به گزارش خبرنگار سیتنا، بانک مرکزی با معرفی خدمت «کیف پول ایران» گام تازه‌ای برای توسعه ابزارهای پرداخت و متنوع‌سازی زیرساخت‌های نظام پرداخت کشور برداشته است. این ابزار با هدف تسهیل پرداخت‌های خرد، کاهش وابستگی به شبکه کارت‌های بانکی و فراهم کردن مسیر جایگزین برای انجام برخی تراکنش‌های روزمره طراحی شده است.
برخلاف آنچه ممکن است در نگاه نخست به نظر برسد، کیف پول ایران قرار نیست جایگزین کارت بانکی یا سایر کیف پول‌های الکترونیکی شود، بلکه به‌عنوان ابزاری مکمل، امکان نگهداری اعتبار دیجیتال، خرید کالا و خدمات و انتقال وجه را از مسیری متفاوت فراهم می‌کند.
چگونه می‌توان از کیف پول ایران استفاده کرد؟یکی از ویژگی‌های اصلی این خدمت، دسترسی از طریق کد دستوری USSD است؛ به این معنا که کاربران برای استفاده از آن نیازی به اینترنت یا نصب اپلیکیشن بانکی ندارند و می‌توانند با شماره‌گیری کد دستوری *۹۸# وارد سامانه شوند.
بر اساس اعلام بانک مرکزی، برای حدود ۹۰ میلیون ایرانی شناسنامه کیف پول ایجاد شده است. کاربران با وارد کردن کد ملی و استفاده از سیم‌کارتی که به نام خودشان ثبت شده، می‌توانند به این خدمت دسترسی پیدا کنند.
شارژ کیف پول از طریق اطلاعات کارت بانکی، مشاهده موجودی، انتقال وجه به کیف پول دیگران با شماره تلفن همراه و انتقال موجودی به حساب بانکی از طریق شماره شبا، از جمله قابلیت‌های پیش‌بینی‌شده برای این سامانه است.
با کیف پول ایران چه پرداخت‌هایی می‌توان انجام داد؟یکی از کاربردهای اصلی کیف پول ایران، پرداخت هزینه خریدهای روزمره و خدمات در فروشگاه‌ها و کسب‌وکارهای طرف قرارداد است. بر اساس اعلام بانک مرکزی، امکان خرید با این کیف پول از طریق برخی برنامک‌ها و شبکه‌های پذیرندگی از جمله تارا، اسنپ، اونوا، آپ، تاپ و ۷۲۴ فراهم شده است.
این ابزار همچنین امکان انتقال وجه بدون نیاز به شماره کارت مقصد را فراهم می‌کند. کاربران می‌توانند با استفاده از شماره تلفن همراه دریافت‌کننده، اعتبار را به کیف پول او منتقل کنند و در صورت نیاز نیز موجودی خود را به حساب بانکی بازگردانند.
سقف موجودی و تراکنش کیف پول ایران چقدر است؟با توجه به تمرکز این ابزار بر پرداخت‌های خرد، برای میزان موجودی و تراکنش‌های آن محدودیت‌هایی تعیین شده است. بر اساس توضیحات مدیرعامل شرکت شاپرک در زمان رونمایی، سقف موجودی کیف پول ایران ۱۵ میلیون تومان و حداکثر مبلغ هر تراکنش پنج میلیون تومان است. حداقل مبلغ هر تراکنش نیز حدود ۱۰ هزار تومان اعلام شده است.
این محدودیت‌ها نشان می‌دهد کیف پول ایران برای نگهداری مبالغ سنگین یا جایگزینی حساب بانکی طراحی نشده و هدف اصلی آن، تسهیل پرداخت‌های کوچک و پرتعداد است.
آیا یارانه و مزایای رفاهی به کیف پول ایران واریز می‌شود؟یکی دیگر از ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده برای این ابزار، استفاده از آن در پرداخت‌های حمایتی و سازمانی است. بر اساس مصوبه هیئت وزیران، امکان واریز بخشی از کمک‌های رفاهی کارکنان دستگاه‌های اجرایی به کیف پول ایران، با رضایت مشمولان، فراهم شده است.
همچنین سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها مجاز شده است تمهیدات لازم را برای واریز بخشی از یارانه نقدی سرپرستان خانوار به این کیف پول فراهم کند. این موضوع به معنای حذف یارانه نقدی یا اجباری شدن دریافت آن از طریق کیف پول نیست و استفاده از این امکان به انتخاب و درخواست مشمولان بستگی دارد.
در صورت توسعه این قابلیت، دولت و دستگاه‌های اجرایی می‌توانند اعتبار مشخصی را برای خرید کالاها و خدمات در اختیار افراد قرار دهند؛ برای مثال، اعتبار خرید کالاهای اساسی یا استفاده از خدمات رفاهی را به کیف پول آن‌ها واریز کنند. البته تحقق گسترده این کاربردها به توسعه شبکه پذیرندگان و مقررات اجرایی وابسته است.
تفاوت کیف پول ایران با کارت بانکی چیست؟مهم‌ترین تفاوت این دو ابزار به شیوه نگهداری و استفاده از موجودی مربوط می‌شود. کارت بانکی مستقیماً به حساب بانکی فرد متصل است و پرداخت با آن از موجودی حساب انجام می‌شود؛ اما کیف پول، موجودی دیجیتال مستقلی دارد که می‌تواند از طریق کارت بانکی شارژ شود یا به‌عنوان اعتبار از سوی یک سازمان در اختیار کاربر قرار گیرد.
تفاوت دیگر، شیوه دسترسی به این خدمت است. کیف پول ایران از طریق کد دستوری تلفن همراه قابل استفاده است و برای دسترسی به آن نیازی به اینترنت یا نصب اپلیکیشن وجود ندارد. همچنین انتقال وجه با شماره تلفن همراه و امکان بازگرداندن موجودی به حساب بانکی از دیگر قابلیت‌های آن است.
بانک مرکزی کاهش وابستگی به شبکه پرداخت کارتی و ایجاد زیرساخت مکمل برای مواقع اختلال در دسترسی به برخی خدمات پرداخت را از اهداف توسعه این ابزار عنوان کرده است. بر این اساس، کیف پول ایران می‌تواند در کنار روش‌های متداول پرداخت، به تداوم بخشی از تراکنش‌های روزمره کمک کند.
آیا کیف پول ایران جایگزین کارت بانکی می‌شود؟با وجود قابلیت‌های مطرح‌شده، کیف پول ایران در حال حاضر به‌عنوان ابزاری مکمل برای کارت‌های بانکی معرفی شده است و قرار نیست جایگزین کامل آن‌ها شود. کارت بانکی همچنان ابزار اصلی پرداخت در کشور است و کیف پول ایران بیشتر بر پرداخت‌های خرد، انتقال اعتبار و کاربردهای حمایتی و سازمانی تمرکز دارد.
موفقیت این خدمت نیز به عواملی مانند استقبال کاربران، توسعه شبکه پذیرندگان، سهولت استفاده و ایجاد مزیت‌های ملموس برای مردم بستگی دارد. هرچه امکان استفاده از آن در فروشگاه‌ها، خدمات عمومی و پرداخت‌های روزمره گسترده‌تر شود، احتمال افزایش سهم آن در تراکنش‌های خرد بیشتر خواهد شد.
در مجموع، کیف پول ایران صرفاً یک روش جدید برای پرداخت نیست، بلکه می‌تواند بستری برای توزیع هدفمند اعتبار، تسهیل انتقال وجه و متنوع‌سازی زیرساخت‌های پرداخت کشور باشد؛ با این حال، میزان موفقیت آن در عمل به گستردگی خدمات و پذیرش آن از سوی مردم و کسب‌وکارها وابسته است.
انتهای پیام
گزارش از سارا استوار