متن خبر

به گزارش سیتنا، تازه‌ترین آمار سازمان کل آمار عربستان سعودی نشان می‌دهد ۹۹.۶ درصد افراد ۱۵ تا ۷۴ ساله این کشور از اینترنت استفاده می‌کنند و شبکه‌های اجتماعی با سهم ۹۹.۷ درصدی، پرکاربردترین فعالیت آنلاین کاربران عربستان هستند. این آمار که اول نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شده، از فراگیری کم‌سابقه استفاده از اینترنت و شبکه‌های اجتماعی در این کشور حکایت دارد.

اما در کنار این تصویر آماری، وضعیت آزادی اینترنت و محدودیت‌های اعمال‌شده بر فعالیت کاربران، روایت متفاوتی از فضای دیجیتال عربستان ارائه می‌کند.

بر اساس گزارش سال ۲۰۲۶ سازمان خانه آزادی (Freedom House)، عربستان سعودی در ارزیابی آزادی اینترنت امتیاز ۲۵ از ۱۰۰ را کسب کرده و همچنان در گروه کشورهای فاقد آزادی اینترنت قرار دارد.

این گزارش با اشاره به سانسور گسترده، نظارت بر فعالیت کاربران و محدودیت دسترسی به محتوای متنوع، تأکید می‌کند افرادی که در فضای آنلاین از حکومت انتقاد می‌کنند، همچنان با خطر پیگرد و برخورد قضایی مواجه هستند.

محدودیت شبکه‌های اجتماعی با درخواست رسمی برای مسدودسازی حساب‌ها

در نمونه‌ای از محدودیت‌های اعمال‌شده بر شبکه‌های اجتماعی، سازمان عفو بین‌الملل با استناد به اطلاعات منتشرشده از سوی شرکت متا در آوریل ۲۰۲۶ گزارش داده است که مقام‌های عربستانی درخواست محدودسازی دسترسی به ۱۴۴ حساب و صفحه در شبکه‌های اجتماعی را مطرح کرده‌اند.

به گفته این سازمان، موضوع محتوای این حساب‌ها شامل تحولات ژئوپلیتیکی منطقه، مسائل امنیتی، طنز سیاسی و مطالبی بوده که از نگاه مقام‌های سعودی با حساسیت‌های مذهبی مغایرت داشته است. این درخواست‌ها با استناد به قانون مبارزه با جرایم سایبری عربستان مطرح شده‌اند و متا نیز دسترسی به برخی از این حساب‌ها و صفحات را محدود یا مسدود کرده است.

عفو بین‌الملل همچنین به بازداشت شماری از افراد به دلیل انتشار مطالب مرتبط با تحولات جنگی و محتوایی که از سوی مقام‌های سعودی گمراه‌کننده تلقی شده، اشاره کرده است.

فاصله میان دسترسی به اینترنت و آزادی در فضای مجازی

مقایسه آمارهای رسمی استفاده از اینترنت با ارزیابی نهادهای بین‌المللی نشان می‌دهد که افزایش ضریب نفوذ اینترنت و گسترش استفاده از شبکه‌های اجتماعی، لزوماً به معنای برخورداری کاربران از آزادی گسترده در فضای مجازی نیست.

عربستان سعودی در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری قابل توجهی در توسعه زیرساخت‌های ارتباطی، خدمات دولت الکترونیک و اقتصاد دیجیتال انجام داده و اکنون تقریباً تمام جمعیت گروه سنی مورد بررسی به اینترنت دسترسی دارند.

با این حال، محدودیت انتشار محتوا، نظارت بر فعالیت کاربران و برخورد با برخی اظهارنظرهای انتقادی، از جمله چالش‌هایی است که در گزارش‌های بین‌المللی درباره فضای دیجیتال این کشور مطرح شده است.

این وضعیت بار دیگر تفاوت میان دو مفهوم مهم در توسعه ارتباطات را برجسته می‌کند: دسترسی به اینترنت و آزادی استفاده از اینترنت؛ دو شاخصی که ممکن است در یک کشور به‌طور هم‌زمان وضعیت کاملاً متفاوتی داشته باشند.

انتهای پیام