شرکت‌های اچ‌پی و ایسوس در پی افزایش شدید قیمت حافظه رم، فضای ذخیره‌سازی و سایر قطعات ناشی از تقاضای هوش مصنوعی، انتقال بخشی از خطوط تولید کامپیوترهای شخصی خود را از تایلند و ویتنام به چین آغاز کرده‌اند. علاوه بر این دو شرکت، برند ایسر نیز در حال بازتنظیم خروجی تولید خود است و شرکت دل به عنوان سومین تولیدکننده بزرگ کامپیوتر در جهان، اقدام مشابهی را برای کاهش هزینه‌ها و حفظ حاشیه سود ناچیز سخت‌افزار بررسی می‌کند. این عقب‌گرد تا حد زیادی راهبرد چین به علاوه یک را که از زمان آغاز تنش‌های تجاری آمریکا و چین برای خروج خطوط تولید از این کشور دنبال می‌شد، معکوس می‌سازد.
به گزارش رسانه اخبار فناوری تکنا، بر اساس داده‌های مؤسسه ترندفورس (TrendForce)، سهم پردازنده‌ها، حافظه‌های DRAM و حافظه‌های SSD از کل فهرست بهای قطعات اولیه یک لپ‌تاپ رده عمومی، از حدود ۴۵ درصد در سه‌ماهه اول سال ۲۰۲۵ به حدود ۶۸ درصد در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ رسیده است. آمارهای مؤسسه اومدیا (Omdia) نیز نشان می‌دهد که سهم حافظه رم و فضای ذخیره‌سازی از حدود ۱۵ درصد قیمت کل یک کامپیوتر به حدود ۴۰ درصد جهش یافته است. در چنین شرایطی، هرچند جابه‌جایی محل مونتاژ به خودی خود قیمت حافظه رم را کاهش نمی‌دهد، پیمانکاران چینی با چشم‌پوشی از هزینه‌های مهندسی و قالب‌سازی و همچنین وعده دسترسی بهتر به تراشه‌های حافظه ساخت چین، سفارش‌ها را جذب می‌کنند. در همین راستا، اچ‌پی، ایسوس و ایسر در اواسط سال ۲۰۲۶ تراشه‌های DRAM شرکت چینی سی‌ایکس‌ام‌تی (CXMT) را تأیید کردند و اکنون از آن‌ها در تیراژ محدود برای لپ‌تاپ‌های عرضه‌شده در خارج از بازار آمریکا بهره می‌برند. به گفته ایوان لم (Ivan Lam)، تحلیلگر مؤسسه کانترپوینت (Counterpoint)، چین در زمینه قطعات جانبی و ساختاری نیز همچنان برتری غیرقابل رقابتی نسبت به سایر کشورها دارد.
نکته قابل توجه دیگر، تغییر آرایش پیمانکاران در این بازگشت است؛ چرا که شرکای سنتی تولید کامپیوتر شامل کوانتا (Quanta)، کامپال (Compal)، اینونتک (Inventec) و فاکسکان ظرفیت‌های خود را به سمت تولید سرورهای هوش مصنوعی با حاشیه سود بالاتر هدایت کرده‌اند. به عنوان نمونه، سرورها در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ بیش از ۸۰ درصد از درآمد شرکت کوانتا را تشکیل دادند. این تغییر موازنه قدرت سبب شد تا کوانتا در ماه سپتامبر پس از توقف مذاکرات قیمتی، تولید لپ‌تاپ‌های اچ‌پی را برای حدود یک هفته متوقف کند و تنها پس از موافقت مدیران ارشد اچ‌پی با تعدیل هزینه‌ها، کار را از سر بگیرد؛ هرچند هیچ‌یک از دو شرکت این موضوع را رسماً تأیید نکرده‌اند. در نتیجه این وضعیت، فضای رقابت برای مونتاژکنندگان چینی جدیدتری مانند لاکس‌شیر (Luxshare)، هواچین تکنولوژی (Huaqin Technology) و لانگ‌چیر تکنولوژی (Longcheer Technology) باز شده است تا با پیشنهاد قیمت‌های پایین‌تر، سفارش برندهای بزرگ را تصاحب کنند.
این چرخش راهبردی، زیان سنگینی را به تأمین‌کنندگان قطعاتی تحمیل کرده است که پیش‌تر به پیروی از برندهای بزرگ به جنوب شرقی آسیا کوچ کرده بودند. در حالی که اچ‌پی در سال ۲۰۲۳ برنامه خروج گسترده از چین را دنبال می‌کرد، برخی سازندگان به فکر احداث کارخانه در عربستان سعودی بودند و ایسوس نیز در آگوست ۲۰۲۵ از انتقال بیش از ۹۰ درصد تولیدات مقصد آمریکا به تایلند، ویتنام و اندونزی خبر داده بود، اکنون یکی از تأمین‌کنندگان قطعات اعلام کرده است که دو خط تولید جدیدش در تایلند به دلیل بازگشت سفارش‌ها به چین هنوز به سوددهی نرسیده است. ترندفورس برآورد می‌کند که سهم تولید جهانی لپ‌تاپ در خارج از چین از ۲۴ درصد در سال ۲۰۲۵ به ۲۱ درصد در سال ۲۰۲۶ و زیر ۲۰ درصد در سال ۲۰۲۷ کاهش یابد که به معنای افزایش سهم چین از ۷۶ به ۷۹ درصد خواهد بود. هنوز مشخص نیست که آیا دستگاه‌های تولیدشده در چین روانه بازار آمریکا می‌شوند یا شرکت‌ها خطوط تولید خود را بر اساس مقصد تفکیک کرده‌اند.
این فشار هزینه‌ای هم‌زمان با رکود سنگین بازار کامپیوتر رخ می‌دهد؛ به طوری که طبق گزارش مؤسسه آی‌دی‌سی (IDC)، عرضه جهانی کامپیوتر در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ با ۲۰.۱ درصد کاهش سالانه به ۶۲.۷ میلیون دستگاه رسید. در این بازه، اچ‌پی با ۳۰.۹ درصد بیشترین افت را در میان پنج برند برتر ثبت کرد و فروش ایسوس نیز ۸.۶ درصد کاهش یافت. از سوی دیگر، چشم‌انداز کوتاهی برای پایان بحران حافظه وجود ندارد؛ شرکت اس‌کی هاینیکس (SK hynix) هفته گذشته اعلام کرد که فزونی تقاضا بر عرضه تا سال ۲۰۳۰ ادامه می‌یابد و دیوید زینسنر (David Zinsner)، مدیر ارشد مالی اینتل نیز از عدم خوش‌بینی نسبت به وضعیت حافظه در سال آینده خبر داد.
در این میان، جیسون چن (Jason Chen)، رئیس هیئت‌مدیره و مدیرعامل ایسر، پیش‌بینی کرده است که میانگین قیمت کامپیوترهای شخصی در سه‌ماهه چهارم بین ۵ تا ۲۰ درصد افزایش یابد؛ بنابراین صرفه‌جویی‌های حاصل از بازگشت به چین به جای کاهش قیمت برای مصرف‌کننده، صرف حفظ حاشیه سود شرکت‌ها خواهد شد. با این حال، چن برخلاف سایر مدیران صنعت معتقد است که تداوم کمبود حافظه تا سال ۲۰۳۰ غیرممکن است و قیمت‌ها از اواسط سال ۲۰۲۷ روند نزولی به خود می‌گیرند.
| پیشنهاد ویژه : تعمیر کامپیوتر |