به گزارش «نبض فناوری»؛ تصویر آماری بازار ارتباطات ایران در بهار ۱۴۰۵ بیش از آن که از رشد یکنواخت یک صنعت حکایت کند، جابهجایی تدریجی مرکز ثقل آن را نشان میدهد. دادههای شماره ۵۷ فصلنامه آماری سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی بیانگر آن است که تعداد مشترکان تلفن همراه از ۱۶۴ میلیون عبور کرده و ضریب نفوذ آن به مرز ۲۰۰ درصد رسیده است. همزمان، تعداد مشترکان تلفن ثابت و پهنباند ثابت کاهش یافته و در سوی دیگر، پوشش شبکه فیبر نوری با عبور از ۱۱.۱ میلیون خانوار به بالاترین سطح ثبتشده در دوره مورد بررسی رسیده است.
این ارقام سه روند متفاوت را کنار یکدیگر قرار میدهند. بر همین اساس، بازار موبایل همچنان در حال گسترش است، زیرساخت سنتی ثابت بخشی از پایگاه مشترکان خود را از دست میدهد و توسعه فیبر در لایه پوشش پیش میرود.
موبایل از مرز ۱۶۴ میلیون مشترک گذشت
بر اساس دادههای گزارش مذکور، در پایان بهار ۱۴۰۴، تعداد مشترکان تلفن همراه کشور به ۱۶۴ میلیون و ۱۹۲ هزار و ۲۴ مشترک رسیده است و این رقم در بهار ۱۴۰۵ حدود ۱۷۴ میلیون و ۳۵۵ هزار و ۱۵۶ اعلام شده و فصلنامه نرخ رشد را ۶.۱۹ درصد گزارش کرده است. همزمان، ضریب نفوذ تلفن همراه از ۱۸۹.۶۸ درصد در بهار ۱۴۰۴ به ۲۰۰.۱۰ درصد در بهار ۱۴۰۵ رسیده و رشد ۵.۴۹ درصدی را ثبت کرده است.
کنار هم قرار دادن این دو شاخص، سطح بلوغ بازار تلفن همراه ایران را آشکار میکند. ضریب نفوذ ۲۰۰.۱۰ درصدی به معنای وجود تقریباً دو اشتراک فعال به ازای هر نفر در محاسبات آماری رگولاتوری است. چنین سطحی بیانگر بازاری است که بخش عمده ظرفیت رشد آن از افزایش دسترسی اولیه عبور کرده و رشد باید از مسیرهایی مانند سیمکارتهای متعدد برای کاربران، اینترنت اشیا، خدمات داده و ارتقای نسل شبکه دنبال شود.
بازار پهنباند سیار نیز همین جهت را نشان میدهد. بر اساس دادههای گزارش، تعداد مشترکان این بخش از ۱۲۱ میلیون و ۲۴۸ هزار و ۴۷۰ در بهار ۱۴۰۴ به ۱۲۷ میلیون و ۶۶۳ هزار و ۵۵ در بهار ۱۴۰۵ رسیده است. رشد ۵.۲۹ درصدی مشترکان پهنباند سیار در بازاری با چنین مقیاسی، به معنای افزوده شدن بیش از شش میلیون اشتراک طی یک سال است. ضریب نفوذ پهنباند سیار نیز از ۱۴۰.۰۷ به ۱۴۶.۵۱ درصد افزایش یافته که فصلنامه برای آن رشد ۴.۶۰ درصدی را گزارش میکند.
کاهش چشمگیر ضریب نفوذ تلفن ثابت و پهنباند ثابت
با مرور دادههای فصلنامه، میتوان چنین برآورد کرد که جهت حرکت بازار ارتباطات در بخش ثابت متفاوت است. بر همین اساس، تعداد مشترکان تلفن ثابت از ۲۷ میلیون و ۹۷۳ هزار و ۸۶۵ در بهار ۱۴۰۴ به ۲۷ میلیون و ۴۸۱ هزار و ۹۵۷ در بهار ۱۴۰۵ کاهش یافته است. نرخ افت سالانه ۱.۷۶ درصد گزارش شده و ضریب نفوذ تلفن ثابت نیز از ۳۲.۳۲ به ۳۱.۵۴ درصد رسیده است. این کاهش در مقایسه با ابعاد بازار شدید به نظر نمیرسد، اما استمرار آن میتواند نشانه فرسایش تدریجی جایگاه تلفن ثابت در سبد ارتباطی خانوار باشد.
در ادامه، مرور وضعیت پهنباند ثابت از این منظر مهمتر است. دادههای گزارش نشان میدهند که تعداد مشترکان پهنباند ثابت طی یک سال از ۱۱ میلیون و ۲۶۹ هزار و ۵۷ به ۱۰ میلیون و ۴۷۰ هزار و ۹۱۲ کاهش یافته و افت ۷.۰۸ درصدی را ثبت کرده است. همچنین، ضریب نفوذ پهنباند ثابت نیز از ۱۳.۰۲ به ۱۲.۰۲ درصد رسیده که معادل کاهش ۷.۷۰ درصدی است.
فاصله میان ضریب نفوذ ۱۴۶.۵۱ درصدی پهنباند سیار و ۱۲.۰۲ درصدی پهنباند ثابت یکی از مهمترین ویژگیهای ساختاری بازار ارتباطات ایران در این گزارش است. این شکاف نشان میدهد دسترسی اینترنتی کشور با وزن بسیار بالایی بر شبکههای سیار استوار شده است. چنین الگویی اهمیت توسعه فیبر را دوچندان میکند، زیرا افزایش مصرف داده، خدمات ابری، ویدئوی باکیفیت، اقتصاد دیجیتال و کاربردهای سازمانی به زیرساخت ثابت پرظرفیت نیاز فزایندهای ایجاد میکنند.
لینک کوتاه: