یک حمله سایبری مشکوک پس از دسترسی مهاجمان به سامانه های حاوی اطلاعات کاربران، ابررایانه فوگاکو (Fugaku) ژاپن را از دسترس خارج کرد. فوگاکو یکی از قدرتمندترین مراکز محاسبات علمی جهان به شمار می رود و به نظر می رسد این مجموعه فاقد برخی لایه های حفاظتی ضروری بوده است؛ موضوعی که وقوع چنین حمله ای را به شدت نگران کننده می سازد.

سازمان پژوهشی ریکن (RIKEN) که مسئولیت اداره فوگاکو را بر عهده دارد، اعلام کرد همچنان در حال بررسی میزان نفوذ مهاجمان به شبکه و نوع داده های به سرقت رفته است. با این حال، این سازمان گمان می کند یک عامل ناشناس بین ۱۰ تا ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ به این سرویس حمله کرده و در ادامه به سرورهای حاوی اطلاعات کاربران ثبت نام شده دست یافته است.

بررسی های انجام شده تا این لحظه نشان می دهد حمله زمانی آغاز شد که مهاجمان یک داشبورد آنلاین نمایشگر وضعیت عملیاتی فوگاکو را هدف قرار دادند. سامانه های هک شده حاوی نام، آدرس ایمیل و اطلاعات ورود کاربران برای دسترسی به فوگاکو و همچنین سرویس های محاسباتی تحت مدیریت سازمان های بیرونی بوده است. پژوهشگران همچنین روی سرورهای آسیب دیده بدافزار کشف کرده اند که نشان می دهد دامنه حمله فراتر از خود داشبورد بوده است.

این سازمان پژوهشی ۴ هزار و ۲۲۲ کاربر فوگاکو و ۳۷۵ کاربر سامانه کوچک تر خود با نام ریکیو (Rikyu) را به عنوان افرادی شناسایی کرده که ممکن است در معرض این افشاگری قرار گرفته باشند. در تاریخ ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶، فردی تلاش کرد با استفاده از اطلاعات ورود لو رفته به فوگاکو دسترسی پیدا کند که همین اقدام باعث شد ریکن این ابررایانه را فورا از شبکه خارج کند.

ریکن اکنون در حال تماس با گردانندگان دیگر ابررایانه هایی است که سرویس های آن ها ممکن است به واسطه اطلاعات ورود ذخیره شده روی سرورهای آسیب دیده در معرض خطر قرار گرفته باشد. این سازمان ها در حال بررسی وقوع هرگونه دسترسی غیرمجاز هستند، هرچند ریکن هنوز نفوذ به آن سامانه های محاسباتی بیرونی را تایید نکرده است.

خاموش شدن فوگاکو بر مجموعه ای با ظرفیت محاسباتی بسیار بالا تاثیر گذاشته و اختلال قابل توجهی را برای پژوهشگرانی ایجاد کرده است که پیش تر زمان دسترسی خود را برنامه ریزی کرده بودند. فوگاکو شامل ۱۵۸ هزار و ۹۷۶ گره محاسباتی است که هر یک به یک پردازنده ۴۸ هسته ای و ۳۲ گیبی بایت حافظه قابل استفاده مجهز شده اند. این اجزا در مجموع ۷ میلیون و ۶۳۰ هزار و ۸۴۸ هسته پردازشی و بیش از ۵ پتابایت حافظه را برای بارهای کاری علمی فراهم می کنند.

این دستگاه بین سال های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ به مدت دو سال پیاپی صدرنشین رده بندی بین المللی ابررایانه های تاپ ۵۰۰ (Top 500) بود و در تازه ترین ویرایش این فهرست در جایگاه نهم قرار دارد، در حالی که سامانه کوچک تر ریکیو با ۲۸۸ هزار هسته پردازشی فعالیت می کند. با توجه به ظرفیت محاسباتی و دسترسی به محیط های پژوهشی حساس، اجرای بارهای کاری غیرمجاز روی هر یک از این دو پلتفرم می تواند مشکلات جدی ایجاد کند.

ریکن اعلام کرده هیچ مدرکی مبنی بر افشای مجموعه داده های پژوهشی نیافته است، اما بازرسان هنوز مشخص نکرده اند چه اطلاعاتی از سامانه ها خارج شده است. این سازمان همچنین در حال بررسی این موضوع است که آیا سوابق لو رفته شامل اطلاعات متعلق به سازمان ها یا افراد بیرونی بوده است یا خیر. این رخداد در پی چندین حمله سایبری ماه های اخیر به کسب و کارها، شرکت های مخابراتی، سرویس های ابری و نهادهای عمومی ژاپن روی داده که دولت توکیو را به اختصاص بودجه اضطراری برای تقویت توانمندی های ملی امنیت سایبری واداشته است.