متن خبر

به گزارش سیتنا، فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، روز پنجشنبه در نشست «رایتس‌اکس» در ژنو هشدار داد که با وجود تصویر آینده‌نگرانه هوش مصنوعی، ساختار قدرت در این حوزه همچنان بر الگوهای قدیمی و انحصاری استوار است.

تورک با اشاره به تمرکز بخش عمده‌ای از قدرت رایانشی، داده‌ها و زیرساخت‌های هوش مصنوعی جهان در اختیار شمار محدودی از شرکت‌های فناوری گفت: هنوز قواعد مشترکی برای تعیین سرعت و جهت توسعه این فناوری وجود ندارد.

وی با بیان اینکه پنج شرکت فناوری بیش از ۷۰ درصد ظرفیت رایانشی جهانی هوش مصنوعی را در اختیار دارند، این وضعیت را نشانه‌ای از ضعف دموکراتیک در حکمرانی بر این فناوری دانست و اظهار کرد: «فناوریِ آینده را تقریبا به شیوه‌ای قرون‌وسطایی اداره می‌کنیم؛ توسط عده‌ای معدود، عملا بدون نظارت، بدون موازنه، بدون مشارکت و بدون پاسخ‌گویی.»

کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل هشدار داد که در چنین شرایطی، حقوق و آزادی‌های شهروندان عادی بیش از سایر حوزه‌ها در معرض آسیب قرار می‌گیرد.

ضرورت مقررات‌گذاری بر مبنای حقوق بشر

تورک با تأکید بر ضرورت تدوین مقررات هوش مصنوعی بر پایه حقوق بشر گفت که این فناوری به‌تدریج نقش پررنگ‌تری در زندگی مردم پیدا می‌کند و در بسیاری از موارد، بدون آگاهی آن‌ها بر تصمیم‌ها و شرایط زندگی‌شان تأثیر می‌گذارد.

به گفته وی، هوش مصنوعی می‌تواند از طریق سازوکارهای نامحسوس، گفت‌وگوی عمومی را تحت تأثیر قرار دهد و الگوریتم‌های جانبدارانه نیز قادرند بی‌عدالتی و تبعیض را در مقیاسی گسترده بازتولید کنند.

وی همچنین درباره وابستگی روزافزون زیرساخت‌های حیاتی به فناوری‌های دیجیتال هشدار داد و گفت با دیجیتالی شدن حوزه‌هایی مانند حمل‌ونقل، تأمین غذا و خدمات بهداشتی، احتمال آسیب‌پذیری جوامع در برابر اختلالات ناشی از هوش مصنوعی افزایش می‌یابد.

تورک با اشاره به احتمال قطع فعالیت زیرساخت‌های حیاتی یک جامعه یا کشور در نتیجه عملکرد هوش مصنوعی یا سوءاستفاده از آن، این پرسش را مطرح کرد که چه کسانی درباره خطرات قابل‌پذیرش این فناوری تصمیم می‌گیرند.

تقسیم عادلانه منافع هوش مصنوعی

کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل با ابراز امیدواری نسبت به افزایش مطالبه عمومی برای مهار قدرت انحصاری شرکت‌های فناوری، بر ضرورت توزیع عادلانه منافع هوش مصنوعی تأکید کرد.

او تحقق این هدف را نیازمند همکاری مسئولانه شرکت‌های فناوری، وضع مقررات مؤثر و ایجاد سازوکارهای پاسخ‌گویی دانست.

تورک همچنین اعلام کرد که برای شرکت‌های پیشرو در حوزه هوش مصنوعی نامه نوشته و از آن‌ها خواسته است پیش از آنکه فرصت از دست برود، تدابیر حفاظتی مؤثری برای کاهش آسیب‌های احتمالی این فناوری در نظر بگیرند.

وی برای توضیح ضرورت وجود مقررات، به صنعت مواد غذایی اشاره کرد و گفت حتی محصول ساده‌ای مانند شیر نیز پیش از عرضه به بازار، تحت آزمایش‌ها و ضوابط متعدد قرار می‌گیرد؛ بنابراین هوش مصنوعی نیز به سازوکارهای نظارتی و مقرراتی نیاز دارد.

تورک در پایان، با اشاره به نحوه آموزش مدل‌های هوش مصنوعی پیشنهاد کرد که اعلامیه جهانی حقوق بشر به‌عنوان یکی از اصول راهنمای این فناوری در نظر گرفته شود.

انتهای پیام