به گزارش سیتنا، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه در مراسمی در مقر ناسا در هیوستونِ تگزاس گفت که تلسکوپ فضایی «رومن» - که برای ثبت نمایی پانوراما از گسترههای وسیع فضا طراحی شده است - «به کشف اسرار کیهان کمک خواهد کرد.»
این رصدخانه فوقپیشرفته که بیش از ۱۲ متر ارتفاع دارد، ساعت ۷:۲۶ صبح سوار بر موشک «فالکون هوی» شرکت اسپیساکس از مرکز فضایی کندی در فلوریدا به فضا پرتاب شد.
این تلسکوپ که ساخت آن بیش از یک دهه به طول انجامید و هزینهای بالغ بر ۴ میلیارد دلار در پی داشت، به نام «نانسی گریس رومن»، اخترشناس پیشگام آمریکایی، نامگذاری شده است؛ کسی که به عنوان «مادر هابل» - یکی دیگر از تلسکوپهای شاخص ناسا - شناخته میشود.
در حالی که تلسکوپ هابل آشکار کرد که جهان با سرعتی بیش از تصورات پیشین در حال انبساط است، تلسکوپ رومن تلاش خواهد کرد تا به برخی دیگر از معماهای حلنشده، از جمله ماهیت ماده تاریک و انرژی تاریک، پاسخ دهد.
این تصویر که توسط ناسا منتشر شده، لحظه پرتاب موشک «فالکون هوی» شرکت اسپیساکس به همراه تلسکوپ فضایی «رومن» از مرکز فضایی کندی را نشان میدهد.جرد آیزاکمن، از مدیران ناسا، در ماه آوریل هنگام رونمایی از این پروژه برای اصحاب رسانه گفت: «رومن اطلس جدیدی از کیهان را به زمین هدیه خواهد داد.»
رومن با میدان دیدی بیش از ۱۰۰ برابر بزرگتر از هابل — و بهمراتب وسیعتر از جیمز وب — پهنههای وسیعی از آسمان را از موقعیتی در فاصله ۹۳۰ هزار مایلی زمین (که رسیدن به آن حدود ۱۰۰ روز طول میکشد) رصد خواهد کرد.
رومن که برای فعالیت همگام با دیگر رصدخانهها — از جمله تلسکوپ وب که از قدرت و دقت بالاتری برخوردار است — طراحی شده، قصد دارد هزاران سیاره فراخورشیدی و همچنین دهها هزار ابرنواختر (مرگ انفجاری ستارگان عظیم) را کشف کند.
دیو کانتنت، مدیر فنی پروژه رومن، به خبرگزاری فرانسه گفت: «این بزرگترین فهرست جامع از اجرام نجومی خواهد بود که تاکنون تهیه شده است و به ما کمک میکند تا دریابیم منظومههایی شبیه به منظومه شمسی ما تا چه حد رایج هستند.»
این تلسکوپ جدید همچنین به روشن شدن ماهیت دو مورد از بزرگترین معماهای فیزیک، یعنی ماده تاریک و انرژی تاریک، کمک خواهد کرد.
منشأ این دو همچنان ناشناخته است، اما تصور میشود که مجموعاً حدود ۹۵ درصد از کیهان را تشکیل میدهند.
تصور میشود که ماده تاریک همچون نوعی چسب گرانشی عمل میکند، در حالی که انرژی تاریک نیرویی دافعه پنداشته میشود که عامل انبساط جهان است.
تلسکوپ «رومن» (Roman) با بهرهگیری از قابلیت دید مادون قرمز خود، قادر خواهد بود نوری را که میلیاردها سال پیش از اجرام آسمانی ساطع شده است، ردیابی کند؛ بدین ترتیب، این تلسکوپ عملاً در زمان به عقب مینگرد و به دانشمندان امکان میدهد تا نگاهی به گذشتههای دور کیهان داشته باشند و درک بهتری از این دو پدیده اسرارآمیز پیدا کنند.
مشاهدات رومن مکمل فعالیتهای «رصدخانه روبین» (Rubin Observatory) در شیلی و کاوشگر «اقلیدس» (Euclid) متعلق به آژانس فضایی اروپا (ESA) خواهد بود و بیصبرانه در انتظار آن هستند؛ چرا که این مشاهدات میتوانند درک کنونی دانشمندان از ساختار جهان را به چالش بکشند.
جولی مکانری، دانشمند ارشد پروژه رومن، اظهار داشت که پژوهشهای اخیر نشان میدهند تصور دانشمندان درباره مراحل اولیه انبساط جهان — که بر پایه پیشبینی مدلهای موجود شکل گرفته است — ممکن است نادرست باشد.
او روز شنبه در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت: «مشاهدات اخیر حاکی از آن است که مدل استاندارد ما از کیهان نادرست است» و افزود که تلسکوپ «رومن» (Roman) به روشن شدن این موضوع کمک خواهد کرد.
«این تلسکوپ قطعاً مشخص خواهد کرد که آیا مدل مذکور کارآمد است یا خیر. و اگر کارآمد نباشد، دادههایی با دقت و کیفیت بالا در اختیار ما قرار خواهد داد که امکان تمایز قائل شدن میان گزینههای مختلف را برایمان فراهم میکند.»
دانشمندان و عموم مردم به تمامی دادههای تلسکوپ رومن دسترسی خواهند داشت. اما «کانتنت» (Content) هشدار داد که حجم عظیم این دادهها چالشبرانگیز خواهد بود.
او گفت که این تلسکوپ روزانه حدود ۱.۳ ترابایت داده تولید خواهد کرد؛ «بدین معنا که عملاً امکان دانلود این دادهها روی لپتاپ هیچکس وجود ندارد.»
اما برای «مکانری» (McEnery)، هرچه حجم دادهها بیشتر باشد، بهتر است.
«بسیار امیدوارم و در واقع انتظار دارم که هیجانانگیزترین یافتههای علمی حاصل از رومن، غافلگیرکننده و غیرقابلپیشبینی باشد؛ یافتههایی که زمینه را برای طرح پرسشهای عمیقتر و پرداختن به آنها در مأموریتهای آینده فراهم سازد.»
انتهای پیام