نیاز را انجام دهند و در بلندمدت، پایداری شبکه و کیفیت خدمات را حفظ و ارتقا دهند. از این منظر، پایداری اقتصادی اپراتورها موضوعی مهم در سیاست‌گذاری ارتباطات است.»
وی افزود: «با این حال، افزایش تعرفه به‌تنهایی هدف نیست؛ هدف نهایی باید ایجاد شبکه‌ای باکیفیت‌تر، پایدارتر، در دسترس‌تر و متناسب با نیازهای رو به رشد مردم و کسب‌وکارها باشد. از این منظر، انتظار می‌رود منابع حاصل از اصلاح تعرفه‌ها به تقویت زیرساخت‌ها و بهبود واقعی خدمات کمک کند و نتایج آن در شاخص‌های کیفیت ارتباطات برای مشترکان قابل مشاهده باشد.»
رئیس انجمن ملی هوش مصنوعی ایران با تأکید بر نقش تنظیم‌گری در ایجاد توازن میان منافع اپراتورها و حقوق کاربران اظهار کرد: «ضروری است سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، ضمن توجه به شرایط اقتصادی اپراتورها، شاخص‌های روشنی برای ارزیابی کیفیت خدمات تعریف کند و گزارش‌های دوره‌ای و قابل مقایسه‌ای از وضعیت شبکه و میزان تحقق تعهدات توسعه‌ای منتشر شود. شاخص‌هایی مانند سرعت واقعی، پایداری اتصال، تأخیر شبکه، کیفیت پوشش و میزان اختلال باید مبنای ارزیابی قرار گیرند. شفافیت در این زمینه می‌تواند به افزایش اعتماد عمومی، بهبود پاسخ‌گویی و ارزیابی دقیق‌تر عملکرد اپراتورها کمک کند.»
زاهدی با اشاره به اهمیت اینترنت در زندگی روزمره مردم و فعالیت کسب‌وکارها تصریح کرد: «امروز اینترنت صرفاً یک خدمت ارتباطی نیست؛ بلکه زیرساخت آموزش، اشتغال، تجارت، خدمات عمومی، نوآوری و توسعه هوش مصنوعی به شمار می‌رود. ازاین‌رو، تغییرات هزینه دسترسی به اینترنت می‌تواند علاوه بر خانوارها، بر هزینه تمام‌شده خدمات دیجیتال، توان رقابتی شرکت‌های نوآور و فرصت رشد کسب‌وکارهای کوچک و متوسط نیز اثر بگذارد. بنابراین، مناسب است آثار اقتصادی و اجتماعی تصمیم‌های تعرفه‌ای به‌صورت جامع بررسی شود تا در کنار تأمین منابع مورد نیاز برای توسعه شبکه، دسترسی کاربران و پایداری فعالیت‌های اقتصادی نیز مورد توجه قرار گیرد.»
وی ادامه داد: «یکی از موضوعات مهم، توجه به تفاوت شرایط و نیازهای کاربران است. لازم است در کنار مدل‌های تجاری اپراتورها، بسته‌های متنوع و متناسب با نیازهای مصرفی، طرح‌های حمایتی برای گروه‌های کم‌برخوردار و راهکارهایی برای دسترسی مقرون‌به‌صرفه کسب‌وکارهای کوچک و نوپا مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا دسترسی مناسب به اینترنت، بخشی از زیرساخت مشارکت مردم در اقتصاد دیجیتال است. طراحی متنوع خدمات و بسته‌های ارتباطی می‌تواند به پاسخ‌گویی بهتر به نیازهای گروه‌های مختلف کاربران کمک کند.»
زاهدی توسعه شبکه ملی اطلاعات را یکی از محورهای مهم بهبود اقتصاد ارتباطات دانست و گفت: «توسعه خدمات باکیفیت داخلی می‌تواند به افزایش بهره‌وری شبکه، کاهش هزینه ارائه برخی خدمات و ایجاد فرصت‌های تازه برای کسب‌وکارهای دیجیتال کمک کند. البته شبکه ملی اطلاعات باید در کنار دسترسی باکیفیت و پایدار به اینترنت بین‌الملل دیده شود؛ چراکه دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان، فعالان اقتصاد دیجیتال و توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی برای پژوهش، تجارت، همکاری علمی و دسترسی به خدمات و منابع جهانی به ارتباطات بین‌المللی نیاز دارند. توجه هم‌زمان به توسعه خدمات داخلی و حفظ کیفیت دسترسی بین‌المللی می‌تواند به تقویت ظرفیت‌های اقتصاد دیجیتال کشور کمک کند.»
وی همچنین درباره توسعه فیبر نوری اظهار کرد: «توسعه فیبر نوری زمانی به موفقیت واقعی منجر می‌شود که صرفاً به ایجاد زیرساخت یا عبور فیبر از مقابل ساختمان‌ها محدود نماند و کاربران بتوانند با هزینه‌ای قابل‌قبول، به‌سادگی سرویس را دریافت و از آن استفاده کنند. تکمیل اتصال تا محل استفاده، تأمین تجهیزات سازگار، شفافیت هزینه نصب و فعال‌سازی، قیمت مناسب خدمات و تضمین کیفیت، همگی باید در ارزیابی عملکرد طرح‌های توسعه فیبر نوری لحاظ شوند. در واقع، میزان اتصال مؤثر کاربران و بهره‌مندی آن‌ها از خدمات باکیفیت باید در کنار شاخص‌های توسعه زیرساخت مورد توجه قرار گیرد.»
رئیس انجمن ملی هوش مصنوعی ایران با تأکید بر ضرورت تقویت مدل‌های درآمدی اپراتورها افزود: «در کنار اصلاح تعرفه‌ها، باید به افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌های عملیاتی، استفاده مؤثرتر از ظرفیت شبکه و توسعه خدمات ارزش‌افزوده توجه کرد. همکاری شفاف و رقابتی اپراتورها با پلتفرم‌های داخلی، خدمات ابری، فروشگاه‌های آنلاین، پیام‌رسان‌ها و تلویزیون اینترنتی می‌تواند فرصت‌های درآمدی تازه‌ای ایجاد کند؛ مشروط بر اینکه حق انتخاب کاربران، کیفیت خدمات و رقابت سالم حفظ شود. استفاده از این ظرفیت‌ها می‌تواند در کنار درآمدهای ارتباطی، به متنوع‌سازی منابع درآمدی اپراتورها و تقویت توان سرمایه‌گذاری آن‌ها کمک کند.»
زاهدی در پایان تأکید کرد: «نگاه ما نباید صرفاً بر افزایش یا کاهش قیمت متمرکز باشد. مسئله اصلی، ایجاد رابطه‌ای منطقی میان هزینه پرداختی مردم، پایداری اقتصادی اپراتورها، کیفیت دریافتی و میزان سرمایه‌گذاری در شبکه است. اگر اصلاح تعرفه‌ها با تعهدات مشخص، نظارت مؤثر، شفافیت عملکرد و بهبود قابل سنجش کیفیت همراه شود، می‌تواند به توسعه زیرساخت‌های ارتباطی کمک کند. در این مسیر، توجه به توان پرداخت کاربران و نیازهای کسب‌وکارهای دیجیتال نیز اهمیت دارد؛ چراکه دسترسی مناسب به اینترنت از الزامات رشد اقتصاد دیجیتال است. سیاست‌گذاری مطلوب باید به‌گونه‌ای باشد که هم اپراتورها امکان سرمایه‌گذاری و توسعه شبکه را داشته باشند و هم مردم و کسب‌وکارها بتوانند از خدمات بهتر و دسترسی مقرون‌به‌صرفه برخوردار شوند.
انتهای پیام
گفت و گو از سارا استوار