دوازدهمین رویداد بزرگ تراکنش ایران در روزهای دوشنبه و سه‌شنبه ۱۱ و ۱۲ آبان ۱۴۰۵ با برگزاری مجموعه‌ای از نشست‌های تخصصی، معرفی محصولات جدید بانکی و فناوری‌های مالی و گفت‌وگوهای تجاری ادامه یافت و در پایان روز سه‌شنبه به کار خود پایان داد.
بر اساس گزارش برگزارکنندگان، در دومین روز رویداد ۱۳ نشست تخصصی در دو سالن برگزار شد و بخش نمایشگاهی میزبان هزاران بازدیدکننده، مدیران و فعالان صنعت مالی بود. در روز سوم نیز ۱۲ نشست تخصصی با محورهایی مانند بانکداری اجتماعی، هوش مکانی، تأمین مالی زنجیره‌ای، آینده بانکداری، امنیت سایبری و تاب‌آوری مراکز داده برگزار شد.
روز دوم؛ از امنیت شبکه پرداخت تا آینده اعتبار خرید
یکی از نشست‌های تخصصی روز دوم به موضوع «گذار به رمزنگاری پساکوانتومی در شبکه پرداخت و زیرساخت کلید عمومی» اختصاص داشت. در این نشست، کارشناسان امنیت اطلاعات و متخصصان رمزنگاری درباره تهدیدهای احتمالی رایانش کوانتومی برای زیرساخت‌های بانکی و پرداخت گفت‌وگو کردند.
شناسایی دارایی‌های رمزنگاری‌شده، تهیه نقشه راه مهاجرت به الگوریتم‌های پساکوانتومی و آزمایش راهکارهای جدید از جمله پیشنهادهای مطرح‌شده بود. حاضران همچنین درباره ضرورت توجه هم‌زمان به تهدیدهای آینده و آسیب‌پذیری‌های امنیتی فعلی شبکه بانکی تأکید کردند.
در نشست دیگری با عنوان «کارویژه‌ها و ریسک‌های BNPL در شرایط تنگنای اقتصادی»، مدیران و فعالان حوزه اعتبار خرید به بررسی فرصت‌ها و چالش‌های این صنعت پرداختند. حفظ قدرت خرید خانوارها، کمک به چرخه فروش کسب‌وکارها، تأمین منابع مالی پایدار و مدیریت ریسک اعتباری از محورهای این جلسه بود.
محمد دانشفر، معاون اداره کل تحول و نوآوری بانک کشاورزی، احسان رحمانی‌نیا از اسنپ‌پی، حبیب منشیان مدیرعامل گرین‌پی و احمد مقیمی مدیرعامل اگری‌پی از جمله حاضران در این نشست بودند. بانک کشاورزی نیز تجربه استفاده از ابزارهای اعتباری در زنجیره تأمین محصولات کشاورزی را به‌عنوان یکی از نمونه‌های تأمین مالی مورد بحث قرار داد.
تنظیم‌گری سکوهای آنلاین طلا و نقره نیز از دیگر موضوعات روز دوم بود. در نشست «تنظیم‌گری سکوهای آنلاین طلا و نقره؛ از تعدد مراجع نظارتی تا وحدت رویه اجرایی»، احسان رحمانی‌نیا، رضا الفت‌نسب و مهدی فدایی درباره تعدد مراجع نظارتی، نقش سامانه ناظر و ضرورت هماهنگی در اجرای مقررات گفت‌وگو کردند. در این نشست بر اهمیت پایداری سامانه‌های نظارتی و تأثیر اختلال آن‌ها بر اعتماد کاربران تأکید شد.
همچنین موضوع «هم‌بانکی» و بازتعریف مرزهای سنتی بانکداری بر مبنای اتحادهای راهبردی در یکی از نشست‌های روز دوم بررسی شد. محور این بحث، همکاری میان بانک‌ها و مجموعه‌های فناور، استفاده از شایستگی‌های مکمل و شکل‌گیری مدل‌های جدید ارائه خدمات مالی بود.
در همین روز، هلدینگ ارتباط فردا از «ایران‌کارت بانک دی» رونمایی کرد. این محصول با همکاری بانک دی و شرکت تجارت الکترونیک ارتباط فردا معرفی شد و قرار است در مسیر توسعه خدمات مشتری‌محور و برنامه‌های وفاداری مشتریان بانک مورد استفاده قرار گیرد.
روز سوم؛ بانکداری اجتماعی، هوش مکانی و تأمین مالی زنجیره‌ای
روز پایانی رویداد با برگزاری ۱۲ نشست تخصصی دنبال شد. یکی از محورهای این روز، بانکداری اجتماعی و استفاده از ابزارهای دیجیتال برای افزایش دسترسی گروه‌های مختلف جامعه به خدمات مالی بود.
در نشست «بانکداری اجتماعی؛ رویکرد عدالت‌محور با ابزارهای دیجیتال»، مدیران بانکی درباره تسهیلات خرد، اعتبارسنجی، مدیریت ریسک و نقش فین‌تک‌ها در توسعه دسترسی به خدمات اعتباری سخن گفتند.
حمید بنائیان، مدیرعامل پست‌بانک ایران، به ظرفیت شبکه گسترده خدمت‌رسانی این بانک اشاره کرد. بر اساس اظهارات مطرح‌شده، پست‌بانک بیش از ۶ هزار نقطه خدمت‌رسانی دارد و دامنه پوشش آن حدود ۲۲ میلیون نفر اعلام شد.
در همین نشست، حمیدرضا توسلی، عضو هیئت‌مدیره بانک قرض‌الحسنه مهر ایران، بر ضرورت اصلاح نظام اعتبارسنجی و استفاده از ظرفیت فین‌تک‌ها برای تسهیل دسترسی اقشار مختلف به تسهیلات تأکید کرد. به گفته او، بیش از ۹۰ درصد برخی خدمات بانکی این مجموعه از طریق کانال‌های دیجیتال انجام می‌شود و توسعه فناوری می‌تواند دسترسی مشتریان مناطق دور از شعب را افزایش دهد.
«هوش مکانی و آمایش بهینه کانال‌ها» موضوع نشست دیگری در روز سوم بود. در این جلسه، استفاده از داده‌های جغرافیایی، جمعیتی و اقتصادی برای تصمیم‌گیری درباره محل استقرار شعب و سایر کانال‌های بانکی بررسی شد. موضوعاتی مانند ایجاد یا ادغام شعب، تغییر مأموریت آن‌ها، طراحی خدمات متناسب با ویژگی‌های مناطق و حفظ دسترسی مشتریان به شبکه بانکی از جمله محورهای این نشست بود.
تأمین مالی زنجیره‌ای نیز در برنامه روز پایانی قرار داشت. در نشست مرتبط با ابزارهای تعهدی و مدیریت مالی بنگاه‌ها، محمدرضا پویافرد، عضو هیئت‌مدیره بانک کشاورزی، تجربه اجرای ابزار «نوی‌پو» را تشریح کرد. او از تأمین مالی حدود ۱۳۰ هزار میلیارد تومانی زنجیره تولید و ورود ۳۸۰ میلیون دلار نهاده از طریق این سازوکار خبر داد. این ابزار با هدف تأمین مالی حلقه‌های زنجیره تولید، به‌ویژه در بخش کشاورزی، بدون اتکای صرف به تزریق نقدینگی طراحی شده است.
تداوم خدمات بانکی؛ فراتر از داشتن مرکز داده پشتیبان
تاب‌آوری زیرساخت‌های بانکی و مراکز داده از دیگر موضوعات مهم روز سوم بود. در نشست «زیرساخت پایدار مرکز داده و حیات صنایع مالی و بانکی در زمان بحران»، مدیران بانکی و شرکت‌های فناوری درباره امنیت داده‌ها، حفاظت از حریم خصوصی و ضرورت استفاده از ظرفیت مراکز داده جایگزین گفت‌وگو کردند.
مجید غیوری ثالث، رئیس هیئت‌مدیره هلدینگ داده‌پردازی بانک پارسیان، به موانع حقوقی و نگرانی مدیران از تبعات تصمیم‌گیری در شرایط بحران اشاره کرد و خواستار شفافیت بیشتر در چارچوب مسئولیت‌ها شد. او استفاده از مراکز داده موجود، قراردادهای خدماتی مشترک و دیتاسنترهای ماژولار را از گزینه‌های قابل بررسی برای افزایش آمادگی بانک‌ها دانست.
در نشست دیگری درباره خدمات بازیابی بحران به‌عنوان سرویس (DRaaS)، بر این نکته تأکید شد که فعال‌بودن تجهیزات پشتیبان یا داشتن نسخه پشتیبان به‌تنهایی تضمین‌کننده تداوم خدمات نیست. شناسایی وابستگی سامانه‌ها، توزیع جغرافیایی مراکز داده و تدوین برنامه تداوم کسب‌وکار از موضوعات مطرح‌شده در این جلسه بود.
امنیت سایبری نیز در یکی از نشست‌های روز پایانی با حضور مدیران این حوزه بررسی شد. ارزیابی و تأیید تجهیزات، پایش مستمر آسیب‌پذیری‌ها، اشتراک‌گذاری اطلاعات تهدیدها، محدودیت تأمین فناوری‌های خارجی و توسعه ظرفیت‌های داخلی از جمله محورهای گفت‌وگو بود.
رونمایی از محصولات بانکی و فناوری‌های جدید
در جریان روز پایانی، بانک سپه و شرکت امیدپی از چهار محصول و راهکار فناورانه رونمایی کردند.
این محصولات شامل دستیار هوشمند پرداخت مبتنی بر هوش مصنوعی در اپلیکیشن نئوبیت، هاب اعتباری سپه‌پی، سامانه هوشمند تحلیل مکالمات مرکز تماس و دستگاه کارتخوان بومی‌سازی‌شده امیدکام بود.
دستیار هوشمند نئوبیت امکان تعامل صوتی با کاربران برای انجام برخی خدمات پرداختی را فراهم می‌کند. هاب اعتباری سپه‌پی نیز برای مدیریت کیف پول‌ها و خرید اعتباری توسعه یافته و در زمان معرفی، ۱۹ فروشگاه با آن همکاری داشتند. کارتخوان امیدکام نیز با سیستم‌عامل اندروید ۱۳، نمایشگر ۳.۵ اینچی و صفحه‌کلید فیزیکی معرفی شد؛ قابلیتی که استفاده از دستگاه را برای افراد نابینا و کم‌بینا تسهیل می‌کند.
همچنین شرکت بیمه آسیا از دستیار هوشمند پاسخ‌گویی مبتنی بر هوش مصنوعی در غرفه خود رونمایی کرد؛ ابزاری که با هدف پاسخ‌گویی به پرسش‌های کاربران و راهنمایی آن‌ها درباره خدمات بیمه‌ای معرفی شده است.
یکی دیگر از برنامه‌های روز سوم، رونمایی از «واحد ZAR» به‌عنوان ابزاری برای تعاملات تجاری بین‌المللی بود. این برنامه با حضور نمایندگانی از نهاد ریاست‌جمهوری، وزارتخانه‌های اقتصادی، اتاق بازرگانی و فعالان تجاری برگزار شد. در اطلاع‌رسانی منتشرشده درباره این رونمایی، جزئیات فنی و سازوکار اجرایی ابزار به‌طور کامل تشریح نشده است.
پایان سه روز نشست و نمایشگاه
بر اساس اعلام مرکز فابا، دوازدهمین رویداد بزرگ تراکنش ایران پس از سه روز برگزاری نشست‌های تخصصی، برنامه‌های رسانه‌ای، جلسات تجاری و فعالیت نمایشگاهی، روز سه‌شنبه ۱۲ آبان به پایان رسید. در برنامه پایانی از بانک‌ها، شرکت‌ها، غرفه‌داران و مجموعه‌های مشارکت‌کننده، از جمله شرکت‌های دانش‌بنیان حاضر با حمایت صندوق نوآوری و شکوفایی، قدردانی شد.
برگزارکنندگان همچنین تاریخ برگزاری دوره بعدی این رویداد را ۱۷ تا ۱۹ آبان ۱۴۰۶ اعلام کردند.
جمع‌بندی: روزهای دوم و سوم تراکنش دوازدهم به موضوعات تخصصی و اجرایی صنعت مالی اختصاص داشت؛ از امنیت زیرساخت و رمزنگاری پساکوانتومی تا اعتبار خرید، بانکداری اجتماعی، هوش مکانی و تأمین مالی زنجیره‌ای. رونمایی از محصولات جدید بانک سپه و امیدپی، ایران‌کارت بانک دی و واحد ZAR نیز از مهم‌ترین برنامه‌های معرفی محصول و خدمت در روزهای پایانی این رویداد بود.