افزایش دوام قطعات فلزی و محافظت از آن‌ها در برابر خوردگی و سایش، یکی از نیازهای مهم صنایع مختلف است. آلومینیوم به دلیل وزن کم، قابلیت شکل‌دهی و ویژگی‌های مکانیکی مناسب، در تولید طیف گسترده‌ای از محصولات صنعتی استفاده می‌شود؛ با این حال، بهبود خواص سطحی این فلز می‌تواند دامنه کاربرد آن را گسترش دهد و عمر مفید قطعات را افزایش دهد. یکی از روش‌های دستیابی به این هدف، ایجاد پوشش‌های محافظ با استفاده از فناوری آنودایز نانوساختار است.
مجتمع آلومینیوم البرز با بهره‌گیری از این فناوری، ورق‌ها و پروفیل‌های آلومینیومی دارای پوشش سرامیکی نانوساختار تولید می‌کند. در این فرایند، سطح قطعه آلومینیومی طی عملیات الکتروشیمیایی تغییر می‌کند و لایه‌ای از اکسید آلومینیوم با ساختار نانومتری روی آن شکل می‌گیرد. این لایه که از جنس آلومینا (Al₂O₃) است، نقش محافظ سطح را ایفا می‌کند و مقاومت محصول را در برابر عوامل خورنده و سایش افزایش می‌دهد.
در فرایند آنودایز، قطعات آلومینیومی درون یک الکترولیت ویژه قرار می‌گیرند. با افزودن مواد مشخص و اعمال پارامترهای کنترل‌شده الکتروشیمیایی، لایه اکسیدی روی سطح قطعه تشکیل می‌شود. ویژگی‌های این پوشش به شرایط فرایند وابسته است و کنترل پارامترهای عملیاتی، امکان دستیابی به خواص سطحی موردنظر را فراهم می‌کند. استفاده از ساختار نانوساختار در این پوشش‌ها، زمینه بهبود عملکرد سطحی محصولات آلومینیومی را فراهم کرده است.
احسان بخشی، مدیر فنی و بازرگانی مجتمع آلومینیوم البرز، با اشاره به فعالیت این مجموعه در حوزه تولید محصولات آلومینیومی و توسعه استانداردهای مرتبط، گفت: تاکنون هشت استاندارد در این حوزه تدوین شده و تدوین استاندارد نهم نیز در حال انجام است. به گفته وی، این استانداردها با هدف ایجاد چارچوب‌های فنی مشخص برای تولید و ارزیابی محصولات تدوین شده‌اند؛ هرچند در حال حاضر هنوز الزام اجرایی ندارند.
تدوین استانداردهای تخصصی می‌تواند به یکپارچه‌سازی معیارهای کنترل کیفیت، افزایش اطمینان مصرف‌کنندگان صنعتی و تسهیل تعامل میان تولیدکنندگان و خریداران کمک کند. در محصولاتی که قرار است در صنایع حساس به کار گرفته شوند، مشخص بودن ویژگی‌های فنی و روش‌های ارزیابی کیفیت اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ چراکه عملکرد پوشش سطحی می‌تواند بر دوام و قابلیت اطمینان قطعه نهایی اثرگذار باشد.
محصولات این مجتمع عمدتاً به‌صورت مستقیم و در قالب فروش بنگاه‌به‌بنگاه (B2B) به صنایع مختلف عرضه می‌شوند. تجهیزات پزشکی، هوافضا، صنایع الکترونیک، لوازم خانگی، خودروسازی، حمل‌ونقل، دکوراسیون و ساختمان از جمله حوزه‌هایی هستند که می‌توانند از ورق‌ها و پروفیل‌های آلومینیومی دارای پوشش‌های مقاوم استفاده کنند. تنوع این بازارها نشان می‌دهد که بهبود خواص سطحی آلومینیوم تنها به یک صنعت محدود نیست و می‌تواند در تولید قطعات و تجهیزات گوناگون مورد توجه قرار گیرد.
توسعه تولید این محصولات در داخل کشور، از منظر کاهش وابستگی به نمونه‌های وارداتی نیز اهمیت دارد. در برخی کاربردهای صنعتی، تأمین محصولات آلومینیومی با ویژگی‌های سطحی خاص از خارج کشور می‌تواند هزینه و زمان دسترسی به مواد اولیه و قطعات را افزایش دهد. تولید داخلی این محصولات، در صورت دستیابی به کیفیت و مشخصات فنی موردنیاز صنایع مصرف‌کننده، می‌تواند بخشی از نیاز بازار را تأمین کند و زمینه توسعه زنجیره تأمین داخلی را فراهم آورد.
با وجود ظرفیت‌های فنی تولید، تأمین مالی همچنان یکی از چالش‌های پیش‌روی فعالیت‌های صنعتی این مجموعه است. بخشی با اشاره به مشکلات دریافت تسهیلات بانکی عنوان کرد که شرایط تأمین مالی برای واحدهای تولیدی دشوار شده است. به گفته وی، در برخی موارد بانک‌ها از متقاضیان تسهیلات می‌خواهند حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد مبلغ وام را در حساب بانکی نگهداری کنند؛ موضوعی که عملاً بخشی از منابع موردنیاز تولید را از دسترس بنگاه خارج می‌کند و استفاده مؤثر از تسهیلات را دشوارتر می‌سازد.
در مجموع، تولید ورق‌ها و پروفیل‌های آلومینیومی با پوشش نانوساختار، نمونه‌ای از به‌کارگیری فناوری نانو برای ارتقای عملکرد مواد پرکاربرد صنعتی است. توسعه این محصولات در کنار تدوین استانداردهای تخصصی، می‌تواند به بهبود کیفیت تولیدات داخلی و افزایش حضور آن‌ها در بازارهای صنعتی کمک کند. البته گسترش کاربرد این محصولات به ارائه داده‌های فنی قابل ارزیابی درباره دوام پوشش، مقاومت به خوردگی و سایش و عملکرد آن‌ها در شرایط واقعی بهره‌برداری وابسته است.