در شرایطی که امنیت زیرساختهای فناوری و تابآوری سازمانها بیش از گذشته به یک دغدغه حیاتی تبدیل شده است، شرکتهای مشاور فنی و مهندسی نقش متفاوتی از پیمانکاران اجرایی پیدا کردهاند؛ نقشی که از شناخت و طراحی زیرساخت تا ارزیابی پیمانکار، نظارت بر اجرا و حتی هشدار درباره گلوگاههای امنیتی را دربرمیگیرد. مدیر مجموعه یونیتک میگوید این شرکت طی سالهای فعالیت خود، در پروژههای مختلف نفت، گاز، پتروشیمی، آب، برق، مخابرات، حملونقل و فرودگاهی حضور داشته و در موارد متعددی، هشدارهای فنی و امنیتی آن پیش از وقوع حوادث ثبت شده است؛ هشدارهایی که به گفته او، در ۷ تا ۸ مورد بعدها به واقعیت تبدیل شدهاند.
مهندس بختیاری، مدیر مجموعه یونیتک، در گفتوگو با خبرنگار آی سی تی نیوز با تشریح فعالیتهای این شرکت اظهار کرد: یونیتک یک مجموعه تخصصی در حوزه خدمات فنی و مهندسی، مشاوره، آموزش و پشتیبانی است که در حوزههایی همچون سیستمهای جریان ضعیف، ELV، الکترونیک، سیستمهای نوین، IT و ICT، دیتاسنتر، زیرساخت، مخابرات، OT و امنیت سایبری فعالیت میکند.
وی افزود: در این حوزهها خدماتی مانند مشاوره، طراحی، شناخت و آنالیز زیرساخت، ریسکآنالیز و ارائه راهکارهای فنی را به کارفرمایان دولتی و خصوصی ارائه میکنیم و در پروژههای مختلفی با شهرداریها، کارخانهها، پتروشیمیها و مجموعههای صنعتی همکاری داشتهایم.
یونیتک؛ «امین» سازمانها در انتخاب فناوری
بختیاری با بیان اینکه یونیتک تلاش میکند نقش یک مشاور مستقل را برای کارفرما ایفا کند، گفت: ما در انتخاب تکنولوژی، انتخاب زیرساخت، بهینهسازی، مدلسازی و شبیهسازی به سازمانها کمک میکنیم تا ابزار و فناوری مناسب را انتخاب کنند و به قابلیتهای موردنظر خود در فرآیندهای تولیدی، عملیاتی و اجرایی برسند.
وی افزود: رویکرد ما این نیست که برای کارفرما نسخهای از پیش تعیینشده داشته باشیم. اگر قرار باشد چند تجهیز یا تکنولوژی پیشنهاد کنیم، آنها را بر اساس Fact of Figure فنی با یکدیگر مقایسه میکنیم و مشخص میکنیم هر گزینه چه میزان با نیاز سازمان انطباق دارد و چه نتیجهای برای آن ایجاد خواهد کرد.
مدیر مجموعه یونیتک ادامه داد: در نهایت تصمیم با کارفرماست؛ ما به عنوان مشاور و امین، اطلاعات فنی و سناریوهای مختلف را ارائه میکنیم تا تصمیم اقتصادی و اجرایی درست گرفته شود.
از طراحی تا مناقصه و نظارت بر اجرای پروژه
وی درباره دامنه خدمات یونیتک اظهار کرد: کار ما به ارائه یک گزارش مشاورهای محدود نمیشود. در صورت درخواست کارفرما، اسناد فنی را تهیه میکنیم، اسناد مناقصه را تنظیم میکنیم، فرآیند ارزیابی پیمانکاران و پیشنهادها را انجام میدهیم و پس از مشخص شدن برنده، بر اجرای پروژه، خرید تجهیزات و تحویل آنها نظارت میکنیم.
بختیاری افزود: در نهایت نیز به عنوان یک بازوی عملیاتی و مشورتی در کنار کارفرما میمانیم تا پروژه به مرحله بهرهبرداری برسد.
هوش مصنوعی بدون آموزش؛ نسخهای که ممکن است گران تمام شود
مدیر مجموعه یونیتک با اشاره به موج استفاده از هوش مصنوعی در سازمانها تصریح کرد: اینکه یک سازمان مستقیماً به سراغ هوش مصنوعی برود و بخواهد یک سامانه یا فرآیند را با AI تطبیق دهد، شاید از نظر عملیاتی امکانپذیر باشد، اما از نظر منطقی باید یک زیرساخت آموزشی نیز در کنار آن وجود داشته باشد.
وی افزود: سازمان ابتدا باید بداند هوش مصنوعی چیست، چه کاری انجام میدهد، زیرساخت موجود چگونه میتواند از AI استفاده کند و چه ظرفیتهایی برای بهینهسازی وجود دارد. بعد از این مرحله باید مشخص شود چگونه میتوان سیستم موجود را به شکل هدفمند به یک وضعیت بهتر رساند.
بختیاری ادامه داد: در شرایط فعلی کشور که منابع محدود است، هر هزینهای باید هدفمند، مناسب و نتیجهبخش باشد. ما به عنوان مشاور تلاش میکنیم به کارفرما کمک کنیم هزینهای انجام دهد که در نهایت به افزایش بهرهوری، کاهش هزینه، افزایش تابآوری و بهبود سودآوری منجر شود.
تابآوری؛ حلقه مفقوده زیرساخت سازمانها
وی تابآوری را یکی از محورهای مهم فعالیت یونیتک دانست و گفت: تجربههای اخیر نشان داده است که تابآوری سامانهها، زیرساختها و حتی خود سازمان اهمیت بسیار زیادی دارد.
مدیر مجموعه یونیتک افزود: ابتدا باید سامانه را بهدرستی شناخت، گلوگاهها و مشکلات را استخراج کرد، برای آنها راهکار ارائه داد و سناریوهای مختلف را بررسی کرد. سپس با کمک هوش مصنوعی میتوان گزینههای مناسبتر را انتخاب و به کارفرما ارائه کرد.
وی ادامه داد: ما میتوانیم به کارفرما بگوییم چهار گزینه پیشرو دارید، هر کدام چه هزینهای دارد و برای رسیدن از وضعیت A به وضعیت B چه مسیری باید طی شود. بعد تصمیم با خود کارفرماست.
«در ۷ تا ۸ مورد، هشدار های ما بعداً به حادثه تبدیل شد»
بختیاری با اشاره به اهمیت تجربه میدانی در حوزه امنیت و زیرساخت اظهار کرد: من در صنایع مختلفی از جمله نفت، گاز، پتروشیمی، برق، آب، مخابرات، زیرساخت، رادیو و حملونقل و فرودگاه کار کردهام و بیش از ۱۵ سال تجربه میدانی دارم.
وی افزود: نیروهای متخصص مجموعه نیز عمدتاً سابقهای بیش از ۱۵ سال دارند و در میان آنها متخصصان دارای مدرک دکترا در حوزههای مختلف از جمله هوش مصنوعی، دوقلوی دیجیتال، IT، امنیت، الکترونیک و مخابرات حضور دارند.
مدیر مجموعه یونیتک ادامه داد: در ۷ تا ۸ مورد از حوادثی که در یکی دو سال گذشته اتفاق افتاد، ما در پروژهها حضور داشتیم و هشدارهای فنی خود را نیز در صورتجلسات ثبت کرده بودیم؛ به کارفرما گفته بودیم اینجا ایراد وجود دارد و اگر برطرف نشود، احتمال بروز مشکل وجود دارد. بعداً همان نقاط آسیب دیدند.
وی تأکید کرد: حرف فنی را نمیتوان زیر و رو کرد. وقتی یک هشدار بر مبنای منطق فنی، استاندارد و مستندات ارائه میشود، باید جدی گرفته شود.
امنیت از طراحی شروع میشود، نه از هاردنینگ
بختیاری با تأکید بر اینکه امنیت نباید در انتهای پروژه به زیرساخت اضافه شود، گفت: اولین اصل ما این است که طراحی باید از ابتدا در قالب فنی و استاندارد و با رعایت الزامات امنیتی انجام شود.
وی افزود: بعد از طراحی صحیح است که باید سراغ Hardening، بهینهسازی و تقویت امنیتی رفت. این دو مرحله باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند تا نتیجه واقعی حاصل شود.
مدیر مجموعه یونیتک خاطرنشان کرد: مشاور باید در کنار کارفرما باشد و دائماً نقاط آسیبپذیر را گوشزد کند؛ حتی اگر اجرای راهکار در نهایت به تصمیم کارفرما وابسته باشد.
۲۰ سال سابقه و یک تیم با بیش از ۵۰۰ سال تجربه
وی درباره سابقه و اعتبار یونیتک اظهار کرد: مجموعه ما حدود ۲۰ سال سابقه دارد و از انواع گواهیها و تأییدیههای فنی و امنیتی برخوردار است و این مسیر را نیز در حال توسعه و بهینهسازی هستیم.
بختیاری افزود: اگر تجربه ۱۵ تا ۲۰ ساله اعضای تیم را کنار هم قرار دهیم، مجموعهای از تجربه انباشته بسیار قابلتوجه شکل میگیرد؛ بهنوعی میتوان گفت مجموع تجربه تخصصی اعضای مجموعه به بیش از ۵۰۰ سال میرسد.
وی ادامه داد: من این نیروها را «جنگجویان کوهستان» مینامم؛ چون هر کدام در یک حوزه تخصصی مهارت ویژهای دارند و همین تنوع تخصص، یکی از ظرفیتهای اصلی یونیتک است.
چرا یونیتک دانشبنیان نیست؟
مدیر مجموعه یونیتک درباره دانشبنیان بودن این شرکت نیز گفت: ما در حوزه خدمات فنی و مهندسی فعالیت میکنیم و محصول یا MVP مشخصی نداریم که بتوان آن را در قالب سنتی دانشبنیان تعریف کرد.
وی افزود: به اعتقاد من، هنوز در کشور این نگاه به اندازه کافی شکل نگرفته که دانش و تجربه فنی و مهندسی نیز میتواند یک سرمایه دانشی ارزشمند باشد. بخش قابلتوجهی از دانش در چنین مجموعههایی در ذهن نیروهای متخصص و در تجربه پروژهها وجود دارد.
بختیاری ادامه داد: ما ادعا نمیکنیم که بهترین هستیم، اما میتوانیم به عنوان یک ارائهدهنده خدمات فنی و مهندسی، راهکارهایی ارائه کنیم که کارفرما پس از مشاهده نتیجه، سطح دانش و توانمندی ما را ارزیابی کند.
ادعای افزایش ۳۵ تا ۴۵ درصدی بهرهوری
وی در پایان با اشاره به ظرفیت خدمات مشاورهای یونیتک اظهار کرد: در برخی پروژهها میتوانیم با اصلاح فرآیندها و بهینهسازی زیرساخت، بهرهوری و سودآوری سازمان را تا حدود ۳۵ تا ۴۵ درصد افزایش دهیم.
بختیاری تأکید کرد: این یک ادعای صرف نیست و میتوانیم این موضوع را بر مبنای Fact of Figure و تحلیل فنی به کارفرما نشان دهیم. برای یک مدیرعامل در هر مجموعه تولیدی یا خدماتی، افزایش چنین سطحی از بهرهوری طبیعتاً عدد قابلتوجهی است.
وی خاطرنشان کرد: هدف ما این است که به عنوان یک مشاور امین در کنار کارفرما قرار بگیریم؛ راهکار را بر مبنای دانش و مستندات ارائه کنیم و کمک کنیم سرمایهای که سازمان هزینه میکند، در نهایت به نتیجه واقعی در بهرهوری، تابآوری، امنیت و سودآوری منجر شود.